ตรวจเลือดต้องรู้! ไขมันดี กับ ไขมันเลว ต่างกันอย่างไร กินอะไรดี?

คุณอาจจะเคยได้ยินหมอบอกว่า "ไขมันดีต่ำไป" หรือ "ไขมันเลวสูงเกินไป" จนเกิดความสงสัยว่า ไขมันดี กับ ไขมันเลว ต่างกันอย่างไร ในเมื่อทั้งคู่ก็ขึ้นชื่อว่าเป็น "ไขมัน" เหมือนกัน ทำไมตัวหนึ่งถึงมีประโยชน์ ขณะที่อีกตัวกลับกลายเป็นภัยเงียบที่ทำร้ายหลอดเลือดและหัวใจของเรา

ไขมันดี กับ ไขมันเลว ต่างกันอย่างไร

แม้จะเป็นคอเลสเตอรอลเหมือนกัน แต่หน้าที่ของไขมันทั้งสองชนิดนี้ในร่างกายกลับตรงกันข้ามกันอย่างสิ้นเชิง

ไขมันดี (HDL - High-Density Lipoprotein)

• หน้าที่หลัก: เปรียบเสมือน "รถขยะประจำหลอดเลือด" คอยคีบและเก็บกวาดคอเลสเตอรอลส่วนเกินที่เกาะอยู่ตามผนังหลอดเลือด ลำเลียงส่งกลับไปทำลายทิ้งที่ตับ
• ผลต่อสุขภาพ: ช่วยลดการสะสมของตะกรันไขมัน ป้องกันหลอดเลือดอุดตัน และลดความเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจขาดเลือดและโรคหลอดเลือดสมอง
• ระดับที่เหมาะสม: ควรมีค่า มากกว่า 40 mg/dL ในผู้ชาย และ มากกว่า 50 mg/dL ในผู้หญิง (ยิ่งสูงยิ่งดี)

ไขมันเลว (LDL - Low-Density Lipoprotein)

• หน้าที่หลัก: เปรียบเสมือน "ตัวนำพาไขมันไปสะสม" คอยขนส่งคอเลสเตอรอลจากตับไปยังเซลล์ต่างๆ แต่หากมีปริมาณมากเกินไป มันจะไปพอกสะสมอยู่ตามผนังหลอดเลือด
• ผลต่อสุขภาพ: ทำให้เกิดคราบตะกรัน (Plaque) หลอดเลือดจะค่อยๆ แข็ง ตีบ และอุดตัน นำไปสู่ภาวะความดันโลหิตสูง โรคหัวใจขาดเลือด และอัมพฤกษ์ อัมพาต
• ระดับที่เหมาะสม: ควรมีค่า น้อยกว่า 100-130 mg/dL (ยิ่งต่ำยิ่งดี)

กินอะไรช่วย เพิ่มไขมันดี (HDL)

1. ปลาทะเลที่มีไขมันสูง: เช่น ปลาแซลมอน, ปลาแมคเคอเรล, ปลาทู อุดมไปด้วยกรดไขมันโอเมก้า-3

2. ถั่วและเมล็ดพืช: เช่น วอลนัท, อัลมอนด์, เมล็ดฟักทอง มีไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อนสูง

3. อะโวคาโด & น้ำมันมะกอก: แหล่งกรดไขมันไม่อิ่มตัวตำแหน่งเดียว (MUFA) ที่ช่วยเพิ่ม HDL อย่างเห็นผล

4. ธัญพืชไม่ขัดสี: เช่น ข้าวโอ๊ต ข้าวกล้อง มีไฟเบอร์ชนิดละลายน้ำได้ช่วยดูดซับคอเลสเตอรอล

อาหารที่ควรลด เพื่อเลี่ยงไขมันเลว (LDL)

1. อาหารที่มีไขมันทรานส์: เนยขาว, มาการีน, เบเกอรี่, ครีมเทียม และของทอดซ้ำ

2. เนื้อสัตว์ติดมันและเนื้อแปรรูป: เบคอน, ไส้กรอก, หมูกรอบ, กุนเชียง

3. ผลิตภัณฑ์นมไขมันเต็มส่วน: เนยแท้, ชีส, ครีมสด

4. แกงกะทิและน้ำมันมะพร้าว: มีไขมันอิ่มตัวสูง ควรบริโภคแต่พอดี

สรุป ไขมันดี กับ ไขมันเลว ต่างกันอย่างไร ไขมันดี (HDL) คอยช่วยทำความสะอาดหลอดเลือด ส่วนไขมันเลว (LDL) คอยสร้างคราบอุดตันหลอดเลือด การดูแลสุขภาพหัวใจจึงไม่ใช่การอดไขมันทั้งหมด แต่เป็นการ "เลือกทานไขมันดี ลดไขมันเลว" ร่วมกับการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ