คิดใหม่กับสื่อการเรียนการสอน

นอกจากกระดานดำ กระดานไวท์บอร์ด ปากกาเมจิก กระดาษ ดินสอ สีลองมองหาอุปกรณ์เสริม เพื่อสร้างสีสัน กระตุ้น บรรยากาศให้เอื้อต่อการก่อเกิดจินตนาการ ด้วยการหยิบจับสิ่งต่างๆ ใกล้ตัวมาเป็น สื่อการสอน

ไม่ว่าจะเป็นแผ่นซีดีเก่า เทปคาสเซ็ทหมดอายุรีโมตทีวีหรือของที่ไม่น่าจะเกี่ยวข้อง เช่น อ่างน้ำมนต์ กระบอกเซียมซีแม้กระทั่งผลส้มโอล้วนนำมาประยุกต์เป็นสื่อการสอนได้ การนำของสิ่งหนึ่งที่มีหน้าที่อย่างหนึ่ง มาใช้อีกหน้าที่หนึ่งแบบข้ามสายพันธุ์จะก่อให้เกิด จินตนาการและความสนุกสนานขึ้นทันที

คิดใหม่กับสื่อการเรียนการสอน

สื่อประกอบการสอนแบ่งเป็น 2 ประเภท

(1) สื่อที่หาได้จากสิ่งใกล้ตัวแบบปัจจุบันทันด่วน ต้องเป็นสื่อที่หาได้ง่ายและใช้แทนความหมาย หรือสิ่งที่ต้องการสื่อ ได้ดี ยกตัวอย่างเช่น พระพุทธเจ้าไม่ได้ตระเตรียมใบไม้มาก่อน พระองค์ทรงหยิบใบไม้ขึ้นมาหนึ่งกำมือ เพื่อยกเปรียบว่า พระ ธรรมนั้นมีมากมายเปรียบได้ทั้งป่า หากสิ่งที่พระพุทธเจ้าทรงหยิบขึ้นมาสอนสั่งนั้นแค่ส่วนหนึ่งเท่านั้น ถ้าจะเปรียบก็คงเป็น เพียงใบไม้กำมือเดียว เป็นต้น

(2) สื่อที่เตรียมมาอย่างดี เมื่อคุณครูต้องการสื่อการสอนเป็น ‘ลูกโลก' ถ้าลอง เปลี่ยนลูกโลกพลาสติกสำเร็จรูปเป็น ‘ผลส้มโอ' ที่ผ่าได้ให้เห็นเปลือก เห็นเนื้อ เห็นน้ำ เห็นแกนผล ผิวเปลือกที่ไม่เรียบ ความเขียวของสีเปลือก การสอนเรื่องโลกที่มีทั้ง เปลือกโลก มีแกนโลก มีแผ่นดินแผ่นน้ำ สื่อที่เป็นผลส้มโอจึงมีความเหมือนโลกจริงๆ

และน่าสนใจ กว่าลูกโลกพลาสติก เป็นไหนๆ หลังจากสอนเสร็จแถมผ่าแบ่งแจกให้เด็กๆ รับประทานได้ อีกด้วย หรือการที่คุณครูหยิบรองเท้าหรือกล้วยหอม มาสมมติแทนโทรศัพท์สภาพห้องเรียน จากเงียบๆ ก็เปลี่ยนเป็นเสียงหัวเราะทันใด

เมื่อนำสิ่งต่างๆ รอบตัวมาประยุกต์ใช้เป็นสื่อประกอบการสอนบ่อยๆ คุณครูจะเรียนรู้ว่า สิ่งไหนควรนำเป็นสื่อสอน เรื่อง อะไร อย่างไรก็ตามการเลือกหาสื่อประกอบการสอนควรคำนึงถึงความสอดคล้องของเรื่องราวที่ต้องการนำเสนอเป็นสำคัญ ส่วนอุปกรณ์อื่นๆ อาทิจอรับ เครื่องฉายแผ่นทึบ เครื่องฉายโปรเจคเตอร์ในบางโรงเรียนที่สามารถจัดหาได้สมควรอย่างยิ่งที่จะมีไว้ประกอบการทำกิจกรรม

เพราะ ‘ภาพ' ‘แสง' เรียกร้องความสนใจจากเด็กๆ ได้ดีกว่า ‘เสียง' แสงและภาพ สามารถรวมจุดสนใจของเด็กๆ ให้เป็นหนึ่งเดียวได้อย่างน่าอัศจรรย์อีกทั้งยังทำให้ผลงานที่เพิ่งทำไปปรากฏขึ้น ทันทีทำให้ผู้เรียนรู้สึกว่าสิ่งที่เขาคิดเขียนขึ้นนั้นสำคัญและเป็นที่ยอมรับ อย่างไรก็ตามในบางโรงเรียนที่ไม่สามารถจัดหาอุปกรณ์ อิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้ได้ลองใช้การเขียนลงบนกระดาษแผ่นใหญ่ แล้วติดเข้ากับกำแพงทุกด้านทั่วบริเวณ ในระดับสายตาที่ ทุกคนมองเห็นทั่วกัน เพื่อสร้างการอยู่ในบรรยากาศของการทำกิจกรรมร่วมกัน

"คุณครูต้องเชื่อก่อนว่า ‘เด็กทุกคนมีจินตนาการอยู่แล้ว และ สอนอย่างไรไม่ทำลายจินตนาการ' เราต้องเริ่มต้นด้วยการสร้างห้องเรียนที่มีบรรยากาศ พร้อมส่งเสริมจินตนาการของเด็กๆ ให้ได้ปลดปล่อย ลดความเกร็งกังวลและพะวงเรื่องคำตอบถูกตอบผิด เพราะเมื่อตอบอะไรก็ ‘ถูก' ‘ไม่ผิด' เขาจึงรู้สึกสนุก และอยากที่จะจินตนาการอะไรต่อไปอีกมากมายไม่รู้จบ"

ขอบคุณข้อมูลจาก คู่มือกระตุ้นจินตนาการ http://www.honda-superidea.com/download/