มังคุดเป็นผลไม้ฤทธิ์ร้อนหรือฤทธิ์เย็น? กินเยอะแล้วเป็นอะไรไหม หลายคนเข้าใจไม่ตรงกัน

เมื่อเข้าสู่ฤดูมังคุด หลายคนมักได้ยินคำบอกเล่าต่อๆ กันมาว่า "มังคุดเป็นผลไม้ฤทธิ์เย็น" และนิยมกินตามหลังทุเรียนเพื่อช่วยลดอาการร้อนใน แต่ในขณะเดียวกัน บางคนกลับพบว่าหลังกินมังคุดจำนวนมากกลับมีอาการเจ็บคอ หรือรู้สึกไม่สบายตัว จนเกิดคำถามว่าแท้จริงแล้วมังคุดเป็นผลไม้ฤทธิ์ร้อนหรือฤทธิ์เย็นกันแน่

มังคุดเป็นผลไม้ฤทธิ์เย็นจริงหรือไม่?

ในศาสตร์การแพทย์แผนไทยและการแพทย์แผนจีน มังคุดมักถูกจัดอยู่ในกลุ่ม ผลไม้ที่มีฤทธิ์เย็น หรือช่วยปรับสมดุลความร้อนในร่างกาย นี่จึงเป็นเหตุผลที่หลายคนคุ้นเคยกับการกินมังคุดหลังทุเรียน เพราะทุเรียนมักถูกมองว่าเป็นผลไม้ที่มี "ฤทธิ์ร้อน" ตามความเชื่อดั้งเดิม

อย่างไรก็ตาม หากมองในมุมของวิทยาศาสตร์และโภชนาการสมัยใหม่ ยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ยืนยันชัดเจนว่าผลไม้มี "ฤทธิ์ร้อน" หรือ "ฤทธิ์เย็น" ตามนิยามดังกล่าว

สิ่งที่ยืนยันได้คือ มังคุดเป็นผลไม้ที่มีน้ำเป็นองค์ประกอบสูง มีใยอาหาร วิตามิน และสารพฤกษเคมีหลายชนิด ซึ่งอาจช่วยให้รู้สึกสดชื่นเมื่อรับประทาน

แล้วทำไมหลายคนรู้สึกว่ามังคุดช่วยแก้ร้อนใน?

ความเชื่อเรื่องการกินมังคุดหลังทุเรียนมีมานานในหลายประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

นักโภชนาการมองว่า ความรู้สึกสดชื่นหลังรับประทานมังคุดอาจเกิดจาก

• มังคุดมีปริมาณน้ำค่อนข้างมาก
• มีรสหวานอมเปรี้ยว กินแล้วรู้สึกชุ่มคอ
• มีใยอาหารที่ช่วยเรื่องระบบขับถ่าย

แต่ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถ "ล้างพิษ" หรือ "ถอนพิษร้อน" จากทุเรียนได้ตามที่หลายคนเชื่อ

กินมังคุดเยอะเกินไป มีผลเสียไหม?

แม้มังคุดจะเป็นผลไม้ที่มีประโยชน์ แต่การกินมากเกินไปก็อาจส่งผลต่อร่างกายได้เช่นกัน

1. ได้รับน้ำตาลมากเกินไป

มังคุดมีน้ำตาลธรรมชาติอยู่พอสมควร หากกินครั้งละหลายสิบลูกติดต่อกัน อาจทำให้ได้รับพลังงานและน้ำตาลมากเกินความต้องการ โดยเฉพาะในผู้ที่ต้องควบคุมน้ำหนักหรือระดับน้ำตาลในเลือด

2. อาจทำให้ท้องอืดหรือแน่นท้อง

มังคุดมีใยอาหารอยู่ไม่น้อย สำหรับบางคนที่กินในปริมาณมากภายในครั้งเดียว อาจเกิดอาการ

• ท้องอืด
• แน่นท้อง
• ไม่สบายท้อง

ได้เช่นกัน

3. ผู้ป่วยบางกลุ่มควรระวัง

มีข้อมูลทางการแพทย์บางส่วนระบุว่า สารสกัดจากมังคุดอาจมีผลต่อการแข็งตัวของเลือด ผู้ที่รับประทานยาละลายลิ่มเลือด หรือมีโรคประจำตัวบางชนิด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจากมังคุดในปริมาณสูง

อย่างไรก็ตาม การรับประทานมังคุดสดในปริมาณปกติทั่วไปถือว่าปลอดภัยสำหรับคนส่วนใหญ่

แล้วควรกินมังคุดวันละเท่าไร?

ปัจจุบันยังไม่มีการกำหนดปริมาณมังคุดต่อวันที่ตายตัว

แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการมักแนะนำให้รับประทานผลไม้หลากหลายชนิดสลับกัน และไม่ควรกินผลไม้ชนิดใดชนิดหนึ่งมากเกินไป

สำหรับมังคุด การรับประทานในปริมาณพอเหมาะ เช่น 4-6 ผลต่อวัน ร่วมกับอาหารที่สมดุล ถือเป็นแนวทางที่เหมาะสมสำหรับคนทั่วไป

สรุปการกินมังคุด

มังคุดมักถูกจัดเป็นผลไม้ "ฤทธิ์เย็น" ตามความเชื่อของการแพทย์แผนไทยและแผนจีน จึงนิยมรับประทานหลังทุเรียนมานาน แต่ในทางวิทยาศาสตร์ยังไม่มีหลักฐานยืนยันเรื่องฤทธิ์ร้อนหรือฤทธิ์เย็นอย่างชัดเจน

อย่างไรก็ตาม มังคุดเป็นผลไม้ที่มีประโยชน์ มีใยอาหารและสารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิด แต่หากกินมากเกินไปก็อาจได้รับน้ำตาลสูง หรือเกิดอาการแน่นท้องได้เช่นกัน ดังนั้นการกินในปริมาณพอเหมาะจึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด