วันหมดอายุ หมายถึงอะไร เท หรือ ทาน กับอาหารหมดอายุ?

ถ้าเข้าซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วเห็นป้ายลดราคาอาหารต่างๆ เชื่อแน่ว่าหลายคนคงปรี่เข้าไปคว้าข้าวของใส่ตะกร้า จำเป็นหรือไม่ค่อยว่ากันทีหลัง มีของลดราคาติดบ้านแล้วมันอุ่นใจ จนเมื่อเวลาผ่านไป นึกจะรับประทานอาหารที่ตุนไว้ ลองอ่านฉลากที่บรรจุภัณฑ์แล้วพบว่าอาหารน่าซื้อเหล่านั้นเลย วันหมดอายุ หรือ วันควรบริโภคก่อน ไปแล้ว ทีนี้จะเอาอย่างไร ดูดีจากภายนอก อาหารเหล่านั้นก็ยังไม่มีกลิ่นบูด ยังไม่เห็นรา จะ เท หรือ ทาน ดี

ผู้บริโภคควรอ่านฉลากทุกครั้งที่ซื้อสินค้า เพื่อสำรวจวันหมดอายุ วันควรบริโภคก่อนของอาหาร และไม่ควรซื้ออาหารมาตุนไว้ใน ตู้เย็นนานจนเกินไป ควรซื้อมาและรีบกินให้หมดภายในระยะเวลาสั้นๆ จะปลอดภัยที่สุด และดีกับสุขภาพของเราเอง เพราะการที่ซื้ออาหารมาเก็บไว้นานๆ ภายใต้สภาพแวดล้อม การเก็บที่ไม่เหมาะสมก็มีส่วนทำให้อาหารเสื่อมคุณภาพก่อนวันหมดอายุได้ รศ.ดร.ขนิษฐา ธนานุวงศ์ ภาควิชาเทคโนโลยีทางอาหาร คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ให้คำแนะนำ

 

รู้ไหมว่า วันหมดอายุ หมายถึงอะไร

“วันหมดอายุ” (EXP/EXD)* เป็นวันที่แสดงการสิ้นสุดของคุณภาพของอาหาร ภายใต้ เงื่อนไขการเก็บรักษาที่ระบุไว้ และหลังจากวันที่ระบุไว้ อาหารนั้นจะวางจำหน่ายไม่ได้

เมื่ออาหารหมดอายุ ทำอย่างไรดี

• ทิ้งไปเลย เพราะอาหารเสื่อมคุณภาพแล้ว ดูได้จากลักษณะของกลิ่นเหม็นบูด หรือมีราเป็นเส้นขาวๆ ฟูขึ้นบริเวณผิวหน้าอาหาร หากรับประทานอาหารหมดอายุเข้าไปอาจทำให้ท้องเสีย และถ้าได้รับจุลินทรีย์ก่อโรคจำนวนมากในร่างกายก็อาจจะทำให้เกิดอาการอาหารเป็นพิษได้
• ไม่ควรซื้ออาหารประเภทที่เขียนวันหมดอายุมาเก็บไว้ในตู้เย็นนานเกินไป ควรเก็บและกินให้หมดภายใน 1-2 วันหลังจากซื้อมา เพราะถึงแม้ระบุว่าอีก 1 อาทิตย์จะหมดอายุ แต่ด้วยอุณหภูมิในการเก็บรักษาระหว่างการขนส่ง การวางจำหน่าย ไม่ใช่อุณหภูมิที่ควรจะเป็นตลอดเวลา ก็อาจทำให้อายุการเก็บ สั้นลงได้

ควรบริโภคก่อน หมายความว่าอย่างไร?

• ควรบริโภคก่อน (BB/BBE) * เป็นวันที่แสดงการสิ้นสุดของช่วงเวลาที่อาหารนั้นยังคงคุณภาพดี ภายใต้เงื่อนไขการเก็บรักษาที่ระบุไว้ และหลังจากวันที่ระบุไว้นั้น อาหารนั้นจะวางจำหน่ายไม่ได้

เมื่อเลยวันที่ควรบริโภคก่อน ยังกินได้ไหม

• ยังสามารถกินต่อไปได้ โดยไม่ได้ทำให้เกิดอันตรายกับร่างกาย แต่คุณภาพความอร่อยอาจไม่ดีเท่าเดิม รสชาติเปลี่ยนไป
• ก่อนรับประทาน ควรตรวจสอบกลิ่น รสชาติ ว่ายังดีอยู่หรือไม่

วิธีการเก็บรักษาอาหาร

• เพื่อรักษาคุณภาพอาหารให้อยู่ได้นานตลอดช่วงระยะเวลาที่กำหนดไว้บนบรรจุภัณฑ์ ควรเก็บอาหารไว้ในที่แห้งและเย็น จะทำให้การเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ช้ากว่าเก็บไว้ในอุณหภูมิปกติ
• อาหารปรุงสำเร็จพร้อมทาน อยู่ในตู้เย็นช่องธรรมดา 1-2 วัน
• ขนมปัง อยู่ได้ 3 – 5 วัน หลังจากวันที่ระบุว่าควรบริโภคก่อนบนสลาก
• ผักและผลไม้สด เก็บในตู้เย็น ในช่องเก็บผักผลไม้ และรีบรับประทานให้หมดภายใน 1 สัปดาห์
• ไข่ อยู่ได้ 2 – 3 สัปดาห์ เก็บในตู้เย็น
• อาหารกระป๋อง/ ซีเรียล เก็บในที่แห้งและเย็น ไม่ถูกแสง เก็บได้อีกเป็นปีหลังจากวันที่ระบุบนผลิตภัณฑ์

* นิยามตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขเป็นกฎหมาย ฉบับที่ 367 พ.ศ.2557 เรื่องการแสดงฉลากของอาหารในภาชนะบรรจุ

เรื่อง : ขนิษฐา จันทร์เจริญ