Fixed Mindset vs Growth Mindset ต่างกันยังไง? พร้อมวิธีพัฒนาตัวเอง

ในชีวิตการทำงานและการเรียนรู้ ความคิดที่เรามีต่อความสามารถของตัวเองส่งผลต่อการพัฒนาอย่างมาก หลายคนอาจไม่รู้ว่าแนวคิดแบบ Fixed Mindset และ Growth Mindset กำหนดเส้นทางการเติบโตในชีวิตได้อย่างชัดเจน

Fixed Mindset คืออะไร?

Fixed Mindset คือความเชื่อว่าความสามารถและสติปัญญาเป็นสิ่งตายตัว เปลี่ยนแปลงไม่ได้ คนที่มีแนวคิดแบบนี้มักจะกลัวความล้มเหลว ไม่กล้าลองสิ่งใหม่ ๆ และหลีกเลี่ยงความท้าทาย เพราะคิดว่าตัวเอง “ทำไม่ได้อยู่แล้ว”

Growth Mindset คืออะไร?

Growth Mindset คือความเชื่อว่าความสามารถพัฒนาได้ด้วยความพยายามและการเรียนรู้ คนที่มีแนวคิดนี้จะมองความล้มเหลวเป็นบทเรียน กล้าลองสิ่งใหม่ ๆ และเชื่อว่าการฝึกฝนทำให้เก่งขึ้นได้

Fixed Mindset vs Growth Mindset ต่างกันอย่างไร?

การมองความล้มเหลว

• Fixed Mindset = ความไม่เก่ง
  
  
• Growth Mindset = โอกาสเรียนรู้

การมองโอกาสใหม่ๆ

• Fixed Mindset = หลีกเลี่ยงความท้าทาย
  
  
• Growth Mindset = แสวงหาความท้าทาย

การรับมืออุปสรรค

• Fixed Mindset = รู้สึกท้อแท้ง่ายเมื่อเจอปัญหา
  
  
• Growth Mindset = มองอุปสรรคเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนา

วิธีเช็กว่าเรามี Fixed Mindset หรือ Growth Mindset 

สังเกตจากความคิดเมื่อเจอความท้าทาย

• ถ้าคุณมักคิดว่า “คงทำไม่ได้หรอก” → แนวโน้ม Fixed Mindset
  
  
• ถ้าคุณคิดว่า “ลองดู เผื่อได้เรียนรู้อะไรใหม่ ๆ” → แนวโน้ม Growth Mindset
  

เวลาพลาดหรือล้มเหลว

• ถ้าคุณรู้สึกว่า “เพราะเราไม่เก่งพอ” → เป็น Fixed Mindset
  
  
• ถ้าคุณบอกตัวเองว่า “นี่คือบทเรียน ครั้งหน้าจะทำให้ดีขึ้น” → เป็น Growth Mindset
  

เวลามีคนรอบตัวประสบความสำเร็จ

• ถ้าคุณรู้สึกอิจฉา หรือเปรียบเทียบจนหมดกำลังใจ → แนวโน้ม Fixed Mindset
  
  
• ถ้าคุณรู้สึกชื่นชม และอยากเรียนรู้จากเขา → แนวโน้ม Growth Mindset
  

การพัฒนาทักษะใหม่ ๆ

• ถ้าคิดว่าความสามารถมาจากพรสวรรค์เท่านั้น → Fixed Mindset
  
  
• ถ้าเชื่อว่าการฝึกฝนทำให้ดีขึ้นได้ → Growth Mindset

วิธีฝึกให้มี Growth Mindset เพื่อพัฒนาตัวเอง

มองความล้มเหลวเป็นครู

แทนที่จะคิดว่าแพ้หรือพลาด ให้ถามว่า “เราเรียนรู้อะไรจากเรื่องนี้ได้บ้าง”

ใช้คำพูดกับตัวเองในเชิงบวก

หลีกเลี่ยงการพูดว่า “ฉันทำไม่ได้” แต่เปลี่ยนเป็น “ฉันทำไม่ได้ตอนนี้ แต่ฉันจะฝึกให้ทำได้”

กำหนดเป้าหมายเล็ก ๆ

การตั้งเป้าหมายย่อยและค่อย ๆ ทำสำเร็จ จะสร้างความมั่นใจและเพิ่มพลังใจ

อยู่ใกล้คนที่มี Growth Mindset

สภาพแวดล้อมและคนรอบข้างมีผลมาก การอยู่ใกล้คนที่กล้าลองผิดลองถูก จะช่วยดึงเราให้เติบโตไปด้วย

ฝึกสม่ำเสมอ

การพัฒนาความคิดไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่การลงมือทำบ่อย ๆ จะทำให้สมองสร้างเส้นทางการเรียนรู้ใหม่ จนกลายเป็นนิสัย

ความแตกต่างระหว่าง Fixed Mindset และ Growth Mindset คือทัศนคติที่มีต่อการเรียนรู้และการล้มเหลว หากเราฝึกเปลี่ยนความคิด มองอุปสรรคเป็นโอกาส และเชื่อว่าความสามารถพัฒนาได้ ก็จะช่วยให้เรามีชีวิตที่เติบโตและประสบความสำเร็จมากขึ้น