เปิดสูตรคำนวณ รถของคุณกินน้ำมันเท่าไหร่? เช็กเองง่าย ๆ รู้เลยว่าประหยัดจริงไหม

เคยสงสัยไหมว่า รถที่ใช้อยู่ทุกวันกินน้ำมันจริง ๆ กี่กิโลเมตรต่อลิตร? บางคนดูจากหน้าจอ MID ในรถ บางคนกะจากความรู้สึกว่า “เติมเต็มถังแล้ววิ่งได้กี่วัน” แต่ถ้าอยากรู้ตัวเลขที่ใกล้เคียงความจริงที่สุด สามารถคำนวณเองได้ง่าย ๆ ด้วยวิธีเติมน้ำมันเต็มถังแล้วจับระยะทาง

Sanook Auto พาเปิดสูตรคำนวณอัตราสิ้นเปลืองน้ำมันแบบง่าย ๆ ที่เจ้าของรถทุกคนทำได้เอง ไม่ว่าจะใช้รถเบนซิน ดีเซล ไฮบริด หรือรถติดแก๊ส ก็สามารถนำหลักการเดียวกันไปประยุกต์ใช้ได้

อัตราสิ้นเปลืองน้ำมันมาจากอะไร?

อัตราสิ้นเปลืองน้ำมัน คือค่าที่บอกว่ารถของคุณใช้น้ำมันมากน้อยแค่ไหน โดยในไทยมักนิยมดูเป็นหน่วย กิโลเมตรต่อลิตร หรือ กม./ลิตร หมายความว่า น้ำมัน 1 ลิตร รถสามารถวิ่งได้กี่กิโลเมตร ตัวอย่างเช่น หากรถคันหนึ่งทำได้ 15 กม./ลิตร หมายความว่า น้ำมัน 1 ลิตร รถคันนี้สามารถวิ่งได้ประมาณ 15 กิโลเมตร ยิ่งตัวเลขสูงเท่าไหร่ ก็ยิ่งหมายถึงรถประหยัดน้ำมันมากขึ้นเท่านั้น 

สูตรคำนวณรถกินน้ำมันแบบง่ายที่สุด

สูตรพื้นฐานที่ใช้คำนวณอัตราสิ้นเปลืองน้ำมันคือ

• ระยะทางที่วิ่งได้ ÷ ปริมาณน้ำมันที่เติมกลับเข้าไป = อัตราสิ้นเปลือง กม./ลิตร

หรือเขียนให้ง่ายขึ้นคือ กิโลเมตร ÷ ลิตร = กม./ลิตร

ตัวอย่างเช่น คุณขับรถไปทั้งหมด 450 กิโลเมตร แล้วกลับมาเติมน้ำมันเต็มถังอีกครั้ง ใช้น้ำมันไป 30 ลิตร เมื่อนำมาคำนวณจะได้ 450 ÷ 30 = 15 กม./ลิตร

แปลว่ารถของคุณมีอัตราสิ้นเปลืองน้ำมันอยู่ที่ประมาณ 15 กิโลเมตรต่อลิตร

วิธีวัดให้แม่น ต้องทำแบบ “เต็มถังชนเต็มถัง”

ถ้าอยากคำนวณให้ใกล้เคียงความจริง แนะนำให้ใช้วิธี เติมเต็มถังชนเต็มถัง เพราะเป็นวิธีที่ง่ายและค่อนข้างแม่นสำหรับการใช้งานทั่วไป

ขั้นตอนคำนวณ

1. เติมน้ำมันให้เต็มถัง แนะนำให้เติมจนหัวจ่ายตัดครั้งแรก
2. กดรีเซ็ต Trip Meter หรือจดเลขไมล์ไว้
3. ใช้งานรถตามปกติจนเหลือน้ำมันประมาณครึ่งถัง หรือน้อยกว่านั้น
4. กลับไปเติมน้ำมันเต็มถังอีกครั้ง โดยใช้วิธีเติมแบบเดิม
5. ดูจำนวนลิตรที่เติมกลับเข้าไป
6. นำระยะทางที่วิ่งได้มาหารด้วยจำนวนลิตรที่เติม

วิธีนี้จะบอกได้ค่อนข้างชัดว่าในการใช้งานจริง รถของคุณกินน้ำมันเท่าไหร่ เพราะจำนวนลิตรที่เติมกลับเข้าไปคือปริมาณน้ำมันที่รถใช้ไปในรอบนั้น

ตัวอย่างคำนวณจริง

สมมติว่าคุณเติมน้ำมันเต็มถัง แล้วรีเซ็ต Trip Meter จากนั้นขับไปใช้งานตามปกติจนได้ระยะทาง 520 กิโลเมตร ก่อนกลับมาเติมน้ำมันเต็มถังอีกครั้ง พบว่าเติมกลับเข้าไป 40 ลิตร

นำมาคำนวณได้ดังนี้

รายการ	ตัวเลข
ระยะทางที่วิ่งได้	520 กิโลเมตร
น้ำมันที่เติมกลับเข้าไป	40 ลิตร
สูตรคำนวณ	520 ÷ 40
อัตราสิ้นเปลือง	13 กม./ลิตร

ดังนั้นรถคันนี้มีอัตราสิ้นเปลืองน้ำมันเฉลี่ยอยู่ที่ 13 กิโลเมตรต่อลิตร

อยากรู้ค่าน้ำมันต่อกิโลเมตร คิดอย่างไร?

นอกจากดูว่ารถวิ่งได้กี่กิโลเมตรต่อลิตรแล้ว อีกตัวเลขที่หลายคนอยากรู้คือ รถคันนี้เสียค่าน้ำมันกี่บาทต่อกิโลเมตร ซึ่งช่วยให้วางแผนค่าใช้จ่ายได้ง่ายขึ้น

สูตรคือ ราคาน้ำมันต่อลิตร ÷ อัตราสิ้นเปลือง กม./ลิตร = ค่าน้ำมันต่อกิโลเมตร

ตัวอย่างเช่น น้ำมันลิตรละ 40 บาท และรถทำได้ 13 กม./ลิตร ผลที่ได้คือ 40 ÷ 13 = ประมาณ 3.08 บาท/กิโลเมตร

แปลว่าทุก ๆ 1 กิโลเมตร รถคันนี้มีค่าน้ำมันประมาณ 3.08 บาท

ถ้าจะเดินทาง 100 กิโลเมตร ต้องใช้น้ำมันกี่บาท?

เมื่อรู้ค่าน้ำมันต่อกิโลเมตรแล้ว ก็สามารถคำนวณค่าเดินทางได้ง่ายมาก เช่น หากรถมีค่าน้ำมัน 3.08 บาท/กิโลเมตร และต้องเดินทาง 100 กิโลเมตร 3.08 x 100 = 308 บาท

เท่ากับว่าการเดินทางระยะทาง 100 กิโลเมตร จะมีค่าน้ำมันประมาณ 308 บาท โดยตัวเลขนี้ยังไม่รวมค่าทางด่วน ค่าจอดรถ หรือค่าใช้จ่ายอื่น ๆ โดยสูตรนี้สามารถใช้ได้กับรถที่มีหน้าจอบอกว่า ลิตรต่อ 100 กม ได้เช่นกนัน

แล้วทำไมตัวเลขจริงถึงไม่ตรงกับที่รถเคลม?

หลายคนอาจสงสัยว่ารถในโบรชัวร์เคลมไว้ 20 กม./ลิตร แต่ขับจริงได้ 12-15 กม./ลิตร แบบนี้รถมีปัญหาหรือไม่? คำตอบคือไม่จำเป็นเสมอไป เพราะตัวเลขอัตราสิ้นเปลืองที่ผู้ผลิตเคลมมักมาจากการทดสอบในเงื่อนไขมาตรฐาน ซึ่งแตกต่างจากการใช้งานจริงบนถนน

ปัจจัยที่ทำให้รถกินน้ำมันมากกว่าตัวเลขเคลม ได้แก่

• รถติดและจอดนิ่งนาน
• ขับในเมืองเป็นหลัก
• เร่งและเบรกบ่อย
• ขับเร็วบนทางด่วน
• เปิดแอร์แรงตลอดเวลา
• บรรทุกของหนักหรือมีผู้โดยสารหลายคน
• ลมยางอ่อน
• สภาพยาง เครื่องยนต์ และระบบเบรกไม่สมบูรณ์
• เส้นทางมีขึ้นเขา ลงเขา หรือจราจรหนาแน่น

ดูจากหน้าจอรถเชื่อได้ไหม?

รถรุ่นใหม่มักมีหน้าจอแสดงอัตราสิ้นเปลืองเฉลี่ย หรือ Average Fuel Consumption ให้ดู แต่ตัวเลขบนหน้าจออาจมีความคลาดเคลื่อนได้บ้าง ขึ้นอยู่กับวิธีคำนวณของรถแต่ละรุ่น

ถ้าต้องการตัวเลขใช้งานจริง แนะนำให้ใช้วิธีเติมเต็มถังแล้วคำนวณเองควบคู่กับการดูหน้าจอรถ จะช่วยให้เห็นภาพแม่นกว่า โดยเฉพาะเมื่อต้องการเปรียบเทียบก่อนและหลังปรับพฤติกรรมการขับขี่

คำนวณรถไฮบริดทำเหมือนกันไหม?

รถไฮบริดสามารถใช้สูตรเดียวกันได้ คือดูระยะทางที่วิ่งได้ แล้วหารด้วยจำนวนลิตรที่เติมกลับเข้าไป เพียงแต่ผลลัพธ์ของรถไฮบริดอาจแกว่งมากกว่ารถเครื่องยนต์ทั่วไป เพราะระบบไฟฟ้ามีส่วนช่วยขับเคลื่อนในบางจังหวะ

ถ้าขับในเมือง รถไฮบริดอาจประหยัดมาก เพราะใช้มอเตอร์ไฟฟ้าช่วยในช่วงออกตัวและความเร็วต่ำ แต่ถ้าขับทางไกลด้วยความเร็วสูงต่อเนื่อง ความประหยัดอาจต่างจากรถน้ำมันทั่วไปน้อยลง ขึ้นอยู่กับรุ่นรถและสภาพการขับขี่

รถติดแก๊ส LPG หรือ NGV คำนวณอย่างไร?

ถ้าเป็นรถติดแก๊ส LPG หรือ NGV ก็ใช้หลักการเดียวกันได้ โดยเปลี่ยนจาก “ลิตรน้ำมัน” เป็น “ลิตรแก๊ส” หรือ “กิโลกรัมแก๊ส” ตามหน่วยที่เติม

ตัวอย่างเช่น รถวิ่งได้ 300 กิโลเมตร เติม LPG กลับเข้าไป 30 ลิตร เท่ากับอัตราสิ้นเปลืองอยู่ที่ 300 ÷ 30 = 10 กม./ลิตร LPG

จากนั้นถ้าอยากรู้ค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตร ก็นำราคา LPG ต่อลิตรไปหารด้วยอัตราสิ้นเปลืองเช่นเดียวกัน

อยากวัดให้แม่นขึ้น ควรทำกี่ครั้ง?

การวัดเพียงครั้งเดียวอาจยังไม่สะท้อนการใช้งานจริงทั้งหมด เพราะบางรอบอาจเจอรถติดมากเป็นพิเศษ บางรอบอาจขับทางไกล หรือบางรอบอาจมีการบรรทุกของมากกว่าปกติ แนะนำให้วัดอย่างน้อย 3-5 ถัง แล้วนำค่าเฉลี่ยมาดู จะได้ตัวเลขที่ใกล้เคียงการใช้งานจริงมากกว่า

สูตรคำนวณค่าเฉลี่ยหลายถัง

หากต้องการความแม่นยำมากขึ้น สามารถใช้สูตรนี้ ระยะทางรวมทั้งหมด ÷ ปริมาณน้ำมันรวมทั้งหมด = ค่าเฉลี่ย กม./ลิตร

ตัวอย่างเช่น

รอบที่	ระยะทาง	น้ำมันที่ใช้
ถังที่ 1	420 กม.	30 ลิตร
ถังที่ 2	460 กม.	32 ลิตร
ถังที่ 3	390 กม.	31 ลิตร

รวมระยะทางทั้งหมด 1,270 กิโลเมตร ใช้น้ำมันรวม 93 ลิตร 1,270 ÷ 93 = ประมาณ 13.65 กม./ลิตร

ดังนั้นค่าเฉลี่ยจริงจากการใช้งาน 3 ถังอยู่ที่ประมาณ 13.65 กม./ลิตร

• อ่านเพิ่ม : 5 วิธีทำให้รถประหยัดน้ำมันขึ้น โดยไม่ต้องเปลี่ยนรถใหม่

สรุปคำนวณไม่ยากและได้ประโยชน​์

การคำนวณว่ารถของคุณกินน้ำมันเท่าไหร่ทำได้ง่ายมาก เพียงใช้วิธีเติมเต็มถัง รีเซ็ต Trip Meter ใช้งานตามปกติ แล้วกลับมาเติมเต็มถังอีกครั้ง จากนั้นนำระยะทางที่วิ่งได้หารด้วยจำนวนลิตรที่เติมกลับเข้าไป ก็จะได้อัตราสิ้นเปลืองจริงในหน่วยกิโลเมตรต่อลิตร

ถ้าอยากรู้ค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตร ให้นำราคาน้ำมันต่อลิตรหารด้วยอัตราสิ้นเปลืองที่คำนวณได้ เท่านี้ก็จะรู้แล้วว่ารถของคุณมีค่าน้ำมันประมาณกี่บาทต่อกิโลเมตร

การรู้ตัวเลขนี้มีประโยชน์มากกว่าที่คิด เพราะช่วยให้วางแผนค่าใช้จ่าย เปรียบเทียบความประหยัดก่อน-หลังปรับพฤติกรรม และตรวจจับความผิดปกติของรถได้เร็วขึ้น หากอยู่ดี ๆ รถกินน้ำมันมากขึ้นผิดปกติ ก็ควรตรวจเช็กยาง เบรก เครื่องยนต์ และการบำรุงรักษาทันที