ทำไมดูคอนเสิร์ตแล้วกลับมารู้สึกเศร้า? รู้จัก Post-Concert Depression

เคยไหม? พอก้าวเท้าออกจากฮอลล์คอนเสิร์ตแล้วรู้สึกใจหายวูบ กลับมาถึงบ้านก็เอาแต่วนดูคลิปที่ถ่ายไว้ นอนไม่หลับ กระวนกระวายใจเหมือนคนอกหัก ภาวะนี้ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ แต่มันคือสิ่งที่เหล่าแฟนเพลงเรียกกันว่า Post-Concert Depression (PCD)

Post-Concert Depression (PCD) คือ ความรู้สึกเศร้า เหงา หรือใจหายหลังจบคอนเสิร์ตหรืออีเวนต์ดนตรี แม้จะไม่ใช่โรคทางจิตเวชอย่างเป็นทางการ (ไม่ได้อยู่ใน DSM-5) แต่เป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้จริง และพบได้บ่อยในคนที่อินกับประสบการณ์นั้นมาก

รศ. นพ.ศิริไชย หงษ์สงวนศรี สาขาวิชาจิตเวชศาสตร์เด็กและวัยรุ่น ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล จาก RAMA Channel เผยว่า เป็นเหตุการณ์ที่พบบ่อย แต่ยังไม่ถึงกับขั้นจำแนกเป็นโรค โดยมีผู้สนใจศึกษาเรื่องนี้เพิ่มมากขึ้น PCD เป็นภาวะอารมณ์หดหู่ ซึมเศร้า หรือรู้สึกว่างเปล่าหลังจากที่ได้ไปร่วมงานคอนเสิร์ตหรือกิจกรรมที่สนุก

ทำไมหลังคอนเสิร์ตถึงรู้สึกเศร้า หดหู่

ช่วงเวลาที่อยู่ในคอนเสิร์ต ร่างกายจะหลั่งสารแห่งความสุข เช่น โดปามีนและเอ็นดอร์ฟิน ทำให้รู้สึกตื่นเต้นและมีความสุขมากเป็นพิเศษ

เมื่อคอนเสิร์ตจบลง ระดับสารเหล่านี้ลดลง จึงเกิดความรู้สึก “ดรอป” ทางอารมณ์ ประกอบกับปัจจัยอื่น เช่น

• ความเสียดายที่ช่วงเวลาดี ๆ จบลงแล้ว
• อยากย้อนกลับไปสัมผัสความรู้สึกนั้นอีก
• ความต่างระหว่างช่วงเวลาสนุก กับชีวิตปกติ
• รู้สึกว่างเปล่าหลังจากรอคอยมานาน

อาการที่พบได้

• รู้สึกเศร้า เหงา หรือใจหาย
• คิดถึงบรรยากาศในคอนเสิร์ตตลอด
• วนดูรูป คลิป หรือพูดถึงเหตุการณ์ซ้ำ ๆ
• ไม่มีแรงหรือโฟกัสกับเรื่องอื่น
• รู้สึกเหมือนไม่มีอะไรให้ตั้งตารอ

อาการเหล่านี้มักเป็นชั่วคราว และจะค่อย ๆ ดีขึ้นภายในไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ 

ปัจจุบันยังมีงานวิจัยเกี่ยวกับ Post-Concert Depression ไม่มาก และยังไม่ถือเป็นโรคทางการแพทย์ แต่มีข้อมูลที่ยืนยันว่า “ดนตรีส่งผลดีต่อสุขภาพจิต” ดังนั้นเมื่อความสุขจากดนตรีหายไป จึงอาจทำให้เกิดอารมณ์ตกตามมาได้

6 วิธีฮีลใจ รับมือกับ Post-Concert Depression

หากกำลังรู้สึกดิ่ง ลองทำตามคำแนะนำจากมุมมองผู้เชี่ยวชาญด้านไลฟ์สไตล์และจิตวิทยาเบื้องต้นดังนี้

1. พักผ่อนให้เพียงพอ
2. ออกกำลังกาย หรือทำกิจกรรมอื่น
3. กินอาหารดีและดูแลตัวเอง
4. พูดคุยหรือแชร์ประสบการณ์กับเพื่อน
5. ใช้ชีวิตตามปกติ พยายามฝืนทำกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวัน ออกกำลังกาย และหาความสุขจากสิ่งรอบตัวอื่น ๆ เพื่อไม่ให้จมอยู่กับความคิดด้านลบ
6. ดื่มน้ำให้เพียงพอ โดยเฉพาะถ้าเพิ่งผ่านกิจกรรมหนัก

เมื่อไหร่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

หากอาการเศร้า

• รบกวนชีวิตประจำวัน
• เป็นต่อเนื่องเกิน 2 สัปดาห์
• หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง
• ถ้ารุนแรงจนไปสู่โรคซึมเศร้า

ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

สรุป

Post-Concert Depression คือ ภาวะอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้หลังความสุขสุดพีคจบลง แม้ไม่ใช่โรค แต่เป็นเรื่องปกติของคนที่อินกับประสบการณ์นั้น ความรู้สึกนี้มักหายไปเอง และสามารถดูแลได้ด้วยการพักผ่อน ดูแลตัวเอง และหาสิ่งใหม่ให้ตั้งตารอ

อ่านเพิ่มเติม

• "เครียด" เกินไป หรือกำลัง "หมดไฟในการทำงาน" (Burnout Syndrome)
• 10 วิธีลดเครียดด้วยตัวเองง่ายๆ เห็นผลจริง ไม่ต้องพึ่งยา