กินอาหารค้างคืนได้ไหม? เช็ก 5 อาหารที่ต้องระวัง กินอย่างไรให้ปลอดภัย

อาหารที่ทำเหลือจากมื้อเย็น หลายคนมักเก็บไว้กินต่อในเช้าวันรุ่งขึ้น แต่เคยสงสัยไหมว่า กินอาหารค้างคืนได้ไหม และอาหารแบบไหนที่ไม่ควรเก็บไว้กินข้ามวัน? ความจริงแล้วอาหารค้างคืนไม่ได้เป็นอันตรายเสมอไป หากเก็บรักษาอย่างถูกวิธี แต่ถ้าวางทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องนานเกินไป ก็อาจทำให้เชื้อแบคทีเรียเพิ่มจำนวนและเสี่ยงเกิดอาหารเป็นพิษได้

กินอาหารค้างคืนได้ไหม?

คำตอบคือ กินได้ หากเก็บอาหารอย่างเหมาะสมและแช่เย็นภายในเวลาที่แนะนำ โดยควรนำอาหารปรุงสุกที่เหลือใส่ภาชนะสะอาด แบ่งเป็นส่วนเล็ก ๆ แล้วเก็บในตู้เย็นที่อุณหภูมิไม่เกิน 4 องศาเซลเซียส ภายใน 2 ชั่วโมงหลังปรุงหรือหลังนำออกจากความร้อน

แต่หากอากาศร้อนเกิน 32 องศาเซลเซียส เช่น วางอาหารไว้ในรถหรือบริเวณกลางแจ้งที่ร้อนจัด ควรแช่เย็นภายใน 1 ชั่วโมง

อาหารที่เก็บในตู้เย็นอย่างถูกต้องโดยทั่วไปควรรับประทานภายใน 3-4 วัน และควรอุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนกิน โดยมีอุณหภูมิภายในอาหารอย่างน้อย 74 องศาเซลเซียส

อ้างอิงข้อมูลจาก 
- USDA – How long are my take out leftovers safe
- กรมการแพทย์ – แนวทางการเก็บอาหารปรุงสุกและโรคข้าวผัด

5 อาหารค้างคืนที่ควรระวังเป็นพิเศษ

แม้อาหารหลายชนิดจะเก็บข้ามคืนได้ แต่บางประเภทมีโอกาสเสี่ยงหากจัดเก็บไม่เหมาะสม

1. ข้าวสวยและข้าวผัด

ข้าวที่หุงสุกแล้วอาจมีเชื้อแบคทีเรีย Bacillus cereus ซึ่งสร้างสปอร์ที่ทนความร้อนได้ หากปล่อยข้าวไว้ในอุณหภูมิห้องนานเกินไป เชื้ออาจเพิ่มจำนวนและสร้างสารพิษที่ทำให้เกิดอาการอาเจียนหรือท้องเสียได้ การอุ่นซ้ำจึงไม่ได้รับประกันว่าจะกำจัดสารพิษได้ทั้งหมด

วิธีเก็บ: แบ่งข้าวเป็นส่วนเล็ก ๆ และรีบแช่เย็นหลังปรุง ไม่ควรวางหม้อข้าวทิ้งไว้ข้ามคืนที่อุณหภูมิห้อง

2. อาหารประเภทเนื้อสัตว์และไก่

เนื้อหมู เนื้อวัว และเนื้อไก่ที่ปรุงสุกแล้ว หากวางทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องนานเกินไป อาจมีเชื้อก่อโรคเพิ่มจำนวน แม้จะนำกลับมาอุ่นใหม่ก็ไม่ควรเสี่ยงรับประทานหากเก็บไม่ถูกต้อง

วิธีเก็บ: ใส่ภาชนะปิดสนิท แช่เย็นภายใน 2 ชั่วโมง และอุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนกิน

3. อาหารทะเล

กุ้ง ปู ปลา และหอย เป็นอาหารที่เน่าเสียง่าย โดยเฉพาะเมื่อวางไว้ในอุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน การเก็บรักษาที่ไม่เหมาะสมอาจเพิ่มความเสี่ยงจากเชื้อก่อโรคและสารพิษจากอาหารทะเลบางชนิด

วิธีเก็บ: แช่เย็นทันทีหลังรับประทานเสร็จ และไม่ควรเก็บอาหารทะเลที่วางทิ้งไว้ข้ามคืนโดยไม่แช่เย็น

4. อาหารที่มีกะทิและแกงต่าง ๆ

แกงกะทิ แกงเขียวหวาน และอาหารที่มีส่วนผสมของกะทิหรือเนื้อสัตว์ ไม่ควรวางทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องนาน ๆ เพราะเป็นอาหารปรุงสุกที่ต้องควบคุมอุณหภูมิ หากเก็บไม่เหมาะสมก็เสี่ยงต่อการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย

วิธีเก็บ: แบ่งใส่ภาชนะตื้น ๆ เพื่อให้เย็นเร็วขึ้น แล้วนำเข้าตู้เย็นโดยเร็ว ไม่ควรตั้งหม้อแกงทิ้งไว้บนเตาข้ามคืน

5. อาหารที่มีไข่และนมเป็นส่วนประกอบ

ไข่ตุ๋น ไข่เจียว ขนมที่มีครีม นมสด หรือผลิตภัณฑ์จากนม เป็นอาหารที่ต้องควบคุมอุณหภูมิ ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้บนโต๊ะนานเกินไป เพราะอาจเกิดการปนเปื้อนและมีเชื้อแบคทีเรียเพิ่มจำนวนได้

วิธีเก็บ: เก็บในภาชนะสะอาดและแช่เย็นภายในเวลาที่กำหนด โดยเฉพาะอาหารที่มีครีมหรือนมควรปฏิบัติตามคำแนะนำการเก็บรักษาของผลิตภัณฑ์

วิธีเก็บอาหารค้างคืนให้ปลอดภัย

• รีบแช่เย็น: ไม่ควรวางอาหารที่ต้องแช่เย็นไว้ที่อุณหภูมิห้องเกิน 2 ชั่วโมง หรือ 1 ชั่วโมงเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่ร้อนกว่า 32 องศาเซลเซียส
• แบ่งอาหารเป็นส่วนเล็ก: ใช้ภาชนะตื้นเพื่อช่วยให้อาหารเย็นเร็วขึ้น ไม่จำเป็นต้องรอให้อาหารเย็นสนิทก่อนนำเข้าตู้เย็น
• ปิดฝาภาชนะให้มิดชิด: ช่วยลดการปนเปื้อนและป้องกันกลิ่นอาหารอื่น
• ตั้งอุณหภูมิตู้เย็นให้เหมาะสม: ควรอยู่ที่ 4 องศาเซลเซียสหรือต่ำกว่า
• อุ่นอาหารให้ร้อนทั่วถึง: อุ่นอาหารที่เหลือให้มีอุณหภูมิภายในอย่างน้อย 74 องศาเซลเซียส โดยเฉพาะการใช้ไมโครเวฟควรคนหรือกลับอาหารเพื่อให้ความร้อนกระจายทั่วถึง

อาหารแบบไหนไม่ควรนำมากินต่อ?

หากอาหารปรุงสุกถูกวางทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้องตลอดคืน ไม่ควรนำกลับมาอุ่นเพื่อกินต่อ แม้จะยังมีกลิ่นและหน้าตาปกติก็ตาม เพราะเชื้อก่อโรคหรือสารพิษบางชนิดอาจไม่ทำให้อาหารเปลี่ยนสีหรือมีกลิ่นผิดปกติ

นอกจากนี้ หากอาหารมีเชื้อรา มีกลิ่นผิดปกติ ภาชนะบวม หรือมีลักษณะเปลี่ยนไป ควรทิ้ง ไม่ควรทดลองชิมเพื่อเช็กว่าอาหารเสียหรือไม่

สรุป: อาหารค้างคืนกินได้ หากเก็บในตู้เย็นอย่างถูกต้องตั้งแต่แรก แต่ไม่ควรนำอาหารที่วางทิ้งไว้ข้ามคืนในอุณหภูมิห้องกลับมากิน แม้จะอุ่นร้อนแล้วก็ตาม โดยเฉพาะข้าว เนื้อสัตว์ อาหารทะเล และอาหารที่มีกะทิหรือไข่เป็นส่วนประกอบ การเก็บอาหารให้ถูกวิธีตั้งแต่หลังปรุงจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการลดความเสี่ยงอาหารเป็นพิษ