เช็กด่วน! คุณอยู่ใน 4 กลุ่มเสี่ยงที่ "อาบน้ำกลางคืน" ไม่ได้หรือไม่?

เนื่องจากสภาพอากาศทางภาคเหนือเริ่มหนาวเย็นขึ้น จำนวนผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลจึงมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น หลายคนกังวลว่าการอาบน้ำตอนกลางคืนอาจทำให้เกิดโรคหลอดเลือดสมองได้ โดยเฉพาะในกลุ่มคนหนุ่มสาว

แพทย์หญิงเหงียน เตี๊ยน ซุงแผนกฉุกเฉิน โรงพยาบาลทัม อันห์ กรุงฮานอย กล่าวว่า ยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่บ่งชี้ว่าการอาบน้ำตอนกลางคืนเป็นสาเหตุของโรคหลอดเลือดสมองในผู้ที่มีสุขภาพดี คำแนะนำในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของสมาคมโรคหัวใจอเมริกัน/สมาคมโรคหลอดเลือดสมองอเมริกัน (AHA/ASA) และองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า "การอาบน้ำตอนกลางคืน" ไม่ได้ถูกจัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยง โรคหลอดเลือดสมองส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นในผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดผิดปกติ หลอดเลือดแดงแข็ง โรคหัวใจและหลอดเลือด (ภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว โรคหลอดเลือดหัวใจ) การสูบบุหรี่ โรคอ้วน การขาดการออกกำลังกาย...

อย่างไรก็ตาม การอาบน้ำที่เย็นเกินไปหรือร้อนเกินไปในช่วงเย็นอาจทำให้ความดันโลหิตเปลี่ยนแปลงอย่างมาก ส่งผลให้มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับหัวใจหรือหลอดเลือดเพิ่มมากขึ้น

จากการวิเคราะห์ของแพทย์ พบว่าเมื่ออยู่ในห้องอุ่นและสัมผัสกับน้ำเย็นอย่างกะทันหัน หลอดเลือดส่วนปลายจะหดตัว ทำให้ความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว งานวิจัยเกี่ยวกับการแช่น้ำที่อุณหภูมิ 14 องศาเซลเซียส แสดงให้เห็นว่าดัชนีระบบหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับการแช่น้ำอุ่น ในผู้ที่มีความดันโลหิตสูงหรือโรคหลอดเลือดหัวใจ การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้อาจกระตุ้นให้เกิดภาวะวิกฤตความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หรือภาวะสมองขาดเลือดชั่วคราว

ในทางกลับกัน น้ำที่ร้อนเกินไปจะทำให้หลอดเลือดขยายตัว ส่งผลให้ความดันโลหิตลดลง ผู้ลงแช่อาจรู้สึกวิงเวียน มึนงง และล้มในห้องน้ำ ในผู้สูงอายุหรือผู้ที่รับประทานยาลดความดันโลหิตหลายชนิด การล้มในห้องน้ำอาจทำให้เกิดภาวะเลือดออกในสมองแบบทุติยภูมิหรือการบาดเจ็บที่สมอง ซึ่งอาจทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมองได้

การศึกษาบางชิ้นในญี่ปุ่นบันทึกการเสียชีวิตกะทันหันในอ่างอาบน้ำในฤดูหนาว กรณีส่วนใหญ่เกิดขึ้นเมื่อผู้ลงแช่เปลี่ยนจากสภาพแวดล้อมที่หนาวเย็นมาแช่น้ำร้อนอย่างกะทันหัน ทำให้เกิดภาวะช็อกจากความร้อน หัวใจเต้นผิดจังหวะ เป็นลม หรือจมน้ำ แพทย์หญิงดุงกล่าวว่า กรณีเหล่านี้มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็น "โรคหลอดเลือดสมองในอ่างอาบน้ำ" ในนิทานพื้นบ้าน

4 คนเสี่ยงอาบน้ำตอนกลางคืน

ตามที่ ดร.ดุง กล่าวไว้ การอาบน้ำในเวลากลางคืนจะเป็นอันตรายก็ต่อเมื่อผู้ที่อาบน้ำอยู่ในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งต่อไปนี้:

- ความดันโลหิตสูงที่ไม่ได้รับการควบคุม

- โรคหลอดเลือดหัวใจ, หัวใจล้มเหลว, หัวใจเต้นผิดจังหวะ

- ประวัติโรคหลอดเลือดสมอง

- ผู้สูงอายุ

นอกจากนี้การกระทำต่อไปนี้ยังก่อให้เกิดความเสี่ยงมากมายอีกด้วย:

- การอาบน้ำที่เย็นเกินไป ร้อนเกินไป หรือแช่น้ำนานเกินไป

- อาบน้ำเมื่อร่างกายเหนื่อยล้า ปวดหัว หรือเวียนศีรษะ

- การอาบน้ำหลังจากออกกำลังกายหนักหรือหลังจากดื่มแอลกอฮอล์

ในกลุ่มเสี่ยงเหล่านี้ ความดันโลหิตที่ผันผวนอย่างมากอาจทำให้เกิดอาการเป็นลม โรคหลอดเลือดหัวใจ หรือบาดเจ็บจากการหกล้มได้

ข้อแนะนำการอาบน้ำตอนกลางคืน

เพื่อจำกัดความเสี่ยง แพทย์จึงให้คำแนะนำดังนี้:

- เลือกน้ำอุ่นที่มีอุณหภูมิ 36–40°C หลีกเลี่ยงอุณหภูมิที่เย็นหรือร้อนเกินไป

ควรอาบน้ำให้สั้น ประมาณ 5-10 นาที ไม่ควรแช่นานเกินไป

- หลีกเลี่ยงการอาบน้ำเมื่อมีอาการปวดหัว อ่อนเพลีย หรือความดันโลหิตสูง

- ผู้สูงอายุต้องมีราวจับ, แผ่นกันลื่น และประตูที่ไม่ได้ล็อค

- ไม่ควรอาบน้ำทันทีหลังจากออกกำลังกายหนักหรือดื่มแอลกอฮอล์

แพทย์หญิงดุงย้ำว่าการอาบน้ำตอนกลางคืนไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของโรคหลอดเลือดสมอง ภาวะ “โรคหลอดเลือดสมองขณะอาบน้ำ” มักเกิดขึ้นจากโรคหัวใจและหลอดเลือดรุนแรง การอาบน้ำไม่ถูกต้อง หรือเกิดจากการหกล้มหรือบาดเจ็บในห้องน้ำ

สำหรับคนหนุ่มสาวที่มีความดันโลหิตคงที่และไม่มีโรคประจำตัว การอาบน้ำในเวลากลางคืนถือว่าปกติหากน้ำอุ่นเพียงพอและไม่ใช้เวลานาน