ทำไมยิ่งเครียดยิ่งอ้วน? "คอร์ติซอล" ฮอร์โมนเครียดตัวร้าย พร้อมวิธีเช็กร่างกายด้วยตัวเอง!

คุมอาหารแทบตายแต่น้ำหนักไม่ลด! อาจเป็นเพราะ "คอร์ติซอล" พุ่งสูงเกินไป

เคยสงสัยไหมว่าทำไมทั้งที่กินเท่าเดิมหรือพยายามคุมอาหารอย่างหนัก แต่น้ำหนักกลับไม่ยอมลดลง แถมพุงยังขยายออกทุกวัน คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่แคลอรี แต่อยู่ที่ฮอร์โมนความเครียดหรือคอร์ติซอล (Cortisol) นั่นเอง บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับฮอร์โมนตัวนี้พร้อมวิธีเช็กตัวเองเบื้องต้นเพื่อกู้รูปร่างให้กลับมาสมส่วนอีกครั้ง

ทำไมยิ่งเครียดถึงยิ่งอ้วน กลไกที่ควรทราบ

เมื่อร่างกายเผชิญความเครียดจะมีการหลั่งคอร์ติซอลออกมาเพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับปัญหา แต่หากเกิดความเครียดเรื้อรังระดับฮอร์โมนจะสูงค้างอยู่นาน ส่งผลให้ร่างกายเข้าใจผิดว่ากำลังอยู่ในภาวะอันตรายและสั่งการให้เราโหยของหวานรวมถึงแป้งเพื่อสะสมพลังงานสำรองไว้ใช้ยามฉุกเฉิน

ที่น่ากลัวกว่านั้นคือคอร์ติซอลจะส่งสัญญาณให้ร่างกายดึงไขมันไปสะสมไว้ที่ช่องท้อง (Visceral Fat) เป็นพิเศษ จึงไม่แปลกที่หลายคนจะมีปัญหาพุงหมาน้อยแม้แขนขาจะเล็กก็ตาม นอกจากนี้ความเครียดยังไปขัดขวางระบบเผาผลาญและทำลายมวลกล้ามเนื้อ ทำให้ร่างกายอ้วนง่ายขึ้นกว่าปกติหลายเท่าตัว

5 วิธีเช็กระดับคอร์ติซอลด้วยตัวเอง

แม้การตรวจเลือดจะแม่นยำที่สุด แต่คุณสามารถสังเกตอาการเบื้องต้นได้ว่าฮอร์โมนความเครียดในร่างกายกำลังพุ่งสูงเกินไปหรือไม่ จาก 5 สัญญาณเตือนดังต่อไปนี้

1.มีพุงรอบเอวสะสมผิดปกติ

ลองสังเกตดูค่ะว่าถ้าช่วงนี้รอบเอวหนาขึ้นชัดเจน ทั้งที่ไม่ได้กินเยอะขึ้น และพุงมีลักษณะนิ่ม ๆ ยื่นออกมาบริเวณใต้สะดือ นี่คือสัญญาณเด่นชัดที่สุดว่าคอร์ติซอลกำลังทำงานหนักเกินไปแล้วนะคะ

2.โหยของหวานหรือของเค็มตลอดเวลา

ถ้าสาว ๆ รู้สึกอยากกินชานมไข่มุก ขนมหวาน หรือขนมกรุบกรอบที่มีรสเค็มจัดแบบหยุดไม่ได้ โดยเฉพาะในช่วงบ่ายหรือตอนดึก นั่นเป็นเพราะร่างกายต้องการพลังงานด่วนเพื่อมาลดความตึงเครียดตามสัญชาตญาณค่ะ

3.ง่วงตอนกลางวัน แต่ตาสว่างตอนกลางคืน

ปกติคอร์ติซอลควรจะสูงตอนเช้าเพื่อให้เราตื่นตัว แต่คนที่มีปัญหาเครียดสะสม กราฟฮอร์โมนจะเพี้ยนค่ะ ทำให้ตอนเช้าตื่นมาเพลียเหมือนนอนไม่พอ ต้องพึ่งกาแฟหลายแก้ว แต่พอถึงเวลาเข้านอนกลับสมองแล่น ตาสว่าง นอนไม่หลับไปซะอีก

4.ป่วยง่ายและหายช้า

คอร์ติซอลที่สูงเกินไปจะไปกดระบบภูมิคุ้มกันค่ะ หากสาว ๆ เริ่มเป็นหวัดบ่อย เป็นแผลแล้วหายช้า หรือมีอาการแพ้ง่ายผิดปกติ นั่นแปลว่าร่างกายกำลังส่งสัญญาณประท้วงว่ารับความเครียดไม่ไหวแล้วนะคะ

5.อารมณ์แปรปรวนและขี้ลืม

ถ้าคุณรู้สึกหงุดหงิดง่ายกว่าปกติ ลำดับความสำคัญไม่ถูก หรือขี้ลืมบ่อย ๆ นั่นเป็นเพราะคอร์ติซอลส่งผลกระทบต่อสมองส่วนการจดจำและการควบคุมอารมณ์โดยตรง

การเข้าใจสมดุลของฮอร์โมน คือ กุญแจสำคัญที่ช่วยให้การลดน้ำหนักของคุณผู้หญิงเห็นผลอย่างยั่งยืน ซึ่งความเครียดไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ เพราะส่งผลกระทบต่อทั้งรูปร่างและสุขภาพจิตใจ ดังนั้นสาว ๆ ควรลองเช็กตัวเอง และอย่าลืมหาเวลาพักผ่อน ใจดีกับตัวเองบ้างนะคะ เพื่อให้ร่างกายกลับมาสมดุลและหุ่นสวยสุขภาพดีจะตามมาเองค่ะ

สรุปแนวทางดูแลสมดุลคอร์ติซอล

การทำความเข้าใจสมดุลของฮอร์โมนคอร์ติซอลคือกุญแจสำคัญที่ช่วยให้การลดน้ำหนักเห็นผลอย่างยั่งยืน ความเครียดส่งผลกระทบโดยตรงต่อทั้งรูปร่างและสุขภาพจิตใจ ดังนั้นควรหมั่นเช็กระดับความเครียดและหาเวลาพักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อให้ร่างกายกลับมาสมดุลและมีหุ่นที่สวยงามสุขภาพดีในระยะยาว

ขอบคุณข้อมูลจาก

1. ATGenes
2. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ