"เดินขึ้นบันได" ประโยชน์ที่คาดไม่ถึง ลดเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือด 39%

เปิดงานวิจัย "เดินขึ้นบันได" ประโยชน์ที่คาดไม่ถึง ลดเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือด 39%

สำหรับคนที่ไม่อยากเสียเงินเข้าฟิตเนส หรือไม่มีเวลาออกกำลังกายเป็นประจำ “การเดินขึ้นบันได” อาจเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่เริ่มต้นได้ง่ายที่สุด เพราะไม่ต้องใช้อุปกรณ์และสามารถทำได้ในชีวิตประจำวัน

รายงานจาก New York Times ระบุว่า ทีมนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย (University of East Anglia) ประเทศอังกฤษ และสถาบันอื่น ๆ ได้วิเคราะห์ข้อมูลประชากรมากกว่า 480,000 คน พบว่า ผู้ที่มีพฤติกรรมเดินขึ้นบันไดเป็นประจำ มีความเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือดต่ำกว่าผู้ที่ไม่เดินขึ้นบันไดถึง 39% และมีความเสี่ยงเสียชีวิตจากทุกสาเหตุต่ำลง 24%

นักวิจัยระบุว่า แม้เป็นเพียงการเดินขึ้นบันไดในช่วงเวลาสั้น ๆ ก็อาจส่งผลดีต่อสุขภาพได้ และเป็นกิจกรรมที่สามารถทำได้ง่ายทั้งที่บ้าน สำนักงาน หรือพื้นที่สาธารณะ

งานวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลกว่า 48 หมื่นคน ติดตามนาน 14 ปี

งานวิจัยดังกล่าวเป็นการทบทวนและวิเคราะห์ข้อมูลจากหลายการศึกษา (Systematic Review and Meta-analysis) และตีพิมพ์ในวารสาร American Journal of Preventive Cardiology

ทีมวิจัยรวบรวมข้อมูลจากงานศึกษาประมาณ 1,900 รายการ ก่อนคัดเลือกข้อมูลจาก 9 งานวิจัยที่มีผู้เข้าร่วมมากกว่า 480,000 คน โดยมีอายุระหว่าง 35-84 ปี ครอบคลุมทั้งกลุ่มคนสุขภาพดี และผู้ที่มีประวัติโรคหัวใจ

ระยะเวลาติดตามข้อมูลของผู้เข้าร่วมวิจัยอยู่ที่ค่ามัธยฐานประมาณ 14 ปี เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการเดินขึ้นบันไดกับความเสี่ยงของโรคหัวใจและการเสียชีวิต

ทำไมการขึ้นบันไดจึงช่วยดูแลหัวใจ?

ศาสตราจารย์ Vassilios Vassiliou จาก Norwich Medical School มหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย หนึ่งในผู้วิจัย กล่าวว่า โรคหัวใจและหลอดเลือดยังคงเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของโลก

ปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจ ได้แก่ การนั่งเป็นเวลานาน การสูบบุหรี่ การรับประทานอาหารไม่เหมาะสม ภาวะน้ำหนักเกิน และการขาดกิจกรรมทางกาย

ผลการศึกษาพบว่า การเดินขึ้นบันไดมีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงที่ลดลงของโรคหัวใจหลายชนิด เช่น

• โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
• โรคหลอดเลือดสมองจากภาวะขาดเลือด
• ภาวะหัวใจล้มเหลว
• การเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ

นักวิจัยคาดว่า สาเหตุอาจมาจากขณะเดินขึ้นบันได ร่างกายต้องออกแรงต้านแรงโน้มถ่วง ทำให้กล้ามเนื้อหลายส่วนทำงานพร้อมกัน จึงเป็นทั้งการฝึกระบบหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ

ไม่ต้องมีอุปกรณ์ เริ่มได้จากชีวิตประจำวัน

ข้อดีของการเดินขึ้นบันไดคือ เป็นกิจกรรมที่มีต้นทุนต่ำ ไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ออกกำลังกายหรือเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม จึงเหมาะกับคนที่มีเวลาจำกัด หรือไม่สะดวกเดินทางไปฟิตเนส

วิธีง่าย ๆ ที่สามารถนำไปปรับใช้ได้ เช่น

• เลือกใช้บันไดแทนลิฟต์บางช่วง
• เดินขึ้นบันไดในสถานที่ทำงาน
• เพิ่มการเดินขึ้นลงบันไดภายในบ้าน

Sophie Paddock หนึ่งในผู้วิจัย ระบุว่า แม้กิจกรรมทางกายเพียงระยะเวลาสั้น ๆ ก็สามารถส่งผลดีต่อสุขภาพได้ โดยมีงานศึกษาขนาดใหญ่บางชิ้นพบว่า การเดินขึ้นบันไดประมาณ 6 ชั้นต่อวัน อาจช่วยเพิ่มประโยชน์ด้านสุขภาพได้

อย่างไรก็ตาม ยังจำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติม เพื่อกำหนดปริมาณการเดินขึ้นบันไดที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแต่ละบุคคล

ข้อควรรู้ การขึ้นบันไดไม่ได้เหมาะกับทุกคน

นักวิจัยย้ำว่า ผลการศึกษานี้พบเพียง “ความสัมพันธ์” ระหว่างการเดินขึ้นบันไดกับความเสี่ยงเสียชีวิตที่ลดลง ไม่สามารถยืนยันได้โดยตรงว่า การเดินขึ้นบันไดเป็นสาเหตุที่ทำให้อายุยืนขึ้น

นอกจากนี้ การเดินขึ้นบันไดอาจไม่เหมาะกับทุกคน โดยเฉพาะผู้ที่มีปัญหาด้านการเคลื่อนไหว มีโรคข้อเข่า หรือมีข้อจำกัดทางร่างกาย ควรประเมินความเหมาะสมตามสภาพร่างกายของตนเอง

สรุป

การเดินขึ้นบันไดเป็นหนึ่งในวิธีออกกำลังกายง่าย ๆ ที่สามารถแทรกเข้าไปในชีวิตประจำวันได้ งานวิจัยพบว่ามีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงโรคหัวใจและการเสียชีวิตที่ลดลง

แม้ไม่จำเป็นต้องออกกำลังกายหนัก เพียงเพิ่มการเคลื่อนไหวในแต่ละวัน เช่น เลือกเดินขึ้นบันไดแทนลิฟต์ ก็อาจเป็นอีกหนึ่งก้าวเล็ก ๆ ที่ช่วยดูแลสุขภาพในระยะยาวได้