เผยเส้นทาง “แม่น้ำสายหลัก” ของประเทศไทย รู้ไหมไหลผ่านจังหวัดไหนบ้าง?

ประเทศไทยมีแม่น้ำสายสำคัญหลายสายที่เปรียบเสมือน “เส้นเลือดใหญ่” ของประเทศ ทั้งใช้ในการเกษตร อุปโภคบริโภค การคมนาคม และยังเป็นต้นกำเนิดของวัฒนธรรมริมฝั่งน้ำมาช้านาน มาทำความรู้จักเส้นทางของแม่น้ำสายหลักเหล่านี้กัน ว่ามีต้นกำเนิดจากที่ไหน และไหลผ่านจังหวัดใดก่อนจะลงสู่ทะเล

แม่น้ำเจ้าพระยา เป็นแม่น้ำสายหลักสายหนึ่งของประเทศไทย เกิดจากการรวมตัวจากแม่น้ำสายหลักสองสายทางภาคเหนือ คือ แม่น้ำปิงและแม่น้ำน่าน ไหลมารวมตัวกันที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์ เป็นสายเดียวโดยเรียกรวมทั้งหมดว่า "แม่น้ำเจ้าพระยา" และไหลออกสู่อ่าวไทยที่ปากน้ำ จังหวัดสมุทรปราการ จุดเริ่มของแม่น้ำเจ้าพระยาอยู่ที่จังหวัดนครสวรรค์ โดยการรวมของแม่น้ำน่านและแม่น้ำปิง ที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยามีขนาดถึง 160,000 ตารางกิโลเมตร และมีความยาวถึง 372 กิโลเมตร โดยแยกออกเป็นแม่น้ำท่าจีนที่จังหวัดชัยนาท

วันนี้เราจะพาไปดู เส้นทางของแม่น้ำสายหลักของไทย ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ ว่าแต่ละสายไหลผ่านจังหวัดไหนบ้าง และมีความสำคัญต่อประเทศอย่างไร

เผยเส้นทาง "แม่น้ำสายหลัก" ของประเทศไทย พร้อมแผนที่เส้นทางน้ำ

แม่น้ำสายหลักของประเทศไทย

แม่น้ำสายหลักของประเทศไทย ไหลจากเทือกเขาสูงทางตอนเหนือไปรวมกับทางตอนกลางของประเทศ กลายเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาที่ไหลผ่านกรุงเทพมหานคร ก่อนที่จะไหลออกสู่ทะเลอ่าวไทย

ภาคเหนือ: ต้นกำเนิดของแม่น้ำสายสำคัญของไทย

แม่น้ำปิง

• ต้นน้ำ: ยอดน้ำถ้วย บนเทือกเขาแดนลาว ในเขตอำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
• เส้นทางไหลผ่าน: เชียงใหม่ → ลำพูน → ตาก → กำแพงเพชร → นครสวรรค์
• จุดบรรจบ: รวมกับแม่น้ำน่านที่จังหวัดนครสวรรค์ กลายเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา
• ความยาว: ประมาณ 600 กิโลเมตร
• ความสำคัญ: เป็นแม่น้ำสายหลักของภาคเหนือ ใช้ในการเกษตร การผลิตไฟฟ้า และอุปโภคบริโภค

แม่น้ำวัง

• ต้นน้ำ: บริเวณทางตอนเหนือของน้ำตกวังแก้ว บนทิวเขาผีปันน้ำ อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง
• ไหลผ่านจังหวัด: ลำปาง → ตาก
• ปลายน้ำ: รวมกับแม่น้ำปิงบริเวณบ้านปากวัง จังหวัดตาก
• ความยาว: ประมาณ 300 กิโลเมตร
• จุดเด่น: เป็นแม่น้ำสายสำคัญของลุ่มน้ำภาคเหนือตอนกลาง มีบทบาทด้านเกษตรกรรมและระบบนิเวศท้องถิ่น

แม่น้ำยม

• ต้นน้ำ: ดอยชุมยวม 2 ทางทิศใต้ของทิวเขาแดนลาว อำเภอปง จังหวัดพะเยา
• ไหลผ่านจังหวัด: พะเยา → แพร่ → สุโขทัย → พิษณุโลก → พิจิตร
• ปลายน้ำ: รวมกับแม่น้ำน่านที่บ้านเกยชัย อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์
• ความยาว: ประมาณ 550 กิโลเมตร
• จุดเด่น: เป็นแม่น้ำที่หล่อเลี้ยงพื้นที่ลุ่มน้ำยม หนึ่งในสาขาสำคัญของลุ่มน้ำเจ้าพระยา

แม่น้ำน่าน

• ต้นน้ำ: ทิวเขาหลวงพระบาง ด้านทิศตะวันตก ตำบลปอเกลือเหนือ อำเภอบัว จังหวัดน่าน
• ไหลผ่านจังหวัด: น่าน → อุตรดิตถ์ → พิษณุโลก → พิจิตร → นครสวรรค์
• จุดบรรจบ: รวมกับแม่น้ำยม ก่อนจะไปรวมกับแม่น้ำปิงและวัง กลายเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา
• ความยาว: ประมาณ 740 กิโลเมตร
• เขื่อนสำคัญ: เขื่อนสิริกิติ์ (อุตรดิตถ์) และเขื่อนนเรศวร (พิษณุโลก)
• จุดเด่น: เป็นแม่น้ำสายยาวที่สุดในภาคเหนือ และเป็นต้นกำเนิดของระบบลุ่มน้ำเจ้าพระยา

ภาคกลาง: เส้นเลือดใหญ่ของประเทศ

แม่น้ำเจ้าพระยา

• ต้นน้ำ: เกิดจากการบรรจบของแม่น้ำปิง วัง ยม และน่าน ที่ปากน้ำโพ จังหวัดนครสวรรค์
• ไหลผ่านจังหวัด: นครสวรรค์ → อุทัยธานี → ชัยนาท → สิงห์บุรี → อ่างทอง → พระนครศรีอยุธยา → ปทุมธานี → นนทบุรี → กรุงเทพมหานคร → สมุทรปราการ
• ปลายน้ำ: ไหลลงสู่อ่าวไทย
• ความยาว: ประมาณ 372 กิโลเมตร
• จุดเด่น: ได้ชื่อว่า “เส้นโลหิตใหญ่ของไทย” เพราะเป็นแม่น้ำสายหลักของภาคกลางและเป็นหัวใจเศรษฐกิจของประเทศ

แม่น้ำท่าจีน

• ต้นน้ำ: แยกจากแม่น้ำเจ้าพระยาที่ตำบลท่าซุง จังหวัดอุทัยธานี
• ชื่อเรียกในแต่ละพื้นที่:
  • ที่อุทัยธานี–ชัยนาท เรียกว่า แม่น้ำมะขามเฒ่า
  • ที่สุพรรณบุรี เรียกว่า แม่น้ำสุพรรณบุรี
  • ที่นครปฐม เรียกว่า แม่น้ำท่าจีน
• ปลายน้ำ: ไหลลงสู่อ่าวไทยระหว่างตำบลบางหญ้าแพรกกับตำบลโกรกกราก จังหวัดสมุทรสาคร
• ความยาว: ประมาณ 315 กิโลเมตร
• จุดเด่น: เป็นเส้นทางคมนาคมทางน้ำสำคัญของภาคกลางตอนล่าง และมีพื้นที่เพาะปลูกอุดมสมบูรณ์

แม่น้ำป่าสัก

• ต้นน้ำ: เทือกเขาเพชรบูรณ์
• ไหลผ่านจังหวัด: เพชรบูรณ์ → ลพบุรี → สระบุรี → พระนครศรีอยุธยา
• ปลายน้ำ: รวมกับแม่น้ำเจ้าพระยาที่ป้อมเพชร อำเภอพระนครศรีอยุธยา
• ความยาว: ประมาณ 570 กิโลเมตร
• จุดเด่น: มีเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ เป็นแหล่งเก็บน้ำขนาดใหญ่เพื่อเกษตรกรรมและการป้องกันน้ำท่วมภาคกลาง

แม่น้ำสะแกกรัง

• ต้นน้ำ: เทือกเขาโมโกจู จังหวัดกำแพงเพชร
• ไหลผ่านจังหวัด: กำแพงเพชร → อุทัยธานี
• ปลายน้ำ: บรรจบกับแม่น้ำเจ้าพระยาที่บ้านท่าซุง อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี
• ความยาว: ประมาณ 225 กิโลเมตร
• จุดเด่น: เป็นแม่น้ำสายสั้นแต่มีความสำคัญต่อวิถีชีวิตชาวอุทัยธานี และเป็นแหล่งประมงน้ำจืดที่อุดมสมบูรณ์

แม่น้ำสายหลักของประเทศไทยไม่เพียงหล่อเลี้ยงชีวิต หากยังสะท้อนถึงภูมิประเทศที่หลากหลายของแต่ละภาค จากยอดเขาในภาคเหนือ สู่ทุ่งนาภาคกลาง และลงสู่อ่าวไทย สายน้ำเหล่านี้คือสิ่งที่เชื่อมโยงผู้คน เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมของประเทศเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน