"อีสุกอีใส" คนเป็นแล้ว เป็นซ้ำได้ไหม? หมอไขกระจ่าง เรื่องที่หลายคนยังเข้าใจผิด : เช็กข่าวชัวร์

เช็กให้ชัด เป็นอีสุกอีใสแล้วจะไม่เป็นอีกจริงหรือไม่? แพทย์ชี้ข้อเท็จจริง เรื่องภูมิคุ้มกันตลอดชีวิต และโอกาสติดเชื้อซ้ำ

ในโลกออนไลน์และบทสนทนาทั่วไปมักมีความเชื่อต่อๆ กันมาว่า โรคอีสุกอีใสเป็นโรคที่ "เป็นแล้วจะเป็นเลย" หรือเมื่อเคยเป็นครั้งหนึ่งในวัยเด็กแล้วจะมีภูมิคุ้มกันไปตลอดชีวิตและไม่กลับมาเป็นซ้ำอีก ความเชื่อนี้ส่งผลให้หลายคนละเลยการป้องกันตนเองเมื่อต้องใกล้ชิดกับผู้ป่วยเพราะมั่นใจในภูมิคุ้มกันของตนเอง

Sanook News ได้ทำการตรวจสอบข้อมูลดังกล่าวร่วมกับข้อแนะนำทางการแพทย์จากกรมควบคุมโรค เพื่อชี้แจงข้อเท็จจริงให้ประชาชนเข้าใจอย่างถูกต้องเกี่ยวกับลักษณะของโรค การกลับมาเป็นซ้ำ และความเสี่ยงที่แฝงอยู่หลังจากการหายป่วย เพื่อป้องกันความเข้าใจผิดที่อาจนำไปสู่การแพร่ระบาดหรือภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ ข้อมูลนี้อัปเดต ณ วันที่ 9 มีนาคม 2569

คำถาม

จริงหรือไม่ที่บุคคลซึ่งเคยป่วยเป็นโรคอีสุกอีใสแล้ว จะมีภูมิคุ้มกันถาวรและไม่มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำอีกตลอดชีวิต?

การตรวจสอบ

ตรวจสอบข้อมูลจากกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข พบคำแนะนำจาก นายแพทย์ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ระบุว่าโรคอีสุกอีใสส่วนใหญ่ไม่รุนแรงและหายได้เองใน 1-3 สัปดาห์ แต่สิ่งที่ต้องระวังคือการแพร่เชื้อ ผู้ป่วยควรพักผ่อนจนกว่าตุ่มน้ำจะแห้งสนิท โดยเฉพาะหญิงตั้งครรภ์ต้องเลี่ยงการสัมผัสผู้ป่วยเด็ดขาดเพราะอันตรายต่อทารก

สำหรับประเด็นการเป็นซ้ำ ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้ออธิบายว่า แม้คนส่วนใหญ่จะมีภูมิคุ้มกันไปตลอดชีวิตหลังการติดเชื้อครั้งแรก แต่ "ยังมีโอกาสป่วยซ้ำได้" แม้จะพบได้น้อยมาก โดยมักเกิดขึ้นกับกลุ่มผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ผู้ที่ใช้ยากดภูมิ หรือผู้มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง

ประเด็นสำคัญที่ตรวจสอบพบคือ เมื่อหายจากโรคแล้ว เชื้อไวรัส Varicella Zoster ไม่ได้หายไปจากร่างกาย แต่จะไปหลบซ่อนอยู่ตามปมประสาท หากร่างกายอ่อนแอหรืออายุมากขึ้น เชื้อจะกลับมาแสดงอาการในรูปแบบของ "โรคงูสวัด" แทน ซึ่งถือเป็นเชื้อตัวเดียวกันแต่แสดงอาการต่างออกไปจากการติดเชื้อครั้งแรก

นอกจากนี้ ในกรณีที่เกิดการติดเชื้อซ้ำจริง อาการมักจะไม่รุนแรงเท่าครั้งแรก เนื่องจากร่างกายยังมีฐานภูมิคุ้มกันเดิมอยู่บ้าง อย่างไรก็ตาม ทางการแพทย์ยังคงแนะนำการฉีดวัคซีนป้องกัน โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ที่ไม่เคยเป็นมาก่อน เนื่องจากหากติดเชื้อครั้งแรกในวัยผู้ใหญ่ อาการมักรุนแรงและมีภาวะแทรกซ้อนอันตราย เช่น ปอดบวม

ข้อเท็จจริง

ความเชื่อที่ว่าเป็๋นอีสุกอีใสแล้วจะไม่เป็นอีก "ไม่เป็นความจริงทั้งหมด" แม้คนส่วนใหญ่จะมีภูมิคุ้มกันตลอดชีวิต แต่ยังมีโอกาสเป็นซ้ำได้ในผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง และเชื้อยังคงฝังตัวในปมประสาทซึ่งสามารถก่อให้เกิดโรคงูสวัดได้ในอนาคต

อ้างอิง

1. คำแนะนำจาก นายแพทย์ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค
2. ข้อมูลกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กรมควบคุมโรค