แทนที่จะพึ่งพาสารเคมีอย่างเดียว หลายครอบครัวในปัจจุบันเริ่มหันมาเลือกใช้วิธีธรรมชาติที่ปลอดภัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าในการป้องกันยุง หนึ่งในนั้นคือ “การปลูกต้นไม้”
ยุงนับเป็นปัญหากวนใจของทุกบ้าน ไม่เพียงสร้างความรำคาญแต่ยังเป็นพาหะของโรคร้ายหลายชนิด ดังนั้น นอกจากการใช้สเปรย์หรือยากันยุงแล้ว การปลูกพันธุ์ไม้ไล่ยุงบางชนิดที่มีกลิ่นหรือสารธรรมชาติซึ่งยุงไม่ชอบ ก็เป็นอีกทางเลือกที่ได้ผลดีและประหยัด
ต่อไปนี้คือ 5 พันธุ์ไม้ไล่ยุงที่พบได้ทั่วไป ปลูกง่าย ดูแลง่าย และมีคุณสมบัติไล่ยุงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ตะไคร้หอมขึ้นชื่อว่าเป็นพืชไล่ยุงอันดับหนึ่ง เพราะมีสาร ซิตโรเนลลา (Citronella) ซึ่งมีกลิ่นที่ยุงเกลียด เมื่อปลูกไว้ในสวน นอกจากจะช่วยเพิ่มความเขียวชอุ่มและมีกลิ่นหอมสดชื่นแล้ว ยังสามารถช่วยป้องกันยุงได้ดีอีกด้วย
วิธีง่ายๆ คือ นำตะไคร้ 2–3 กอ มาทุบพอแตกแล้ววางไว้ตามมุมห้องหรือใกล้ประตู หน้าต่าง กลิ่นน้ำมันหอมระเหยที่ระเหยออกมาจะช่วยไล่ยุงได้ในรัศมีหลายเมตร อีกทั้งตะไคร้หอมยังมีสรรพคุณช่วยผ่อนคลาย ลดความเครียด และช่วยให้นอนหลับได้ดี หลายบ้านนิยมสกัดน้ำมันหอมระเหยตะไคร้มาใช้จุดในห้องนอนเพื่อสร้างบรรยากาศผ่อนคลายพร้อมกันยุงไปในตัว
ลาเวนเดอร์ (Lavender) ไม่ได้มีดีแค่กลิ่นหอมอ่อนโยนในเครื่องสำอางหรือผลิตภัณฑ์ดูแลผิวเท่านั้น แต่ยังเป็นไม้ดอกที่มีกลิ่นเฉพาะซึ่งยุงและแมลงไม่ชอบอีกด้วย
เหมาะสำหรับปลูกในกระถางเล็ก วางไว้บริเวณหน้าต่าง ระเบียง หรือหัวเตียง นอกจากจะช่วยแต่งกลิ่นห้องให้หอมละมุน ยังช่วยป้องกันยุงรบกวนได้อย่างเป็นธรรมชาติ หรือจะนำดอกลาเวนเดอร์แห้งมาใส่ถุงผ้าเล็กๆ แขวนไว้ในตู้เสื้อผ้าก็ได้ ทั้งช่วยดับกลิ่นและกันแมลงไปพร้อมกัน
กลิ่นลาเวนเดอร์ยังมีคุณสมบัติช่วยให้หลับสบาย ลดความเครียด เหมาะอย่างยิ่งสำหรับคนที่นอนไม่หลับหรือทำงานหนัก
โหระพาเป็นผักสวนครัวคู่ครัวไทยที่หลายคนอาจไม่รู้ว่ามีฤทธิ์ไล่ยุงได้ดี เนื่องจากในใบมีสารธรรมชาติ เอสตราโกล (Estragole) และ ลินาลูล (Linalool) ที่ยุงไม่ชอบ
เพียงปลูกไว้ในกระถางใกล้ประตู หน้าต่าง หรือบริเวณที่เปิดไฟตอนกลางคืน จะช่วยลดจำนวนยุงที่บินเข้ามาได้ หรือจะเด็ดใบโหระพามาขยี้เบาๆ ให้กลิ่นน้ำมันหอมระเหยกระจาย ก็สามารถช่วยป้องกันยุงได้ดี แถมยังมีผักสดไว้ใช้ปรุงอาหารอีกด้วย
ดาวเรือง (Marigold) เป็นไม้ดอกที่ปลูกง่าย ดอกออกตลอดปี และมีสีสันสดใสสวยงาม ที่สำคัญในลำต้นและใบของดาวเรืองมีสาร ไพรีทรัม (Pyrethrum) ซึ่งเป็นส่วนผสมหลักในยาฆ่ายุงหลายชนิด
การปลูกดาวเรืองรอบบ้าน ริมทางเดิน หรือใกล้หน้าต่าง ไม่เพียงช่วยเพิ่มความสดใสให้บ้าน แต่ยังช่วยไล่ยุงอย่างได้ผลและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังช่วยดึงดูดผึ้งและผีเสื้อ ซึ่งเป็นแมลงที่มีประโยชน์ต่อระบบนิเวศของพืชอื่นๆ
สะระแหน่เป็นพืชสมุนไพรที่มีกลิ่นหอมเย็นสดชื่น ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย แต่สำหรับยุง มด และหนู กลับเป็นกลิ่นที่ไม่อาจทนได้ เพราะในใบมีน้ำมันหอมระเหยเมนทอล (Menthol) ที่มีกลิ่นแรงจนช่วยขับไล่แมลงได้
สามารถปลูกสะระแหน่ไว้ในกระถางเล็ก วางบนโต๊ะหรือริมหน้าต่าง หรือจะนำน้ำมันหอมระเหยสะระแหน่มาผสมกับน้ำในอัตราส่วน 10 หยดต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร แล้วฉีดพ่นรอบห้อง มุมบ้าน หรือใต้โต๊ะ ก็จะช่วยไล่ยุงได้ทันที
นอกจากใช้ไล่ยุงแล้ว สะระแหน่ยังนิยมนำมาทำชา ใช้เป็นน้ำมันหอมระเหยเพื่อความผ่อนคลาย หรือเป็นส่วนประกอบในอาหารได้ด้วย
ในช่วงที่โรคติดต่อจากยุงยังเป็นปัญหาน่ากังวล การใช้พืชธรรมชาติไล่ยุงถือเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ต้นไม้ทั้งห้านี้ปลูกง่าย ดูแลง่าย และเหมาะกับสภาพอากาศร้อนชื้นของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เพื่อให้ได้ผลดีที่สุด ควรวางกระถางหรือแปลงปลูกไว้ใกล้ทางเข้าออก ระเบียง สวน หรือบริเวณใกล้แหล่งน้ำที่ยุงมักชุกชุม พร้อมทั้งหมั่นดูแลรักษาความสะอาดรอบบ้านและกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุง เพื่อป้องกันไม่ให้ยุงเพิ่มจำนวนและก่อโรคได้อีก
อ่านเพิ่มเติม: