ใช้หม้อหุงข้าว "อุ่นอาหาร" กินไปเสี่ยงมะเร็ง จริงหรือไม่? หมอเฉลยแล้ว : เช็กข่าวชัวร์

Fact Check ใช้หม้อหุงข้าว "อุ่นอาหาร" ทิ้งไว้นาน เสี่ยงโรคและสารก่อมะเร็ง จริงหรือไม่?

ในโลกออนไลน์มีการส่งต่อข้อมูลและข้อสงสัยเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้หม้อหุงข้าวอุ่นอาหารทิ้งไว้เป็นเวลานาน โดยมีการอ้างถึงคำเตือนจากผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการและแพทย์ว่า การกระทำดังกล่าวอาจทำให้เกิดการสะสมของแบคทีเรียจนนำไปสู่ภาวะอาหารเป็นพิษ หรือร้ายแรงถึงขั้นเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งเนื่องจากการสะสมของสารไนโตรซามีนในอาหารที่อุ่นซ้ำ กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ตรวจสอบข้อมูลนี้เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องตามหลักการแพทย์และโภชนาการ

ประเด็นดังกล่าวได้รับความสนใจอย่างมาก เนื่องจากเป็นพฤติกรรมใกล้ตัวที่หลายครัวเรือนทำเป็นประจำ การตรวจสอบข้อเท็จจริงจึงมีความจำเป็นเพื่อป้องกันความตื่นตระหนกและลดความเสี่ยงทางสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นจากการจัดเก็บอาหารไม่ถูกวิธี ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญในด้าน Fake News และการดูแลสุขภาพเชิงป้องกัน

คำถาม

การใช้หม้อหุงข้าวอุ่นอาหารทิ้งไว้นานๆ หรือการอุ่นอาหารซ้ำในหม้อหุงข้าว เสี่ยงต่อการเกิดโรคอาหารเป็นพิษและโรคมะเร็งจริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ตรวจสอบข้อมูลอ้างอิงจากคำแนะนำของ ดร.สยง จูจวน (Xiong Zhujuan) หัวหน้าแผนกโภชนาการคลินิก โรงพยาบาลมะเร็งมณฑลเสฉวน และ น. ไช่ มิงเจี๋ย (Tsai Ming-chieh) ผู้เชี่ยวชาญด้านต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิซึม พบรายละเอียดดังนี้

ในประเด็นเรื่องแบคทีเรีย ระบบอุ่นของหม้อหุงข้าวส่วนใหญ่จะตั้งอุณหภูมิไว้ที่ 60-70 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่ใกล้เคียงกับ "โซนอันตราย" (5-60 องศาเซลเซียส) ตามนิยามขององค์การอนามัยโลก (WHO) หากอุณหภูมิในหม้อไม่คงที่หรืออาหารชั้นบนได้รับความเย็นจากอากาศ แบคทีเรียเช่น สแตฟิโลค็อกคัส ออเรียส และ แซลโมเนลลา อาจเจริญเติบโตได้รวดเร็ว ส่งผลให้เกิดอาการกระเพาะและลำไส้อักเสบเฉียบพลัน ปวดท้อง ท้องเสีย และอาเจียนได้

สำหรับการกล่าวอ้างเรื่องโรคมะเร็ง พบว่าในผักใบเขียวมีสารไนเตรตตามธรรมชาติ ซึ่งภายใต้สภาวะที่มีแบคทีเรียหรือการอุ่นซ้ำเป็นเวลานาน ไนเตรตสามารถเปลี่ยนเป็นไนไตรต์ได้ และเมื่อรวมกับสารเอมีนในร่างกายภายใต้สภาวะที่เป็นกรดอาจเกิดเป็น "ไนโตรซามีน" ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งกลุ่มที่ 1 อย่างไรก็ตาม นพ.ไช่ มิงเจี๋ย ระบุว่าร่างกายมนุษย์ไม่ได้สร้างสารนี้ได้ง่ายขนาดนั้น ต้องอาศัยปัจจัยทั้งความเข้มข้นของสาร ระยะเวลา และปริมาณที่มากพอ ดังนั้นความเสี่ยงหลักจึงอยู่ที่ความสะอาดและการเก็บรักษามากกว่าตัวอาหารเอง

นอกจากนี้ Sanook News ขอชี้แจงว่า ข้อมูลดังกล่าวเป็นการนำเสนอความรู้ทางวิชาการเพื่อการเฝ้าระวังสุขภาพ ไม่ได้มีเจตนาให้เกิดความกลัวต่อการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้า แต่เป็นการเน้นย้ำถึงวิธีการใช้งานที่ปลอดภัย เช่น ไม่ควรอุ่นอาหารทิ้งไว้เกิน 4 ชั่วโมง และควรเก็บอาหารในตู้เย็นหากยังไม่รับประทานทันที

ข้อเท็จจริง

ข้อมูลดังกล่าวเป็น "ความจริงในเชิงวิชาการที่ควรเฝ้าระวัง" การอุ่นอาหารในหม้อหุงข้าวนานเกินไปเพิ่มความเสี่ยงอาหารเป็นพิษจากแบคทีเรียจริง ส่วนความเสี่ยงมะเร็งจากสารไนโตรซามีนนั้นมีโอกาสเกิดขึ้นได้น้อยหากไม่ได้บริโภคอาหารที่บูดเสียหรืออุ่นซ้ำซากติดต่อกันเป็นเวลานานเกินควร ข้อแนะนำคือควรรับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ หรืออุ่นด้วยความร้อนสูงกว่า 75 องศาเซลเซียสก่อนรับประทาน

 

• แห่แชร์ หมอญี่ปุ่นเผย "มื้อเช้า" แค่กินผัก 2 อย่างนี้ น้ำหนักไม่ขึ้น 20 ปี ที่ไทยหาซื้อง่าย!
• แพทย์อเมริกัน แนะนำเครื่องดื่ม 3 ชนิด ที่ตับและระบบย่อยอาหาร "ชอบ" ทุกอย่างมีขายในไทย!

 

อ้างอิง

1. คำชี้แจงกองบรรณาธิการ Sanook News
2. รายงานข่าวสารโภชนาการจากเว็บไซต์ TOPick
3. World Health Organization (WHO)