หากขามี "อาการนี้" ระวัง! ลิ่มเลือดอุดตันในร่างกาย ไม่ว่าชายหรือหญิงก็เสี่ยงได้

ขาบวมข้างเดียว อย่ามองข้าม! อาจเป็นสัญญาณเตือนลิ่มเลือดอุดตันในร่างกาย

อาการขาบวม ปวดตึง หรือรู้สึกหนักขา หลายคนโดยเฉพาะวัยกลางคนและผู้สูงอายุอาจคิดว่าเกิดจากการยืนนาน เดินเยอะ หรือเป็นอาการปวดขาเรื้อรังตามวัย แต่ในบางกรณีอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึก (Deep Vein Thrombosis: DVT) ซึ่งเป็นภาวะที่ต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างเหมาะสม

ขาบวมหนักเหมือนมีอะไรมาถ่วง สุดท้ายพบลิ่มเลือดอุดตัน

ไม่นานมานี้ หญิงชาวจีนวัย 62 ปีรายหนึ่งเข้ารับการตรวจที่คลินิกศัลยกรรมหลอดเลือด หลังพบว่าขาขวาบวมต่อเนื่องเกือบ 1 สัปดาห์

เธอสังเกตว่ากางเกงเริ่มคับขึ้น บริเวณน่องมีรอยรัดจากขอบกางเกงอย่างชัดเจน และรู้สึกว่าขาหนักเหมือนมีของถ่วง เวลาเดินเพียงไม่กี่ก้าวก็เริ่มรู้สึกปวดเมื่อย

ในตอนแรกเธอคิดว่าสาเหตุน่าจะมาจากการยืนนานในแต่ละวัน ทั้งดูแลหลาน ทำอาหาร และออกไปซื้อของ จึงเลือกใช้วิธีแช่เท้าด้วยน้ำอุ่นประมาณ 30 นาทีทุกคืน พร้อมให้สามีช่วยนวดขาแรง ๆ เพราะเชื่อว่าจะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิตและลดอาการบวม

แต่หลังทำต่อเนื่อง 2-3 วัน อาการกลับไม่ดีขึ้น ขายิ่งบวมมากกว่าเดิม ผิวบริเวณน่องเริ่มแดง และรู้สึกร้อนเมื่อสัมผัส

เธอเล่าว่า ตอนแรกคิดว่าน่าจะพักแล้วดีขึ้น แต่เมื่อเดินไปซื้อของระยะทางเพียงประมาณ 100 เมตร กลับมีอาการปวดจนแทบเดินต่อไม่ไหว ลูกชายจึงพาไปโรงพยาบาลทันที

ผลตรวจอัลตราซาวด์หลอดเลือดขาส่วนล่างพบว่า เธอมีภาวะ ลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึกของขาขวา

นวดขาแรง ๆ อาจเพิ่มความเสี่ยง หากมีลิ่มเลือดซ่อนอยู่

แพทย์ระบุว่า โชคดีที่ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาได้ทันเวลา เพราะหากยังคงนวดขาแรง ๆ หรือพยายามลดอาการบวมด้วยวิธีต่าง ๆ โดยไม่ได้ตรวจหาสาเหตุ อาจเพิ่มความเสี่ยงที่ลิ่มเลือดจะหลุดออกจากผนังหลอดเลือด

หากลิ่มเลือดเดินทางไปตามกระแสเลือดและไปอุดตันที่หลอดเลือดปอด อาจทำให้เกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด (Pulmonary Embolism) ซึ่งเป็นภาวะอันตรายและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

กรณีลักษณะนี้พบได้ไม่น้อย โดยเฉพาะในผู้สูงอายุหรือคนวัยกลางคนที่มีอาการขาบวม หลายคนมักเข้าใจว่าเป็นเพียงอาการเมื่อยล้าหรือปัญหากล้ามเนื้อ ทำให้พลาดสังเกตสัญญาณเตือนที่สำคัญ

ขาบวมแบบไหนควรระวังลิ่มเลือด?

หนึ่งในลักษณะที่ควรให้ความสนใจคือ อาการบวมที่เกิดขึ้นเพียงข้างเดียว โดยเฉพาะเมื่อขาข้างหนึ่งมีขนาดใหญ่กว่าอีกข้างอย่างเห็นได้ชัด

ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึกมักเกิดขึ้นบริเวณขาข้างเดียว เพราะลิ่มเลือดไปขัดขวางการไหลกลับของเลือด ทำให้เลือดคั่งอยู่บริเวณขา ส่งผลให้เกิดอาการบวม

หากมีอาการร่วม เช่น

• ขาข้างหนึ่งบวมผิดปกติ
• รู้สึกหนักขา ตึง หรือปวดเมื่อย
• ผิวบริเวณที่บวมมีอุณหภูมิสูงขึ้นหรือรู้สึกร้อน
• มีอาการแดงหรือกดแล้วเจ็บ

ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อหาสาเหตุ ไม่ควรสรุปว่าเป็นเพียงอาการเหนื่อยล้าทั่วไป

อันตรายที่สุดไม่ใช่แค่ขาบวม แต่คือลิ่มเลือดหลุดไปปอด

หลายคนอาจคิดว่าอาการขาบวมเป็นเพียงปัญหาเฉพาะบริเวณขา แต่ความน่ากังวลของภาวะลิ่มเลือดอุดตันคือ เมื่อลิ่มเลือดหลุดออกจากผนังหลอดเลือด อาจเดินทางไปยังอวัยวะสำคัญอย่างปอดได้

เมื่อเกิดการอุดตันของหลอดเลือดปอด ผู้ป่วยอาจมีอาการ เช่น แน่นหน้าอก หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก หรือเหนื่อยผิดปกติ ในรายที่รุนแรงอาจเกิดภาวะฉุกเฉินที่เป็นอันตรายต่อชีวิต

อย่าด่วนสรุปว่าขาบวมเพราะยืนเยอะ

แม้อาการขาบวมอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น การยืนนาน การพักผ่อนไม่เพียงพอ ปัญหาหัวใจ ไต หรือการคั่งของของเหลวในร่างกาย แต่หากเป็นขาบวมเพียงข้างเดียวและมีอาการปวด แดง หรือร้อนร่วมด้วย ควรเพิ่มความระมัดระวัง

โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น อายุเพิ่มขึ้น การนั่งนาน ไม่ค่อยเคลื่อนไหว น้ำหนักเกิน หรือเคยมีปัญหาเกี่ยวกับหลอดเลือด ควรปรึกษาแพทย์เมื่อพบอาการผิดปกติ

ข้อมูลในบทความเป็นข้อมูลเพื่อความรู้ ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ หากมีอาการผิดปกติควรเข้ารับการตรวจโดยผู้เชี่ยวชาญ

•  2 สัญญาณเตือน “ไตเสื่อม” ที่สังเกตได้ขณะเดิน อย่ามัวคิดว่าปกติ รู้ก่อนรักษาทัน!
• วันละกี่ครั้งดีที่สุด? ฮาร์วาร์ดเผยความถี่ "ขับถ่าย" ที่ช่วยให้อายุยืนยาวขึ้น 4.5 ปี