หนุ่มสุขภาพดี ช็อก "สโตรก" เดือนเดียว 2 ครั้ง ทั้งที่ไม่มีความดัน-ไขมันสูง สาเหตุคาดไม่ถึง!

หนุ่มเกิดอาการ “โรคหลอดเลือดสมอง” สองครั้งในเดือนเดียว ทั้งที่ไม่มีความดันสูงและไขมันในเลือดสูง ก่อนพบสาเหตุที่คาดไม่ถึงคือ... ภาวะซิฟิลิสลุกลาม

เมื่อไม่นานมานี้ มีรายงานชายชาวจีนคนหนึ่งเกิดโรคหลอดเลือดสมอง (stroke) ถึงสองครั้งภายในเวลาแค่หนึ่งเดือน ทั้งที่ก่อนหน้านั้นสุขภาพดูแข็งแรง ไม่มีประวัติความดันโลหิตสูง ไม่มีไขมันในเลือดสูง และระดับน้ำตาลในเลือดก็ปกติ

ในครั้งแรก เมื่อชายคนดังกล่าวเดินทางไปปฏิบัติงาน เขาเกิดอาการหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน (stroke) ระดับเบา ทำให้ขา/แขนด้านขวาอ่อนแรง ทีมแพทย์เข้ารักษาอย่างรวดเร็วหลังเกิดเหตุและให้การฟื้นฟู ผลการรักษาเบื้องต้นดีขึ้นมาก หลังจากรักษาอยู่สองสัปดาห์ก็สามารถออกจากโรงพยาบาลได้

ผ่านมาไม่นาน สองวันก่อนหน้านี้ เขาเริ่มมีอาการอ่อนแรงด้านขวาอีกครั้ง ความผิดปกติชวนให้ตกใจจึงทำให้เขาไปโรงพยาบาลประจำแผนกประสาทวิทยา ผล MRI แสดงว่าในสมองมี “เนื้อเยื่อสมองตาย” (infarct) ใหม่ เกิดจากภาวะอุดตันของหลอดเลือดสมอง และพบว่าหลอดเลือดสมองด้านซ้ายมีการตีบแคบรุนแรง ถ้าไม่รีบรักษาอาจนำไปสู่การเป็นอัมพาตครึ่งซีกหรือเสียชีวิตได้

สืบประวัติตรวจพบอะไรที่ไม่คาดคิด

ถึงแม้ว่าเขาจะไม่มีความดันโลหิตสูง ไม่มีไขมันในเลือดสูง และน้ำตาลในเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติ แต่ในการซักประวัติเพิ่มเติม พบว่าเขาเคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคซิฟิลิส (syphilis) มาก่อน ซึ่งกำลังได้รับการรักษาอยู่ และก่อนเกิด stroke มีอาการปวดศีรษะซ้ำๆ

แพทย์ทำการเจาะน้ำไขสันหลังและวิเคราะห์น้ำหลอดเลือดสมอง (CSF) พบว่าเขามีโรค ซิฟิลิสทางระบบประสาทหลอดเลือดสมอง (neurosyphilis with vascular involvement) ซึ่งเกิดจากเชื้อ Treponema pallidum ที่ลุกลามเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลาง เป็นสาเหตุให้หลอดเลือดสมองอักเสบ เกิดการอุดตันและตีบแคบของหลอดเลือด ในที่สุดจึงนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมองซ้ำ

• ย้ายเข้าบ้านใหม่ 4 ชีวิตป่วยจนต้องไป รพ. อึ้งต้นตอคือ "เฟอร์นิเจอร์" ที่ดูไม่มีอันตราย
• ป่วยสโตรกทั้งบ้าน ลูกอายุน้อยได้ความดันแถม เตือนอย่าใช้ "น้ำมันปรุงอาหาร" แบบนี้!!!

แนวทางการรักษาและการดูแล

เมื่อทราบสาเหตุที่แท้จริงแล้ว แพทย์จึงวางแผนการรักษาโดยให้ยา เพนนิซิลลิน (Penicillin) ทางหลอดเลือดดำในปริมาณสูง เพื่อลดเชื้อและควบคุมการอักเสบของหลอดเลือด พร้อมใช้ยาเพื่อป้องกันไม่ให้ stroke เกิดซ้ำ ผลคือ อาการของหลอดเลือดอักเสบและการตีบแคบของหลอดเลือดสมองดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และไม่ต้องทำการขยายหลอดเลือดหรือใส่ stent หลอดเลือดสมองในทันที

บทเรียนที่สำคัญของเรื่องนี้คือ แม้ว่าเราจะมุ่งเน้นปัจจัยเสี่ยงทั่วไป เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือด น้ำตาลในเลือด แต่โรคติดเชื้อบางชนิด โดยเฉพาะซิฟิลิสที่ไม่ได้รับการรักษาอาจกลายเป็น “ตัวกระตุ้น” ให้เกิดโรคหลอดเลือดสมองได้โดยไม่รู้ตัว

แนวทางป้องกันเบื้องต้น

1. ตรวจสุขภาพประจำปี โดยเฉพาะการตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
2. ถ้ามีอาการปวดศีรษะซ้ำๆ โดยไม่ทราบสาเหตุ ควรปรึกษาแพทย์ทันที
3. รักษาความปลอดภัยในการมีเพศสัมพันธ์ เพื่อลดความเสี่ยงของโรคติดต่อ

กรณีนี้เป็นตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นว่า “โรคหลอดเลือดสมอง” อาจเกิดได้แม้ไม่มีปัจจัยเสี่ยงตามปกติ หากมีโรคติดเชื้อทางระบบประสาท เช่น ซิฟิลิสที่ไม่รู้ตัว รักษาไม่ครบถ้วน ซึ่งเมื่อถึงจุดหนึ่งอาจกลายเป็นสาเหตุสำคัญ ดังนั้นการตรวจวินิจฉัยโรคโดยรวม และการรักษาให้ครบถ้วนจึงมีความจำเป็น