คนแรกที่เลี้ยงแมวเป็นสัตว์เลี้ยง ไม่ได้เกิดจากความรัก แต่เพราะข้าวสารในบ้าน

เปิดตำนานมนุษย์ยุคแรกที่เลี้ยงแมว จุดเริ่มต้นไม่ได้หวาน

เมื่อกว่า 9,000 ปีก่อน มนุษย์เริ่มเก็บสะสมพืชผลไว้ในยุ้งฉาง แต่ปัญหาใหญ่ที่ตามมาก็คือหนู นักล่าตัวเล็กที่ทำให้ข้าวสารหายไป วันนั้นเองที่ทำให้มนุษย์กับแมวได้เริ่มต้นความสัมพันธ์แบบไม่ค่อยโรแมนติกนัก

ยุ้งฉางกับหนู: จุดเริ่มต้นที่ไม่หวานแต่ได้ผล

ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่มนุษย์เริ่มเปลี่ยนจากการล่าสัตว์มาเป็นการทำเกษตร เก็บเมล็ดพืชและข้าวไว้ในโกดังหรือยุ้งฉาง ปัญหาอันดับหนึ่งคือหนู ทั้งทำลายพืช ทั้งเอาเชื้อโรคมาแพร่ ทำให้ผลผลิตลดลงจนคนทนไม่ได้

แมวป่า (African Wildcat) ซึ่งอาศัยอยู่แถบตะวันออกกลางและเมโสโปเตเมีย สังเกตเห็นแหล่งอาหารใหม่—หนูจำนวนมากที่มาอยู่ใกล้ยุ้งฉางมนุษย์ ก็เข้ามาล่าหนูตามธรรมชาติ

แมวเลือกมนุษย์ก่อน—มนุษย์ยอมรับผลประโยชน์

นี่ไม่ใช่กรณีที่มนุษย์ตั้งใจจับมาเลี้ยงตั้งแต่แรก แต่เป็นการเกื้อกูลกันแบบค่อยเป็นค่อยไป แมวเข้ามาหาอาหาร (หนู) ใกล้บ้านคนบ่อยขึ้น จากนั้นมนุษย์เริ่มทนเห็นประโยชน์จากการมีแมวอยู่รอบยุ้งฉาง จึงยอมให้แมวเข้ามา ใส่อาหารให้นิดหน่อย หรือให้ที่หลับพัก

สรุปง่าย ๆ คือเป็นดีล "แมวหาอาหาร—คนได้ยุ้งฉางปลอดหนู" ซึ่งกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการเลี้ยงแมวในฐานะสัตว์ที่อยู่ใกล้คน

จากผู้ช่วยล่าแมลงสู่เพื่อนร่วมบ้าน

เมื่อเวลาผ่านไป แมวที่ชอบอยู่ใกล้คนมากขึ้นจะมีแนวโน้มรอดและขยายพันธุ์ภายใต้เงื่อนไขของบ้านมนุษย์ พฤติกรรมที่เชื่องขึ้น ความสามารถอยู่อาศัยร่วมกับคน ทำให้แมวค่อย ๆ กลายเป็น "แมวบ้าน" (domestic cat) ในที่สุด

แล้วความรักล่ะ มาจากไหน?

แม้ต้นกำเนิดจะไม่ได้เริ่มจากความผูกพัน แต่เมื่อมนุษย์และแมวอยู่ร่วมกันมานาน ความผูกพันทางอารมณ์เกิดขึ้นได้เอง: คนชื่นชอบนิสัยขี้อ้อนของแมว การที่แมวช่วยลดปัญหาเชิงปฏิบัติ และแมวเองก็มักจะตอบรับความเอาใจใส่จากคน จนกลายเป็นภาพความรักระหว่างคนกับแมวที่เราเห็นในทุกวันนี้

จุดสนุก — เรื่องที่หลายคนอาจไม่รู้

• แมวบ้านสืบเชื้อสายมาจาก African Wildcat มากกว่าการผสมสายพันธุ์จากหลายที่
• ในบางวัฒนธรรม เช่น อียิปต์โบราณ แมวได้รับการยกย่องจนกลายเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์
• แมวไม่ได้ "ต้องการ" ความรักเหมือนหมา แต่มีวิธีสื่อสารกับคนที่ทำให้เรารู้สึกผูกพัน เช่น การพ่นเสียงครืดครืดและการขัดตัวข้างคน

สรุปสั้น ๆ

คนแรกที่มีแมวอยู่ใกล้และค่อย ๆ ยอมให้แมวเป็นส่วนหนึ่งของบ้านไม่ได้ทำด้วยความรักตั้งแต่แรก แต่ด้วยเหตุผลเรียบง่าย—เพื่อจัดการปัญหาหนูในยุ้งฉาง จากดีลทางปฏิบัติกลายเป็นมิตรภาพ และท้ายที่สุดกลายเป็นความรักที่เราเห็นในยุคปัจจุบัน