แพทย์อึ้งทั้งทีม! หนุ่มทน "ปัสสาวะขัด" นาน 3 ปี สุดท้ายผ่าเจอ "สิ่งนี้" หนักทะลุ 1.3 กิโล

อุทาหรณ์ชายวัยทอง! ทนฉี่ขัดคิดว่าเป็นเรื่องปกติ ช็อกหมอผ่าเจอนิ่วยักษ์หนักเท่าก้อนอิฐ หวิดไตวายดับ 

อาการปัสสาวะติดขัดหรือเจ็บแสบเวลาเข้าห้องน้ำ เป็นสัญญาณเตือนทางสุขภาพที่หลายคนมักมองข้าม โดยเฉพาะผู้ชายวัยกลางคนทื่ชอบทึกทักเอาเองว่าเป็นเพียงแค่อาการต่อมลูกหมากโตตามวัย ทว่าเคสอุทาหรณ์ล่าสุดจากประเทศจีนอาจทำให้คุณต้องเปลี่ยนความคิดทันที เมื่อความชะล่าใจปล่อยทิ้งไว้นาน 3 ปี กลับเพาะก้อนนิ่วยักษ์ขนาดเท่ากำปั้นผู้ใหญ่ 2 กำปั้นชนกันซ่อนอยู่ในร่างกาย

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานเรื่องราวชวนตะลึงที่เกิดขึ้นในมณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน เมื่อผู้ป่วยชายวัย 56 ปี นามสมมุติ "นายเฉิน" ได้เข้ารับการผ่าตัดฉุกเฉินที่แผนกศัลยศาสตร์ระบบทางเดินปัสสาวะ โรงพยาบาลในเครือมหาวิทยาลัยแพทย์กวางตุ้ง (วิทยาเขตสวีเวิน) หลังพบว่า มีก้อนนิ่วยักษ์ขนาด 10x13 เซนติเมตร และมีน้ำหนักตัวพุ่งสูงถึง 1.3 กิโลกรัม ฝังอยู่ในกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งถือเป็นสถิติก้อนนิ้วในกระเพาะปัสสาวะที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ในพื้นที่ทางตะวันตกของมณฑล

3 ปีแห่งความทรมาน: คิดว่าโรคคนแก่ ที่ไหนได้ภัยเงียบโตคับท้อง

ย้อนกลับไปเมื่อ 3 ปีก่อน นายเฉินเริ่มมีอาการปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะกะปริดกะปรอย และมีอาการเจ็บแสบขัดอย่างรุนแรงทุกครั้งที่เข้าห้องน้ำ แถมบ่อยครั้งที่ปัสสาวะอยู่ดี ๆ น้ำปัสสาวะก็หยุดไหลกลางคัน จนเขาต้องคอยเปลี่ยนท่านั่งหรือท่ายืน และพยายามเบ่งอยู่พักใหญ่ถึงจะปัสสาวะต่อได้ นอกจากนี้ในบางครั้งยังมีอาการปัสสาวะปนเลือดและปวดหน่วงบริเวณท้องน้อยอย่างรุนแรง

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากนายเฉินคิดว่าเป็นเพียงอาการเสื่อมของระบบต่อมลูกหมากตามปกติของชายวัยทอง ประกอบกับตารางงานทำไร่ทำนาที่ยุ่งตลอดปี เขาจึงเลือกที่จะซื้อยากินประทังอาการไปวัน ๆ โดยไม่ยอมไปพบแพทย์ จนกระทั่งระยะหลังอาการทวีความรุนแรงขั้นสุด ในตอนกลางวันเขาไม่สามารถเดินทางไปไหนไกล ๆ ได้เลยเพราะปวดปัสสาวะตลอดเวลา ส่วนตอนกลางคืนต้องสะดุ้งตื่นมาเข้าห้องน้ำวันละ 3-4 รอบ จนร่างกายทรุดโทรมจากการนอนไม่พอ เมื่อทนพิษบาดแผลไม่ไหว ครอบครัวจึงตัดสินใจหามส่งโรงพยาบาล

ผลการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ทำเอาทีมแพทย์ถึงกับช็อก เพราะก้อนนิ่วยักษ์นั้นได้เข้าไปเบียดและยึดพื้นที่ภายในกระเพาะปัสสาวะจนเกือบหมด ส่งผลให้ท่อไตและกรวยไตทั้งสองข้างเกิดอาการบวมน้ำอย่างรุนแรง พร้อมทั้งมีภาวะติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะขั้นวิกฤต ซึ่งแพทย์เตือนว่าหากมาช้ากว่านี้เพียงเล็กน้อย ก้อนนิ้วจะกดทับจนไตสูญเสียการทำงาน นำไปสู่ภาวะสารพิษคั่งในเลือด (Uremia) และไตวายเฉียบพลันอันตรายถึงชีวิต

นิ่วในกระเพาะปัสสาวะเกิดขึ้นได้อย่างไร? ทำไมผู้ชายต้องระวัง

นพ. หลิน หยวน รองหัวหน้าแผนกศัลยศาสตร์ระบบทางเดินปัสสาวะ อธิบายว่า นิ่วในกระเพาะปัสสาวะเกิดจากการที่น้ำปัสสาวะตกค้างอยู่ในกระเพาะปัสสาวะเป็นเวลานานเกินไป จนสารอนินทรีย์และแร่ธาตุต่าง ๆ เกิดการตกตะกอน จับตัวกันเป็นผลึกแก้ว และพอกพูนขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ ตามกาลเวลา

สำหรับเพศชายสูงอายุ สาเหตุหลัก ๆ มักมีจุดเริ่มต้นมาจาก โรคต่อมลูกหมากโต ภาวะทางเดินปัสสาวะอักเสบเรื้อรัง หรือระบบประสาทควบคุมกระเพาะปัสสาวะทำงานผิดปกติ ซึ่งส่งผลให้กล้ามเนื้อไม่สามารถขับปัสสาวะออกได้หมดจด จนเกิดน้ำปัสสาวะตกค้างกลายเป็นแหล่งบ่มเพาะก้อนนิ่วในที่สุด

คู่มือป้องกันโรคนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะตามหลักการแพทย์

ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินปัสสาวะเน้นย้ำว่า โรคนิ่วเป็นโรคที่สามารถป้องกันและตัดวงจรการเกิดได้ง่าย ๆ หากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน 6 ข้อดังนี้:

• ดื่มน้ำให้เพียงพอ: ควรดื่มน้ำสะอาดให้ได้วันละ 1.5 – 2.5 ลิตร เพื่อช่วยเจือจางความเข้มข้นของปัสสาวะ ลดการตกตะกอนของผลึกแร่ธาตุ

• ห้ามกลั้นปัสสาวะเด็ดขาด: การกลั้นปัสสาวะนาน ๆ จะทำให้กระเพาะปัสสาวะหมักหมมเชื้อโรคและตะกอน นำไปสู่การติดเชื้อและการก่อตัวของก้อนนิ่ว

• ลดการทานเค็มและอาหารที่มีออกซาเลตสูง: ควบคุมอาหารรสจัด ของหมักดอง อาหารแปรรูป และเนื้อสัตว์ส่วนเครื่องใน

• รักษาโรคประจำตัวอย่างต่อเนื่อง: หากมีอาการต่อมลูกหมากโตหรือทางเดินปัสสาวะอักเสบบ่อย ๆ ต้องรักษาให้หายขาด ไม่ควรซื้อยาชุดกินเอง

• ขยับร่างกายสม่ำเสมอ: การออกกำลังกายช่วยกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิตและระบบเผาผลาญ ลดการตกค้างของสารส้มในระบบขับถ่าย

• ตรวจสุขภาพและอัลตราซาวด์ประจำปี: การตรวจปัสสาวะและทำอัลตราซาวด์ระบบทางเดินปัสสาวะจะช่วยให้พบก้อนนิ่วตั้งแต่ขนาดเท่าเม็ดทราย ซึ่งรักษาได้ง่ายโดยไม่ต้องผ่าตัดเปิดหน้าท้อง