แรกเกิด : อย่านึกว่าหนูไม่รู้เรื่อง เวลาตกใจร้องไห้แล้วใครมาลูบเนื้อ ลูบตัว ลูบหัว พูดปลอบ หนูก็เงียบ เห็นไหมหนูเรียนรู้ สิ่งต่างๆ ได้แล้ว ถ้ามีเสียงแม่ดังแทรกเสียงอื่น หนูจะหันไปฟังทันที ก็เสียงแม่ฟังดูรู้สึกคุ้นหูจัง
1 เดือน : ถึงจะนอนตาปิดเกือบตลอด หนูก็เรียนรู้แล้วตอบสนองได้ ถ้ามีเสียงดัง หนูก็พยายามหันไปหา ถ้าได้ยินเสียงแม่ หนูจะคึกคักเป็นพิเศษ เพราะเป็นเสียงที่น่าจดจำที่สุด แล้วหนูก็เริ่มเรียนรู้ว่าพ่อแตกต่างจากแม่ด้วยนะ
2 เดือน : หนูเรียนรู้ที่จะเชื่อมโยงพฤติกรรมต่างๆ เช่น ถ้าแม่อุ้มลงเปลหนูก็จะแผดเสียง ก็รู้ว่าแม่จะให้นอนแต่หนูไม่อยากนอนนี่ แล้วขอบอกให้รู้นิด หนูจำเสียงแม่ได้แม่น แต่ยังแยกหน้าแม่กับพี่เลี้ยงไม่ได้เลย อุ๊ย...อายจัง
3 เดือน : สมองจดจำประสบการณ์ได้มาก รู้จักรอคอยนมได้บ้าง แต่ถ้าชงนมช้าหนูจะร้องทันที จำหน้าแม่ สมาชิก สิ่งของบางอย่างได้ เช่น ขวดนม ชอบใช้มือสำรวจสิ่งต่างๆ แล้วก็เรียนรู้ร่างกายตัวเองได้มากขึ้นนะ
4 เดือน : เรื่องเล่นนี่หนูช๊อบชอบ ทำให้รับรู้ประสาท-สัมผัสรูปร่าง สี ผิววัสดุ ความสัมพันธ์ระหว่างตัวหนูกับวัตถุ แล้วก็สนใจเล่นมือ สนใจเรียนรู้สิ่งแวดล้อมบ้างแล้ว ไม่อย่างนั้นหนูเริ่มจะติดสิ่งของได้อย่างไรกันล่ะ
5 เดือน : หนูรู้ว่าหนูกับสิ่งแวดล้อมเป็นคนละส่วน ถือเป็นการเรียนรู้โลกภายนอก ก็หนูสนใจทำความรู้จักตัวเอง เช่น ดูดนิ้ว คู่กับการทดลองความสัมพันธ์และปฏิกิริยาต่อสิ่งอื่นรอบตัว เช่น ชิมของ ถึงได้เรียนรู้ว่าหนูกับสิ่งแวดล้อมต่างกัน
6 เดือน : รู้ไหมเวลาหนูออกเสียงครั้งแรก พ่อกะแม่ทำหน้าตื่นเต้น หนูก็ได้ใจใหญ่ จึงเริ่มเรียนรู้ที่จะใช้ภาษาพูดแทนเสียงร้องไห้ เพื่อขอความช่วยเหลือ ถึงจะยังฟังดูไม่รู้เรื่องแต่ก็ได้ผล ทุกคนหันมาสนใจหนูหมดเลย
7 เดือน : หนูเรียนรู้การเคลื่อนที่ของสิ่งของและคนแล้ว ชอบสำรวจเพื่อทำความรู้จักสิ่งแวดล้อม ชอบทำบ้านรก ตักอาหารเลอะเลอะ เพราะหนูถือว่ากิจกรรมทุกอย่างเป็นการเรียนรู้เพียงอย่างเดียว ถ้าทำเลอะก็ยอมๆ หนูบ้างเถิด
8 เดือน : หนูชอบเปรียบเทียบ เลียนแบบ เพื่อเรียนรู้ว่าหนูก็เป็นคนคนหนึ่ง เช่น เปรียบเทียบร่างกายกับพ่อแม่ เลียนแบบท่าทางพ่อแม่ แล้วก็จำเวลาที่เกิดขึ้นได้ เช่น ตอนเย็นพ่อจะกลับบ้าน รวมทั้งจำสิ่งของในบ้านได้
9 เดือน : ถ้าเล่นเกมนี้สนุกหนูจำได้ ก็จะขอเล่นอีกในวันรุ่งขึ้น หนูเรียนรู้ว่าหนูเป็นคนคนหนึ่ง แล้วพี่ก็เป็นอีกคนหนึ่ง ถ้าแย่งของเล่นพี่แล้วพี่ทำท่าโกรธ หนูก็รู้แล้วก็คืนให้ เห็นไหมหนูรับรู้อารมณ์คนอื่นเป็นแล้วนะ
10 เดือน : หนูจำอะไรได้นานขึ้น มากขึ้น ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญที่ทำให้เกิดกระบวนการเลียนแบบ เพื่อการเรียนรู้ เช่น จำตัวอย่าง พฤติกรรม การกระทำของผู้ใหญ่ จำสิ่งที่เคยเห็นได้แม้สิ่งนั้นจะไม่อยู่ต่อหน้าได้อีกด้วย
11 เดือน : หนูจำได้ดีก็เลยเลียนแบบเก่งขึ้น แถมเรียนรู้การพูด การแต่งตัวได้ด้วย ก็เคยดูตอนแม่แต่งตัวให้หนู นี่ถ้าขอให้ถอดเสื้อก็ได้ หนูดึงเสื้อออกเป็นนะ แถมยังเลียนแบบการออกเสียง จังหวะการพูดของพ่อแม่ก็ได้
12 เดือน : เรื่องสำรวจตรวจตราสิ่งของต่างๆในบ้านหนูชอบจัง บางทีถึงกับไม่ยอมหลับยอมนอน หรือพอนอนไปแล้วก็ตื่นง๊ายง่าย คงเป็นเพราะพอหนูเดินได้ ก็เลยรู้สึกว่าโลกกว้างมาก น่าเรียนรู้ไปซะทุกอย่างแน่เลย
สมองจะเรียนรู้และจดจำเพิ่มขึ้น ถ้าคุณแม่เล่นเกมกับลูก เช่น จ๊ะเอ๋ เกมตัวฉัน โดยชี่ออวัยวะส่วนต่างๆ ของลูก ถามลูกว่า “นี่อะไร” แล้ว ตอบลูกว่า “นี่ปาก…นี่ตา... นี่จมูก” อาจชี้ตุ๊กตา ตัวโปรดแทนก็ได้ หรือเล่นเกม “หากว่าเรากำลังสบาย จงตบมือพลัน” แล้วค่อยเปลี่ยนจากมือ ไปเป็นอวัยวะส่วนอื่นๆ นะคะ
ขอบคุณ : น้องออกัส-ด.ช.ฐปนรรฆ์ เจริญคติธรรม
