8 สัญญาณเตือนร่างกายพร่องโปรตีน หรือโปรตีนต่ำ

โปรตีนเป็นหนึ่งในส่วนประกอบหลักของร่างกาย มีบทบาทสำคัญต่อโครงสร้างและการทำงานของกล้ามเนื้อ ผิวหนัง เอนไซม์ และฮอร์โมน ภาวะขาดโปรตีนเกิดขึ้นเมื่อร่างกายได้รับโปรตีนไม่เพียงพอต่อความต้องการ แม้ว่าภาวะขาดโปรตีนอย่างแท้จริงจะไม่พบได้บ่อยนักในโลกตะวันตก แต่ก็มีบางคนที่ได้รับโปรตีนจากอาหารในปริมาณที่ต่ำมาก ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานเกือบทุกส่วนของร่างกายและนำไปสู่ปัญหาสุขภาพต่างๆ ได้

ภาวะขาดโปรตีนในระดับรุนแรงที่สุดเรียกว่า ควาชิออร์กอร์ซึ่งมักพบในเด็กในประเทศกำลังพัฒนาที่ภาวะทุพโภชนาการและอาหารที่ไม่สมดุลเป็นเรื่องปกติ อาการของภาวะขาดโปรตีนอาจเริ่มปรากฏให้เห็นแม้ในขณะที่ภาวะขาดโปรตีนยังอยู่ในระดับที่ไม่รุนแรง และนี่คือ 8 อาการของการได้รับโปรตีนต่ำหรือภาวะขาดโปรตีน

1.ภาวะบวมน้ำ

ภาวะบวมน้ำเป็นภาวะที่มีลักษณะผิวหนังบวมและพอง ซึ่งเป็นอาการคลาสสิกที่น่าเชื่อถือของโรคควาชิออร์กอร์ นักวิจัยชี้ให้เห็นว่าภาวะนี้อาจเกิดจากระดับฮิวแมนซีรัมอัลบูมิน (human serum albumin) ในร่างกายต่ำ ซึ่งเป็นโปรตีนที่มีมากที่สุดในส่วนที่เป็นของเหลวของเลือด หรือพลาสมา

หน้าที่หลักอย่างหนึ่งของอัลบูมินคือการรักษาแรงดันออสโมติกคอลลอยด์ ซึ่งเป็นแรงที่ดึงของเหลวเข้าสู่ระบบไหลเวียนเลือด ด้วยกลไกนี้อัลบูมินจึงป้องกันไม่ให้ของเหลวสะสมในเนื้อเยื่อหรือส่วนต่างๆ ของร่างกายมากเกินไป เนื่องจากการลดลงของระดับฮิวแมนซีรัมอัลบูมิน ภาวะขาดโปรตีนอย่างรุนแรงจึงนำไปสู่แรงดันออสโมติกคอลลอยด์ที่ลดลง เป็นผลให้ของเหลวสะสมในเนื้อเยื่อ ทำให้เกิดอาการบวมน้ำ

2.ภาวะไขมันพอกตับ

อาการอีกอย่างหนึ่งของโรคควาชิออร์กอร์คือภาวะไขมันพอกตับ ซึ่งเป็นการสะสมไขมันในเซลล์ตับ ภาวะขาดโปรตีนมีความเชื่อมโยงกับโรคไขมันพอกตับในประเทศกำลังพัฒนา ภาวะนี้อาจทำให้เกิดการอักเสบ เกิดแผลเป็นที่ตับ และอาจนำไปสู่ภาวะตับวายได้

ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าเหตุใดภาวะไขมันพอกตับจึงเกิดขึ้นร่วมกับภาวะขาดโปรตีน แต่จากการวิจัยชี้ให้เห็นว่าอาจเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของจุลินทรีย์ในลำไส้ ไมโทคอนเดรีย และเซลล์เพอรอกซิโซม ซึ่งอาจนำไปสู่การสังเคราะห์โปรตีนที่ทำหน้าที่ขนส่งไขมัน หรือที่เรียกว่า ไลโปโปรตีนที่บกพร่อง

3.ปัญหาผิวหนัง ผม และเล็บ

ภาวะขาดโปรตีนอาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของผิวหนัง ผม และเล็บ ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบด้วยโปรตีน ตัวอย่างเช่น ภาวะขาดโปรตีนอาจส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตและโครงสร้างของเส้นผม ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะผมร่วงที่เรียกว่า เทโลเจน เอฟฟลูเวียม

โรคควาชิออร์กอร์ในเด็กยังมีความโดดเด่นด้วยอาการผิวหนังเป็นขุยหรือแตก ผิวแดง และมีรอยด่างสีผิวจาง อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้ไม่น่าจะปรากฏให้เห็น เว้นแต่คุณจะมีภาวะขาดโปรตีนอย่างรุนแรง

4.การสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ

กล้ามเนื้อเป็นแหล่งสะสมโปรตีนที่ใหญ่ที่สุดในร่างกายของคุณ เมื่อร่างกายได้รับโปรตีนจากอาหารไม่เพียงพอ ร่างกายมักจะดึงโปรตีนจากกล้ามเนื้อลายเพื่อรักษาส่วนประกอบและหน้าที่สำคัญอื่นๆ ของร่างกาย เป็นผลให้การขาดโปรตีนอาจนำไปสู่ภาวะกล้ามเนื้อลีบในระยะยาวได้

แม้แต่ภาวะขาดโปรตีนในระดับปานกลางก็อาจทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อลีบได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้สูงอายุ ที่จริงแล้ว งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าผู้ใหญ่อายุ 65 ปีขึ้นไปควรบริโภคโปรตีนอย่างน้อย 0.5 กรัมต่อน้ำหนักตัวหนึ่งปอนด์ ซึ่งมากกว่าปริมาณที่แนะนำต่อวันคือ 0.36 กรัม

การเพิ่มปริมาณโปรตีนที่บริโภคอาจช่วยป้องกันภาวะซาร์โคพีเนีย ซึ่งเป็นการสูญเสียมวลกล้ามเนื้ออย่างช้าๆ ที่เกี่ยวข้องกับวัยที่เพิ่มขึ้น

5.ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นของกระดูกหัก

การบริโภคโปรตีนไม่เพียงพออาจทำให้กระดูกของคุณอ่อนแอลงและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดกระดูกหัก จากการศึกษาในปี 2021 พบว่าผู้เข้าร่วมที่บริโภคโปรตีนในปริมาณที่สูงกว่า มีความหนาแน่นของมวลกระดูกบริเวณสะโพกและกระดูกสันหลังสูงกว่าผู้ที่บริโภคโปรตีนน้อยกว่าถึง 6%

หลังจาก 5 ปี นักวิจัยพบว่าผู้ที่บริโภคโปรตีนมากกว่ามีโอกาสเกิดกระดูกหักน้อยกว่า

นักวิจัยจากมูลนิธิโรคกระดูกพรุนแห่งชาติ ตั้งข้อสังเกตว่า แม้ว่าโปรตีนอาจมีประโยชน์บางประการต่อสุขภาพกระดูก แต่ยังคงต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อทำความเข้าใจความเชื่อมโยงนี้อย่างถ่องแท้

6.ภาวะแคระแกร็นในเด็ก

การได้รับโปรตีนไม่เพียงพออาจชะลอหรือยับยั้งการเจริญเติบโตในเด็ก ที่จริงแล้ว ภาวะแคระแกร็นเป็นหนึ่งในสัญญาณที่พบบ่อยที่สุดของภาวะทุพโภชนาการในวัยเด็ก ในปี 2020 เด็กกว่า 149 ล้านคนมีภาวะแคระแกร็น เด็กที่ไม่ได้รับโปรตีนในปริมาณที่เพียงพอเป็นประจำ อาจมีโอกาสเกิดภาวะแคระแกร็นมากกว่าถึงสี่เท่า

7.ความรุนแรงที่เพิ่มขึ้นของการติดเชื้อ

การขาดโปรตีนอาจส่งผลเสียต่อระบบภูมิคุ้มกันของคุณตัวอย่างเช่น การบริโภคโปรตีนในปริมาณที่เพียงพอมีความสำคัญต่อการสร้างแอนติบอดี ซึ่งผลิตโดยเซลล์เม็ดเลือดขาวเพื่อช่วยต่อสู้กับการติดเชื้อ จากการศึกษาในปี 2013 ในนักกีฬาชายที่ออกกำลังกายอย่างหนัก พบว่าผู้เข้าร่วมที่บริโภคอาหารที่มีโปรตีนสูงมีการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนบนน้อยกว่านักกีฬาที่บริโภคอาหารที่มีโปรตีนต่ำ

อย่างไรก็ตามสิ่งสำคัญที่ควรทราบคือ ยังคงต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อทำความเข้าใจความเชื่อมโยงระหว่างภาวะขาดโปรตีนและการติดเชื้ออย่างถ่องแท้

8.ความอยากอาหารและการบริโภคแคลอรี่ที่เพิ่มขึ้น

โปรตีนมีบทบาทสำคัญในการควบคุมความอยากอาหารและปริมาณแคลอรี่ที่บริโภคโดยรวม หากคุณบริโภคโปรตีนไม่เพียงพอ ร่างกายจะพยายามฟื้นฟูระดับโปรตีนโดยการเพิ่มความอยากอาหารและกระตุ้นให้คุณหาอะไรทาน

สิ่งนี้อาจนำไปสู่การบริโภคอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตและไขมันสูงเพื่อชดเชยการขาดโปรตีน ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อสมมติฐานการยกระดับโปรตีน อย่างไรก็ตาม อาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตและไขมันสูงนั้นไม่อิ่มท้องเทอาหารที่มีโปรตีนสูง เมื่อเวลาผ่านไป สิ่งนี้อาจนำไปสู่การบริโภคแคลอรี่มากเกินไป ทำให้เกิดน้ำหนักขึ้นโดยไม่ตั้งใจและโรคอ้วน หากคุณรู้สึกหิว ลองเพิ่มอาหารที่มีโปรตีนสูงในอาหารของคุณ