นมวัว vs นมแพะ เทียบชัดๆ คุณค่าทางโภชนาการ รสชาติต่างกันอย่างไร?

นมวัว vs นมแพะ แหล่งโปรตีนชั้นยอด เทียบคุณค่าทางโภชนาการ ประโยชน์และรสชาติแตกต่างกันอย่างไร?

หลายคนประสบปัญหาอาการแพ้นมวัวแต่กลับสามารถบริโภคผลิตภัณฑ์จากนมแพะได้โดยไม่มีอาการผิดปกติ ซึ่งโดยส่วนใหญ่มักไม่ได้เกิดจากการแพ้น้ำตาลแลคโตส (Lactose Intolerance) แต่เป็นเพราะความแตกต่างของส่วนประกอบอื่นๆ ในน้ำนม ข้อมูลจาก มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมิชิแกน (Michigan State University Extension) ระบุว่านมแพะเป็นแหล่งสารอาหารที่สำคัญและได้รับความนิยมในหลายประเทศทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนาเนื่องจากแพะเลี้ยงง่ายและใช้ทรัพยากรน้อยกว่าวัว

นอกจากนี้ Nazli Turkmen ผู้เขียนผลงานวิจัยเรื่อง “คุณค่าทางโภชนาการและประโยชน์ต่อสุขภาพของส่วนประกอบในนมแพะ” ยังชี้ให้เห็นว่านมแพะมีเนื้อสัมผัสที่เข้มข้นและเนียนนุ่มกว่านมวัว ทั้งยังมีสารอาหารที่สูงกว่าผลิตภัณฑ์นมที่ทำจากพืชอีกด้วย

ตารางเปรียบเทียบคุณค่าทางโภชนาการ (ต่อ 1 ถ้วย)

อ้างอิงข้อมูลจาก กระทรวงเกษตรสหรัฐอเมริกา (USDA) แสดงให้เห็นความแตกต่างของสารอาหารระหว่างนมแพะและนมวัวดังนี้:

สารอาหาร	นมแพะ (1 ถ้วย)	นมวัว (1 ถ้วย)
พลังงาน (แคลอรี)	168 กรัม	149 กรัม
โปรตีน	9 กรัม	8 กรัม
ไขมัน	10 กรัม	8 กรัม
คาร์โบไฮเดรต	11 กรัย	12 กรัม
น้ำตาล	11 กรัม	12 กรัม
แคลเซียม	327 มิลลิกรัม	276 มิลลิกรัม
โพแทสเซียม	498 มิลลิกรัม	322 มิลลิกรัม
แมกนีเซียม	34.2 มิลลิกรัม	24.4 มิลลิกรัม

เหตุผลที่นมแพะ "ย่อยง่าย" และดีต่อสุขภาพมากกว่า

นมแพะมีข้อได้เปรียบหลายประการที่ทำให้กลายเป็นทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับผู้บริโภคยุคใหม่ ดังนี้:

• โมเลกุลไขมันขนาดเล็ก: นมแพะมีโมเลกุลไขมันที่เล็กกว่านมวัวมาก ทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ง่ายขึ้น และยังมีกระบวนการโฮโมจีไนซ์ (Homogenized) ตามธรรมชาติ ทำให้เนื้อนมมีความสม่ำเสมอและโมเลกุลไขมันไม่แยกชั้นลอยขึ้นด้านบน
• แลคโตสน้อยกว่า: นมแพะมีปริมาณน้ำตาลแลคโตสน้อยกว่านมวัวประมาณ 1% ซึ่งอาจเป็นเหตุผลว่าทำไมผู้ที่มีอาการไม่สบายท้องจากการดื่มนมวัวบางรายถึงดื่มนมแพะได้
• ลดความเสี่ยงจากการแพ้: ความแตกต่างของโครงสร้างโปรตีนในนมแพะช่วยลดโอกาสการเกิดปฏิกิริยาแพ้เมื่อเทียบกับนมวัว
• สารอาหารหนาแน่น: นมแพะเป็นแหล่งของโปรตีน แคลเซียม โพแทสเซียม ฟอสฟอรัส แมกนีเซียม และวิตามินเอ ที่สูงกว่านมวัว

รสสัมผัสของนมแพะ: ต่างจากนมวัวอย่างไร?

นมแพะที่สดใหม่จะมีรสชาติที่ สะอาด หวานอ่อนๆ และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เมื่อคุณดื่มเข้าไป คุณจะสัมผัสได้ถึงความแตกต่าง ดังนี้:

• รสชาติหวานนุ่ม: มีความหวานเล็กน้อยแฝงด้วยความสดชื่น (Tanginess)
• กลิ่นอายธรรมชาติ: อาจมีกลิ่นคล้ายหญ้าหรือดินจางๆ ขึ้นอยู่กับอาหารที่แพะกิน
• เนื้อสัมผัสครีมมี่: ให้ความรู้สึกเนียนนุ่มในปากมากกว่านมวัว เนื่องจากมีขนาดโมเลกุลไขมันที่เล็กกว่า
• ความสะอาดหลังดื่ม: ไม่มีรสสัมผัสตกค้างในลำคอ (Aftertaste) เหมือนนมวัวบางชนิด

ปัจจัยที่กำหนดรสชาติของนมแพะ

รสชาติของนมแพะไม่ได้เหมือนกันทุกขวด แต่ขึ้นอยู่กับปัจจัยสำคัญหลายประการที่ผู้บริโภคควรทราบ:

• ปริมาณไขมัน (Butterfat): นมแพะมักมีไขมันสูงกว่านมวัวทั่วไป ซึ่งช่วยให้รสชาติเข้มข้นและกลมกล่อม
• อาหารและสิ่งแวดล้อม: แพะที่เลี้ยงแบบปล่อยแทะเล็มสมุนไพรและพืชพรรณธรรมชาติจะผลิตน้ำนมที่มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ซึ่งเรียกกันว่าปรากฏการณ์ “Terroir” คล้ายกับรสชาติของไวน์
• การเก็บรักษา: นี่คือหัวใจสำคัญ นมแพะที่สดต้องได้รับการทำให้เย็นลงอย่างรวดเร็ว (ภายใน 15-20 นาทีหลังรีด) เพื่อป้องกันการเติบโตของแบคทีเรีย หากเก็บไม่ดีจะมีกลิ่นสาบที่รุนแรง
• สายพันธุ์ของแพะ: เช่น พันธุ์ Saanen (ที่ฟาร์ม Summerhill นิยมเลี้ยง) จะให้รสชาติที่เป็นกลางและดื่มง่าย ขณะที่พันธุ์ Nubian จะให้ความหวานเข้มข้นคล้ายคาราเมล

ความเชื่อเรื่อง "กลิ่นสาบ"

หลายคนกังวลเรื่องกลิ่น "สาบแพะ" แต่ ผู้เชี่ยวชาญด้านผลิตภัณฑ์นม ยืนยันว่าหากน้ำนมสะอาด มีการจัดเก็บที่ถูกสุขลักษณะ และแช่เย็นทันทีหลังจากรีด นมแพะจะมีรสชาติอร่อยและดื่มง่ายมาก จนลูกค้าใหม่หลายคนถึงกับบอกว่า "รสชาติเหมือนนมวัวแต่ดีกว่า"

ผู้บริโภคหลายคนตั้งข้อสังเกตว่านมแพะมีรสชาติเฉพาะตัวที่ต่างจากนมวัว ซึ่งอาจต้องใช้เวลาในการสร้างความคุ้นเคยเล็กน้อย สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากกรรมวิธีการพาสเจอไรซ์ที่ใช้ในกระบวนการผลิตนมแพะ นมแพะที่จัดการดี หรือนมพาสเจอร์ไรส์ จะไม่มีกลิ่นคาวหรือสาบ  อย่างไรก็ตาม ในหลายประเทศแถบยุโรปและเอเชีย รสชาติของนมแพะกลับเป็นที่นิยมมากกว่านมวัว

โดยสรุปแล้ว แม้ว่านมทั้งสองชนิดจะให้ประโยชน์ต่อร่างกาย แต่สำหรับผู้ที่มีปัญหาเรื่องการย่อยอาหารหรือแพ้โปรตีนนมวัว นมแพะถือเป็นทางเลือกที่คุ้มค่าและให้สารอาหารที่ครบถ้วนกว่า สำหรับผู้ที่มีอาการแพ้อย่างรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อทดสอบการแพ้ก่อนเริ่มเปลี่ยนมาดื่มนมแพะเพื่อความปลอดภัยสูงสุด