"อึ" บ่อยแค่ไหนถึงเรียกว่าสุขภาพดี? ถ่ายทุกวันดีจริงไหม ความถี่แค่ไหนเรียกว่าปกติ!

ขับถ่ายกี่ครั้งต่อวันถึงเรียกว่า "ปกติ"? เผยความถี่และลักษณะของอุจจาระที่บ่งบอกสุขภาพดี

หลายคนมีความเชื่อที่ว่า การขับถ่ายที่ดีนั้นคือการต้อง "อึทุกวัน" แต่ในความเป็นจริงแล้ว ความถี่ในการขับถ่ายปกติของแต่ละคนมีความแตกต่างกันไป การจะตัดสินว่าการขับถ่ายของเราเป็นปกติหรือไม่ จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนครั้งต่อวันเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาจาก "ช่วงความถี่" และ "ลักษณะของอุจจาระ" ประกอบกัน

ความถี่ในการขับถ่ายที่ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ "ปกติ"

ผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับพฤติกรรมการขับถ่ายที่อยู่ในเกณฑ์ปกติไว้ โดยระบุว่าควรมีช่วงความถี่ที่เหมาะสม ไม่มากหรือน้อยจนเกินไป ซึ่งความถี่ในการขับถ่ายที่เหมาะสมควรอยู่ที่ไม่น้อยกว่า 3 ครั้งต่อสัปดาห์ และไม่บ่อยกว่า 3 ครั้งต่อวัน

การถ่ายอย่างน้อย 3 ครั้งต่อสัปดาห์ คือเกณฑ์ต่ำสุดที่บ่งชี้ว่าคุณไม่ได้มีภาวะท้องผูกเรื้อรัง (Constipation) ขณะที่การถ่ายบ่อยเกินกว่า 3 ครั้งต่อวัน อาจเป็นสัญญาณของอาการท้องเสียหรือความผิดปกติในระบบย่อยอาหาร เช่น ลำไส้แปรปรวน ดังนั้นคนส่วนใหญ่มักจะขับถ่ายวันละ 1 ครั้ง ซึ่งถือเป็นช่วงความถี่ที่สบายที่สุด แต่การถ่ายวันเว้นวัน หรือ 2-3 วันครั้ง ก็ยังถือว่าปกติได้ หากไม่มีอาการผิดปกติอื่น ๆ และการขับถ่ายนั้นทำได้ง่าย

สิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าความถี่ คือ "ลักษณะของอุจจาระ"

การขับถ่ายที่ดีไม่ได้พิจารณาแค่ว่าบ่อยแค่ไหน แต่สิ่งสำคัญคือการดูว่า "สิ่งที่ออกมา" มีลักษณะอย่างไร โดยใช้ Bristol Stool Chart เป็นมาตรฐานในการประเมินลักษณะของอุจจาระ การขับถ่ายที่ดีที่สุดคือ Type 3 และ Type 4 ซึ่งหมายถึงอุจจาระมีลักษณะนิ่ม ไม่แข็ง ไม่เหลว และไม่จำเป็นต้องใช้แรงเบ่งมาก

Type	ลักษณะของอุจจาระ	ความหมาย
Type 1	เป็นก้อนเล็กๆ แข็งเหมือนกระสุน หรือเม็ดกระสุน	ท้องผูกรุนแรง
Type 2	เป็นก้อนแข็งขรุขระ คล้ายไส้กรอก มีรอยแตก	ท้องผูกเล็กน้อย
Type 3	เป็นก้อนเหมือนไส้กรอก มีรอยแตกที่ผิว	ปกติ/ดี
Type 4	เป็นก้อนเรียบยาวคล้ายไส้กรอก หรือคล้ายงู	ปกติ/ดีที่สุด
Type 5	เป็นก้อนนิ่ม มีขอบชัดเจน ถ่ายง่าย	ค่อนข้างปกติ/ขาดใยอาหาร
Type 6	เป็นก้อนเหลว มีขอบไม่ชัดเจน เป็นเนื้อโคลน	ท้องเสียเล็กน้อย
Type 7	เป็นน้ำเหลว ไม่มีก้อนเลย	ท้องเสียรุนแรง

สัญญาณเตือนที่บอกว่า "อึไม่ปกติ"

แม้ว่าความถี่ในการขับถ่ายของคุณจะอยู่ในช่วงปกติ แต่หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย อาจบ่งชี้ถึงปัญหาสุขภาพที่ควรใส่ใจ การเปลี่ยนแปลงความถี่อย่างมีนัยสำคัญ เช่น จากที่เคยถ่ายทุกวันกลายเป็น 3-4 วันครั้งติดต่อกันถือเป็นเรื่องที่ต้องสังเกต รวมถึงการต้องออกแรงเบ่งมากผิดปกติ หรือใช้เวลานานกว่า 10 นาทีในการขับถ่ายก็เป็นสัญญาณเตือน

นอกจากนี้ หากคุณรู้สึกว่าถ่ายไม่สุด มีความรู้สึกว่ายังมีอุจจาระค้างอยู่ หรืออุจจาระมีลักษณะผิดปกติ เช่น มีสีดำคล้ำผิดปกติ มีมูกเลือดปน หรือมีลักษณะเป็นก้อนแข็งมากหรือเหลวเป็นน้ำติดต่อกัน ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง การขับถ่ายเป็นหนึ่งในตัวบ่งชี้สุขภาพที่สำคัญที่สุด

เคล็ดลับง่าย ๆ เพื่อส่งเสริมระบบขับถ่ายที่ดี

เพื่อให้มั่นใจว่าคุณมีการขับถ่ายที่ดีและสม่ำเสมอ สามารถเริ่มต้นได้ด้วยการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน โดยสิ่งแรกที่ควรทำคือดื่มน้ำให้เพียงพอ เพราะน้ำช่วยทำให้อุจจาระนุ่มและเคลื่อนตัวได้ง่ายขึ้น

พร้อมกันนี้ควรเพิ่มใยอาหารด้วยการกินผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีให้มากขึ้น รวมถึงเคลื่อนไหวร่างกายและออกกำลังกายเบา ๆ เพื่อกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ การฝึกนิสัยการขับถ่าย เช่น เข้าห้องน้ำในช่วงเวลาเดิม ๆ ทุกวัน และไม่เพิกเฉยต่อสัญญาณปวดถ่าย จะช่วยให้ระบบขับถ่ายของคุณทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

อ่านเพิ่มเติม:

• 7 ผลไม้ช่วยขับถ่าย แก้ท้องผูกแบบธรรมชาติ สบายท้องได้ทุกวัน
• รู้ไหม? ไม่ถ่ายหนัก "กี่วัน" อันตรายต่อสุขภาพ