"อาการเจ็บคอ" กินน้ำอุ่นอาจหนักกว่าเดิม สังเกตดีๆ เกิดจากสาเหตุใด

เจ็บคอต้องจิบน้ำอุ่นเสมอไปจริงหรือ? ไขข้อข้องใจ "ทอนซิลอักเสบ" vs "หวัดลงคอ" เลือกน้ำผิดแก้ว...อาจเจ็บกว่าเดิม!

เรามักเติบโตมากับชุดความเชื่อที่ว่า "เจ็บคอห้ามกินน้ำเย็น ต้องจิบน้ำอุ่นเยอะๆ" แต่เคยสงสัยไหมว่าทำไมในบางครั้ง ยิ่งจิบน้ำอุ่น อาการเจ็บคอกลับยิ่งทวีความรุนแรง กลืนน้ำลายแทบไม่ได้ ราวกับมีมีดบาดอยู่ในคอ?

ความจริงทางการแพทย์ระบุชัดเจนว่า "น้ำอุ่นไม่ได้เป็นคำตอบของทุกอาการเจ็บคอ" หัวใจสำคัญคือการแยกให้ออกว่าอาการเจ็บนั้นเกิดจากสาเหตุใด ระหว่าง "ต่อมทอนซิลอักเสบ" หรือ "อาการหวัดลงคอ" เพราะวิธีดูแลรักษาของสองอาการนี้มีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

1. เจ็บคอจาก "ต่อมทอนซิลอักเสบ" : ควรดื่มน้ำเย็น

หากคุณส่องกระจกแล้วพบว่าต่อมทอนซิล (ก้อนเนื้อสองข้างในลำคอ) มีอาการบวมแดงจัดอย่างเห็นได้ชัด มีจุดหนองสีขาว และรู้สึกปวดร้าวทรมานทุกครั้งที่กลืนน้ำลาย นี่คือสัญญาณของการอักเสบติดเชื้อ ซึ่งในกรณีนี้ "น้ำเย็น คือทางออก"

• ทำไมน้ำอุ่นถึงซ้ำเติมอาการ? การอักเสบ (Inflammation) คือภาวะที่เส้นเลือดขยายตัวและมีเลือดมาเลี้ยงบริเวณนั้นมาก ทำให้เกิดอาการ "ปวด บวม แดง ร้อน" การดื่มน้ำอุ่นหรือน้ำร้อนลงไป จะเปรียบเสมือนการราดน้ำร้อนลงบนแผลที่กำลังระบม ความร้อนจะไปกระตุ้นให้เส้นเลือดขยายตัวเพิ่มขึ้น อาการบวมจึงยิ่งแย่ลง ทำให้การกลืนน้ำลายยากลำบากกว่าเดิม

• ทำไมต้อง "น้ำเย็น" หรือ "ไอศกรีม"? ในกรณีนี้ ความเย็นทำหน้าที่เปรียบเสมือนยาชาชั้นดีจากธรรมชาติ

  • ช่วยลดบวม: ความเย็นจะช่วยให้เส้นเลือดหดตัว (Vasoconstriction) ส่งผลให้อาการบวมแดงของต่อมทอนซิลลดลง

  • ช่วยลดปวด: ความเย็นทำให้ปลายประสาทชาชั่วคราว จึงช่วยบรรเทาความเจ็บปวดขณะกลืนอาหารหรือน้ำลายได้ทันที

  • แหล่งพลังงาน: แพทย์มักแนะนำให้ทาน "ไอศกรีม" (เลือกรสชาติอ่อนๆ เนื้อเนียน เช่น วานิลลา หรือช็อกโกแลต ที่ไม่มีถั่วและผลไม้รสเปรี้ยว) เพราะนอกจากความเย็นจะช่วยลดปวดแล้ว น้ำตาลในไอศกรีมยังให้พลังงานแก่ร่างกาย ในช่วงที่คนไข้เจ็บคอจนทานข้าวไม่ลงอีกด้วย

2. เจ็บคอจาก "ไข้หวัด" : ควรจิบน้ำอุ่น

หากอาการเจ็บคอของคุณมาพร้อมกับอาการไอ มีเสมหะ น้ำมูกไหล คัดจมูก หรือมีความรู้สึกระคายเคืองคอ คันคอยิบๆ แบบนี้มักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสหวัดทั่วไป ซึ่งในกรณีนี้ "น้ำอุ่น คือตัวช่วยที่ดีที่สุด"

• ทำไมต้อง "น้ำอุ่น"?

  • ช่วยละลายเสมหะ: ความอุ่นจะช่วยลดความข้นเหนียวของเสมหะ ทำให้ร่างกายขับเสมหะออกมาได้ง่ายขึ้น ไม่เหนียวติดคอจนน่ารำคาญ

  • ลดการระคายเคือง: น้ำอุ่นช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและปลอบประโลมเยื่อบุลำคอที่แห้งผากจากการไอ ลดอาการคันคอได้ดี

  • ช่วยให้ทางเดินหายใจโล่ง: ไอระเหยจากน้ำอุ่นช่วยขยายหลอดลม บรรเทาอาการคัดจมูก ทำให้หายใจได้สะดวกขึ้น

สรุป: สังเกตอาการก่อนเลือกน้ำ

ก่อนจะหยิบแก้วน้ำ ให้ลองสังเกตอาการของตัวเองให้แน่ใจ

• ถ้า "คอบวมแดงจัด เจ็บจนกลืนไม่ได้ มีหนอง" ให้เลือก น้ำเย็น หรือ ไอศกรีม เพื่อลดบวมและลดปวด

• ถ้า "ไอ มีเสมหะ คันคอ คัดจมูก" ให้เลือก น้ำอุ่น หรือ น้ำมะนาวอุ่น เพื่อละลายเสมหะและให้ความชุ่มชื้น

อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะเลือกดื่มน้ำอุณหภูมิไหน สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ "การดื่มน้ำให้เพียงพอ" (Hydration) อย่าปล่อยให้คอแห้ง หากอาการเจ็บคอรุนแรง มีไข้สูงติดต่อกันเกิน 3 วัน หรือหายใจลำบาก ควรรีบพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรับการรักษาที่ถูกต้อง