เปิดตำนาน "ชานมไข่มุก" ใครคือเจ้าแรก? ย้อนศึก 2 ร้านดัง สู้กัน 10 ปีก่อนศาลตัดสิน!

เปิดตำนาน “ชานมไข่มุก” ใครคือเจ้าแรก? ย้อนศึก 2 ร้านดังไต้หวัน ก่อนจบด้วยคำตัดสิน

ทุกวันนี้ “ชานมไข่มุก” กลายเป็นเครื่องดื่มยอดนิยมที่มีให้เห็นแทบทั่วโลก โดยเฉพาะในเอเชีย แต่รู้หรือไม่ว่า แม้เครื่องดื่มชนิดนี้จะมีต้นกำเนิดจากไต้หวัน แต่คำถามว่า “ใครคือผู้คิดค้นชานมไข่มุกเจ้าแรก?” กลับเป็นประเด็นที่ยังมีเรื่องราวให้พูดถึงมาจนถึงปัจจุบัน

หนึ่งในข้อพิพาทที่โด่งดังคือกรณีของ ชุนสุ่ยถัง (Chun Shui Tang) จากเมืองไถจง และ หานหลินฉาอู่ (Hanlin Tea House) จากเมืองไถหนาน ซึ่งต่างมีเรื่องเล่าของตัวเองเกี่ยวกับจุดเริ่มต้นของชานมไข่มุก จนเรื่องราวลุกลามไปถึงชั้นศาลและใช้เวลาต่อสู้ทางกฎหมายนานถึง 10 ปี

ชานมไข่มุกเกิดขึ้นได้อย่างไร?

ข้อมูลเกี่ยวกับต้นกำเนิดชานมไข่มุกมีหลายเรื่องเล่า โดยฝั่ง ชุนสุ่ยถัง ระบุว่า ในเดือนมีนาคม 1987 หลินซิ่วฮุ่ย (林秀慧) ผู้จัดการร้านสาขาซื่อเหวยในเมืองไถจง เกิดไอเดียนำเม็ดแป้งมันสำปะหลังหรือ “เฟิ่นหยวน” ที่ใช้เป็นของหวาน มาผสมกับชานมแบบเขย่า จนกลายเป็นเครื่องดื่มรูปแบบใหม่และนำออกจำหน่ายที่ร้าน

ขณะที่ หานหลินฉาอู่ มีเรื่องเล่าอีกแบบ โดยผู้ก่อตั้งถูจงเหอ (涂宗和) ระบุว่า ในเดือนตุลาคม 1986 เขาได้เห็นพ่อค้าในตลาดยาโหมเหลียว เมืองไถหนาน ขายเม็ดแป้งสีขาว จึงเกิดความคิดที่จะนำมาผสมกับชานม หลังทดลองจนได้รสชาติที่ลงตัว และเรียกเครื่องดื่มดังกล่าวว่า “ชานมไข่มุก” เพราะเม็ดแป้งมีลักษณะกลมและเป็นประกายคล้ายไข่มุก

สองร้านดังต่างมีหลักฐานและเรื่องเล่าของตัวเอง

ประเด็นจึงไม่ได้อยู่แค่ว่าใครทำชานมไข่มุกก่อน แต่ยังเกี่ยวข้องกับข้อกล่าวอ้างและข้อมูลประชาสัมพันธ์ของทั้งสองฝ่าย โดยชุนสุ่ยถังยืนยันเรื่องราวการคิดค้นในปี 1987 ส่วนหานหลินระบุว่าต้นกำเนิดของเครื่องดื่มเกิดขึ้นตั้งแต่ปี 1986

ด้วยเหตุนี้ คำถามว่าใครคือ “ต้นตำรับ” จึงกลายเป็นข้อถกเถียงที่ยืดเยื้อ ก่อนจะพัฒนาไปสู่การดำเนินคดีระหว่างทั้งสองฝ่ายในเวลาต่อมา

ศึกชิงต้นกำเนิดยืดเยื้อนาน 10 ปี

ข้อพิพาทระหว่างชุนสุ่ยถังและหานหลินฉาอู่ดำเนินต่อเนื่องเป็นเวลาประมาณ 10 ปี โดยแต่ละฝ่ายต่างต้องการยืนยันเรื่องราวของตัวเองเกี่ยวกับต้นกำเนิดชานมไข่มุก ขณะที่ประเด็นหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับคดีคือข้อกล่าวหาเกี่ยวกับข้อมูลที่เผยแพร่ต่อสาธารณะของอีกฝ่าย

ในที่สุดปี 2019 ศาลไต้หวันมีคำตัดสินว่า ชานมไข่มุกเป็นเครื่องดื่มรูปแบบใหม่และไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับสิทธิบัตร ดังนั้นใครๆ หรือร้านใดๆ ก็สามารถปรุงเครื่องดื่มลักษณะดังกล่าวได้ และไม่จำเป็นต้องตัดสินว่าใครเป็น “ต้นกำเนิด” อย่างเป็นทางการ

แล้วตกลงใครคือ “เจ้าแรก”?

คำตอบจึงยังไม่สามารถฟันธงได้ว่าเป็นร้านใดร้านหนึ่ง เพราะทั้งชุนสุ่ยถังและหานหลินต่างมีเรื่องเล่าถึงจุดเริ่มต้นของตัวเอง และศาลก็ไม่ได้ตัดสินให้ฝ่ายใดได้รับสถานะเป็นผู้คิดค้นชานมไข่มุกแต่เพียงผู้เดียว

สิ่งที่ค่อนข้างชัดเจนคือ ชานมไข่มุกถือกำเนิดขึ้นในไต้หวันช่วงทศวรรษ 1980 ก่อนจะพัฒนาเป็นอุตสาหกรรมเครื่องดื่มที่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางทั่วโลก ส่วนคำถามว่าใครเป็นคนแรก ยังคงเป็นหนึ่งในเรื่องราวคลาสสิกของวงการชานมไต้หวันที่ถูกพูดถึงมาจนถึงทุกวันนี้

จากข้อพิพาทสู่เครื่องดื่มระดับโลก

แม้เรื่องต้นกำเนิดจะไม่สามารถหาผู้ชนะได้อย่างเด็ดขาด แต่ความนิยมของชานมไข่มุกกลับเดินหน้าไปไกลกว่าข้อพิพาทระหว่างสองร้าน จากเครื่องดื่มที่เริ่มต้นในไต้หวัน กลายเป็นเมนูที่ได้รับความนิยมในหลายประเทศ และเกิดการพัฒนาสูตรใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง

ดังนั้น หากถามว่า “ชานมไข่มุกเจ้าแรกคือใคร?” คำตอบที่รอบคอบที่สุดคือ ยังไม่มีข้อสรุปทางกฎหมายว่าเป็นร้านใดร้านหนึ่ง โดยสิ่งที่ได้รับการยืนยันจากคดีในปี 2019 คือชานมไข่มุกเป็นเครื่องดื่มที่สามารถปรุงและพัฒนาได้โดยทั่วไป ไม่ใช่สิ่งประดิษฐ์ที่ผูกขาดด้วยสิทธิบัตร

•  ชานมไข่มุกแพ้! เปิด "เครื่องดื่ม" ของดีไต้หวัน ที่ชาวต่างชาติลองแล้วถูกใจมากกว่า
•  ไม่ว่าจะเพศใด ยิ่งกิน 5 อาหารนี้ ก็ยิ่ง "สูญเสียเส้นผม" บทสรุปหัวล้านไม่รู้ตัว!

ที่มา: TVBS, Liberty Times, HK01 และข้อมูลเกี่ยวกับประวัติชานมไข่มุกและข้อพิพาทระหว่างชุนสุ่ยถังกับหานหลินฉาอู่