8 สมุนไพรไล่ยุง และวิธีทำสเปรย์ตะไคร้หอมใช้เอง ป้องกัน ไข้เลือดออก
กรมการแพทย์แผนไทย และการแพทย์ทางเลือก แนะนำ 8 สมุนไพรในครัวเรือนทำถุงหอมไล่ยุง และวิธีการทำสเปรย์ตะไคร้หอมไว้ใช้เองที่บ้านในช่วงที่มีการแพร่ระบาดของโรคไข้เลือดออก
นายแพทย์ธิติ แสวงธรรม รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่า ในช่วงที่ผ่านมามีฝนตกฟ้าคะนองทั่วประเทศไทยโดยพบว่ามีน้าท่วมขังในหลายพื้นที่ และเป็นสาเหตุที่จะทาให้เกิดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ายุงลายซึ่งเป็นพาหะของโรคไข้เลือดออกได้
8 สมุนไพรไล่ยุง
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก แนะนำ 8 สมุนไพรในครัวเรือน มีสรรพคุณช่วยไล่ยุง สามารถป้องกันโรคไข้เลือดออกได้ ได้แก่
- ตะไคร้หอม
- ยูคาลิปตัส
- ผิวมะกรูด
- ผิวส้ม
- โหระพา
- ข่า
- กานพลู
- สะระแหน่
วิธีการนำมาใช้ตามวิถีพื้นบ้าน เพียงแค่นำสมุนไพรที่กล่าวข้างต้นอย่างใดอย่างหนึ่งมาทุบหรือขยี้ ๆ หรือนำสมุนไพรมาหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ บรรจุใส่ถุงตาข่ายเพื่อทำเป็นถุงหอม แล้วนำไปวางหรือแขวนไว้บริเวณมุมอับที่ยุงชุกชุม ก็จะสามารถไล่ยุงได้ เพราะสมุนไพรดังกล่าว มีสารสำคัญคือน้ำมันหอมระเหยที่มีกลิ่นเฉพาะและเป็นกลิ่นที่ยุงไม่ชอบ
วิธีทำสเปรย์ตะไคร้หอม ใช้เองง่ายๆ
วิธีการทำสเปรย์ตะไคร้หอมง่ายๆ สำหรับประชาชนไว้ใช้ในครัวเรือน มีวิธีการทำ ดังนี้
- หั่นตะไคร้หอมเป็นชิ้นเล็กๆ ประมาณ 200 กรัม
- หั่นผิวมะกรูดเล็กๆ ประมาณ 50 กรัม
- นำตะไคร้หอมและผิวมะกรูดที่หั่น ห่อด้วยผ้าขาวบางแล้วใส่ลงในโหลแก้ว
- นำแอลกอฮอล์ (เอทิลแอลกอฮอล์) 1 ลิตร เทใส่โหลแก้ว
- ใส่การบูร 10 กรัม ปิดฝาให้แน่นหมัก ไว้ 7 วัน ระหว่างที่หมักต้องเขย่าโหลแก้วทุกวัน เมื่อครบกำหนดนำมาบรรจุขวดสเปรย์ และเขียนฉลากติดข้างขวดไว้ว่าสเปรย์สมุนไพรไล่ยุงใช้ฉีดไล่ยุงตามมุมอับต่างๆ ภายในบ้าน
นอกจากสมุนไพรข้างต้นที่จะช่วยกันยุงได้ เรายังสามารถป้องกันการเกิดยุงลายด้วยการจัดเก็บบ้านให้ปลอดโปร่งไม่ให้มีมุมอับ ภาชนะใส่น้ำต้องปิดฝาให้มิดชิด ล้างคว่ำภาชนะที่ไม่ใช้เพื่อป้องกันการเกิดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย และเวลานอนให้กางมุ้งหรือทาโลชั่นกันยุงก่อนนอน ก็จะสามารถป้องกันการระบาดของโรคไข้เลือดออกได้อีกทาง
อาการของโรคไข้เลือดออก
โรคไข้เลือดออก (Dengue hemorrhagic fever : DHF) มักมีอาการที่สังเกตได้ ดังนี้
- ไข้สูงเฉียบพลัน
- อ่อนเพลีย
- เบื่ออาหาร
- ปวดท้อง
- หน้าแดง
- คลื่นไส้อาเจียน
- มีผื่นขึ้นที่ผิวหนัง
หากมีอาการดังกล่าวหลังจากที่ถูกยุงกัดควรรีบไปพบแพทย์
กลุ่มเสี่ยงโรคไข้เลือดออก
กลุ่มเสี่ยงโรคไข้เลือดออกในปัจจุบันไม่ได้จำกัดเฉพาะเด็ก แต่พบว่าผู้ใหญ่และผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่ออาการรุนแรงและการเสียชีวิตสูง โดยคิดเป็นเกือบ 80% ของผู้เสียชีวิตทั้งหมด เนื่องจากอาการมักไม่ชัดเจนและมาพบแพทย์ล่าช้า รวมถึงผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต โรคหัวใจ และความดันโลหิตสูง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนหลายเท่า ข้อมูลจากการรณรงค์วันไข้เลือดออกอาเซียน 2568 ของกรมควบคุมโรคและผู้เชี่ยวชาญจากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการเฝ้าระวัง ป้องกันยุงลาย และเข้ารับการวินิจฉัยอย่างรวดเร็วในกลุ่มเสี่ยง เพื่อป้องกันการเสียชีวิตที่สามารถหลีกเลี่ยงได้