รู้แล้วจะหนาว! MIT ค้นพบ "เรื่องประหลาด" ในสมองคนอดนอน 12 วินาที ที่อาจจบชีวิตคุณ

วิจัย MIT เผยความลับสุดช็อก! เมื่อร่างกาย "อดนอน" สมองจะสั่ง "ปิดระบบ" 12 วินาทีเพื่อล้างพิษ เสี่ยงอันตรายถึงชีวิต

(11 ก.พ. 69) เว็บไซต์ข่าววิทยาศาสตร์ Science Daily รายงานผลการค้นพบล่าสุดจากทีมนักประสาทวิทยาแห่ง สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) สหรัฐอเมริกา ซึ่งตีพิมพ์ในวารสารวิชาการชื่อดัง Nature Neuroscience โดยได้เปิดเผยถึงกลไกการทำงานสุดแปลกประหลาดของสมองมนุษย์ที่เกิดขึ้นเมื่อร่างกายพักผ่อนไม่เพียงพอ

การศึกษานี้ได้ทำการทดลองกับกลุ่มอาสาสมัครจำนวน 26 คน โดยแบ่งการวัดผลคลื่นสมองเป็น 2 ช่วง คือช่วงที่นอนหลับเพียงพอ และช่วงที่อดนอน ผลการวิเคราะห์เจาะลึกพบว่า เมื่อร่างกายเข้าสู่ภาวะ "ขาดการนอนหลับ" สมองจะเปิดระบบ "ทำความสะอาดฉุกเฉิน" ขึ้นมาเองโดยอัตโนมัติ ทั้งที่เจ้าตัวยังตื่นอยู่

โดยปกติแล้ว กระบวนการกำจัดของเสียในสมองจะเกิดขึ้นผ่านการไหลเวียนของ น้ำหล่อเลี้ยงสมองและไขสันหลัง (Cerebrospinal Fluid - CSF) ซึ่งจะชะล้างสารพิษที่ตกค้างระหว่างวันออกไป แต่กระบวนการนี้มักจะทำงานอย่างเต็มประสิทธิภาพเฉพาะตอนที่เรา "นอนหลับ" เท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยพบว่าในคนที่อดนอน สมองจะพยายาม "ชดเชย" การทำความสะอาดนี้ด้วยการสั่งให้น้ำหล่อเลี้ยงสมองไหลทะลักเข้ามาเพื่อชะล้างของเสียแบบเร่งด่วน แต่กระบวนการนี้กลับส่งผลข้างเคียงที่น่ากลัว คือทำให้สมองเข้าสู่สภาวะ "เครื่องค้าง" (Glitch) ชั่วคราว

จากการสังเกตพบว่า ในขณะที่เกิดกระบวนการนี้ มนุษย์จะมีอาการคล้ายกับหุ่นยนต์ที่ระบบรวน:

1. การตอบสนองต่อสิ่งเร้าช้าลงหรือหยุดชะงัก

2. รูม่านตาหดเล็กลง

3. อัตราการเต้นของหัวใจช้าลง

4. สมองตัดการรับรู้ภายนอกชั่วขณะ

ทีมวิจัยระบุว่า ระยะเวลาของอาการ "สมองดับ" หรือ "เหม่อลอย" นี้ จะกินเวลาเฉลี่ยประมาณ 12 วินาที ต่อรอบการชะล้าง ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สมองปิดกั้นการรับรู้เพื่อโฟกัสกับการจัดการของเสียภายใน

แม้เวลา 12 วินาทีอาจดูเหมือนสั้นสำหรับการนั่งทำงานในออฟฟิศ แต่ทีมวิจัยเตือนด้วยความกังวลว่า หากอาการนี้เกิดขึ้นในขณะที่กำลัง ขับขี่รถยนต์ หรือ ควบคุมเครื่องจักรกลหนัก ช่วงเวลาเพียงเสี้ยววินาทีที่สมอง "ตัดภาพ" ไป ก็เพียงพอที่จะก่อให้เกิดอุบัติเหตุรุนแรงถึงแก่ชีวิตได้

งานวิจัยชิ้นนี้จึงเป็นเครื่องยืนยันทางวิทยาศาสตร์ที่ชัดเจนว่า อาการ "วูบ" หรือ "เหม่อ" เวลาอดนอน ไม่ใช่เรื่องของจิตใจ แต่เป็นกลไกทางชีวภาพที่ร่างกายบังคับให้เกิดขึ้น และเป็นสัญญาณเตือนภัยระดับสูงสุดว่าสมองของคุณกำลังต้องการการพักผ่อนอย่างเร่งด่วน ก่อนที่ระบบจะ "ชัตดาวน์" ตัวเองในสถานการณ์ที่ไม่คาดฝัน

• นักวิทย์ฯ สแกนสมองผู้ใช้ ChatGPT พบผลกระทบสะพรึง รู้ก่อนต้อง “ชดใช้หนี้” ระยะยาว!
• ชายนิ่งอึ้ง ถูกวินิจฉัย "สมองเสื่อมก่อนวัย" หลังแพทย์เอ่ยคำถามง่ายๆ เกี่ยวกับโทรศัพท์มือถือ!