มือใหม่ต้องรู้! ปุ๋ยเคมี มีกี่สูตร สูตรไหน เร่งใบ เร่งดอก

กำลังมองหาตัวช่วยเร่งการเจริญเติบโตให้พืชพรรณในสวน คงเคยเห็นกระสอบหรือถุงปุ๋ยวางเรียงรายกันพร้อมตัวเลข 3 ชุดที่แตกต่างกัน เช่น 16-16-16, 46-0-0 หรือ 8-24-24 จนเกิดความสงสัยว่า ปุ๋ยเคมี มีกี่สูตร

ควรเลือกสูตรไหนไปใส่ต้นไม้ที่บ้านถึงจะเจริญงอกงาม ไม่เสี่ยงต้นไม้ช็อกหรือใบไหม้ และทริคการเลือกสูตรปุ๋ยให้ตอบโจทย์พืชแต่ละช่วงวัยกัน

ปุ๋ยเคมีคืออะไร

ปุ๋ยเคมี หรือที่หลายคนเรียกว่า "ปุ๋ยวิทยาศาสตร์" คือ สารประกอบอนินทรีย์ที่ผ่านกระบวนการสังเคราะห์ทางเคมี เพื่อให้ได้ธาตุอาหารสำคัญที่พืชจำเป็นต้องใช้ในการเจริญเติบโตในปริมาณที่เข้มข้นและแน่นอน

ตัวเลข N-P-K บนถุงปุ๋ยเคมี

ก่อนจะไปดูว่าปุ๋ยเคมี มีกี่สูตร เราต้องเข้าใจแม่สูตรธาตุอาหารหลัก 3 ชนิดที่เรียกว่า N-P-K ซึ่งเป็นตัวเลข 3 ตัวบนหน้าถุงปุ๋ยเสมอ

1. N (Nitrogen - ไนโตรเจน)

เน้นบำรุงใบ ลำต้น และเร่งการเจริญเติบโต ช่วยให้พืชมีใบเขียวชอุ่ม สังเคราะห์แสงได้ดี

2. P (Phosphorus - ฟอสฟอรัส)

เน้นบำรุงราก ดอก และการตั้งท้อง ช่วยกระตุ้นการออกดอกและการเจริญเติบโตของราก

3. K (Potassium - โพแทสเซียม)

เน้นบำรุงผล หัว และเพิ่มคุณภาพ ช่วยเพิ่มขนาด รสชาติ ความหวาน และสร้างภูมิคุ้มกันโรค

ปุ๋ยเคมี มีกี่สูตร

ในทางการเกษตรปุ๋ยเคมีมีมากมายหลายสิบสูตรตามการผสมของโรงงาน แต่หากแบ่งตาม ประเภทการใช้งานยอดนิยม สามารถสรุปออกเป็น 4 กลุ่มหลัก ดังนี้

1. กลุ่มสูตรเสมอ

เป็นปุ๋ยที่มีสัดส่วนธาตุอาหาร N-P-K เท่ากัน เหมาะสำหรับการบำรุงต้นทั่วไปเพื่อความสมบูรณ์

• สูตรยอดฮิต: 16-16-16, 15-15-15
• เหมาะสำหรับ: พืชผักสวนครัว ไม้ดอก ไม้ประดับ และไม้ผลช่วงฟื้นฟูต้นหลังเก็บเกี่ยว

2. กลุ่มสูตรเร่งใบ ลำต้น

เป็นปุ๋ยที่มีตัวเลขตัวหน้าสูงกว่าตัวอื่น เหมาะสำหรับพืชระยะแรกปลูก หรือพืชกินใบ

• สูตรยอดฮิต: 46-0-0 (ยูเรีย), 25-7-7, 16-20-0
• เหมาะสำหรับ: ผักใบเขียว (คะน้า กวางตุ้ง ผักบุ้ง), หญ้าสนาม, พืชไร่ระยะเริ่มโต และต้นไม้ที่ต้องการเร่งยอด

3. กลุ่มสูตรเร่งดอก กระตุ้นราก

เป็นปุ๋ยที่มีตัวเลขตัวกลางสูง เหมาะสำหรับการเร่งการเจริญเติบโตของราก และกระตุ้นการสะสมอาหารเพื่อออกดอก

• สูตรยอดฮิต: 8-24-24, 18-46-0, 9-25-25
• เหมาะสำหรับ: ไม้ดอก ไม้ผลช่วงก่อนออกดอก (เพื่อสะสมตาดอก) และพืชระยะแรกปลูกเพื่อเร่งระบบราก

4. กลุ่มสูตรเร่งผล เพิ่มเนื้อ เพิ่มรสชาติ

เป็นปุ๋ยที่มีตัวเลขตัวหลังสูง เหมาะสำหรับช่วงที่พืชติดผลแล้ว ต้องการเพิ่มขนาดและรสชาติ

• สูตรยอดฮิต: 0-0-60, 13-13-21, 14-7-35
• เหมาะสำหรับ: พืชลงหัว (มันสำปะหลัง เผือก เผือกหอม), ไม้ผลช่วงขยายลูก (ทุเรียน มะม่วง ส้ม) เพื่อเพิ่มความหวานและน้ำหนัก

สรุป หากจำง่ายๆ คือแบ่งตามหน้าที่เป็น 4 กลุ่มหลัก ได้แก่ สูตรเสมอ, สูตรเร่งใบ (N สูง), สูตรเร่งดอก (P สูง) และสูตรเร่งผล (K สูง) การเลือกใช้ปุ๋ยเคมีให้ถูกสูตร ถูกช่วงเวลา และในปริมาณที่พอเหมาะ นอกจากจะช่วยลดต้นทุนค่าปุ๋ยแล้ว ยังช่วยให้พืชพรรณออกดอกออกผลดก สวยงาม และเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ที่สุด