"เอกนิติ" แย้มวันลงทะเบียน รับ 50,000 บาท หนุนติดโซลาร์รูฟท็อป

รัฐเตรียมหนุนค่าติดตั้งโซลาร์รูฟท็อป 50,000 บาท เป้าหมาย 1-1.5 ล้านครัวเรือน เตรียมสรุปรายละเอียดสัปดาห์หน้า คาดเปิดลงทะเบียนกลางเดือนตุลาคม 2569

รัฐบาลเดินหน้าโครงการสนับสนุนการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ภาคครัวเรือน โดยวางกรอบช่วยค่าติดตั้งสูงสุดครัวเรือนละ 50,000 บาท ตั้งเป้าครอบคลุมประชาชนประมาณ 1-1.5 ล้านครัวเรือน พร้อมคาดว่าจะเริ่มเปิดให้ลงทะเบียนในช่วงกลางเดือนตุลาคม 2569

อย่างไรก็ตาม ณ วันที่ 25 กันยายน 2569 โครงการยังอยู่ระหว่างเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินกู้ภายใต้ พ.ร.ก.กู้เงิน 400,000 ล้านบาท รายละเอียดเรื่องคุณสมบัติ ช่องทางลงทะเบียน จำนวนสิทธิ และรูปแบบการจ่ายเงินจึงยังต้องรอประกาศอย่างเป็นทางการอีกครั้ง

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ลงนามในหนังสือส่งเรื่องมายังกระทรวงการคลังแล้ว ทำให้คณะกรรมการกลั่นกรองฯ สามารถนัดประชุมร่วมกับกระทรวงมหาดไทยเพื่อสรุปรายละเอียดได้ภายในสัปดาห์หน้า 

เงินช่วยติดโซลาร์ 50,000 บาท ผ่านอนุมัติแล้วหรือยัง?

คำตอบคือ ยังไม่ใช่การประกาศเปิดรับสิทธิอย่างสมบูรณ์ ตัวเลขสนับสนุนครัวเรือนละ 50,000 บาทเป็นกรอบนโยบายที่รัฐบาลกำลังผลักดัน แต่ยังต้องผ่านการกลั่นกรองรายละเอียด งบประมาณ และขั้นตอนที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินโครงการจริง

ประชาชนจึงไม่ควรตีความว่า สามารถนำใบเสร็จค่าติดตั้งโซลาร์เซลล์ไปขอรับเงินย้อนหลังได้ทันที หรือรัฐบาลจะโอนเงินสด 50,000 บาทเข้าบัญชีทุกครัวเรือน รูปแบบการจ่ายเงิน ผู้รับเงิน และขั้นตอนตรวจรับระบบต้องรอหลักเกณฑ์ฉบับทางการ

ข้อมูลก่อนหน้านี้ระบุว่า รัฐบาลกำลังพิจารณาใช้เงินกู้ในส่วนที่กำหนดไว้สำหรับการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน หากให้สิทธิ 1 ล้านครัวเรือน จะใช้งบประมาณราว 50,000 ล้านบาท และหากขยายเป็น 1.5 ล้านครัวเรือน วงเงินอาจเพิ่มเป็นประมาณ 75,000 ล้านบาท แต่จำนวนสุดท้ายยังขึ้นอยู่กับผลการพิจารณา

ลงทะเบียนโซลาร์รูฟท็อปกลางเดือนตุลาคม 2569 จริงไหม?

นายเอกนิติยืนยันกรอบเวลาว่า รัฐบาลตั้งเป้าเปิดให้ประชาชนลงทะเบียนในช่วง กลางเดือนตุลาคม 2569 หลังคณะกรรมการกลั่นกรองฯ สรุปรายละเอียด แต่ขณะนี้ยังไม่มีการประกาศวันที่ เวลา เว็บไซต์ หรือแอปพลิเคชันสำหรับลงทะเบียนอย่างเป็นทางการ

คำว่า “กลางเดือนตุลาคม” จึงยังเป็นกำหนดการเบื้องต้น ไม่ใช่วันเปิดระบบที่ประชาชนสามารถเข้าไปสมัครได้แล้ว ผู้สนใจควรรอติดตามประกาศจากรัฐบาล กระทรวงการคลัง กระทรวงมหาดไทย กระทรวงพลังงาน รวมถึงการไฟฟ้าที่รับผิดชอบพื้นที่โดยตรง

ในช่วงที่โครงการยังไม่เปิดลงทะเบียน ประชาชนไม่จำเป็นต้องส่งสำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน เอกสารสิทธิ หรือโอนค่าดำเนินการให้บุคคลใด หากพบเพจหรือข้อความอ้างว่าสามารถรับจองสิทธิได้ล่วงหน้า ควรตรวจสอบที่มาอย่างรอบคอบเพื่อป้องกันมิจฉาชีพ

ใครมีสิทธิรับเงินสนับสนุนติดโซลาร์ 50,000 บาท?

รัฐบาลยังไม่ได้ประกาศคุณสมบัติผู้มีสิทธิฉบับสมบูรณ์ จึงยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าเจ้าของบ้าน ผู้เช่าบ้าน บ้านจัดสรร อาคารพาณิชย์ หรือครัวเรือนที่เคยติดตั้งโซลาร์มาก่อนจะเข้าร่วมได้ทั้งหมดหรือไม่

รายละเอียดสำคัญที่ต้องรอจากคณะกรรมการ ได้แก่ ผู้สมัครต้องเป็นเจ้าของมิเตอร์ไฟฟ้าหรือไม่ หนึ่งบุคคลหรือหนึ่งครัวเรือนรับได้กี่สิทธิ บ้านต้องมีคุณสมบัติทางโครงสร้างอย่างไร และประชาชนสามารถเลือกบริษัทติดตั้งเองหรือจำเป็นต้องเลือกจากรายชื่อที่รัฐรับรอง

นอกจากนี้ ยังต้องรอความชัดเจนเรื่องขนาดกำลังผลิตที่ได้รับการสนับสนุน มาตรฐานแผงและอินเวอร์เตอร์ การรับประกันอุปกรณ์ การตรวจสอบความแข็งแรงของหลังคา ตลอดจนเงื่อนไขการเชื่อมต่อระบบไฟฟ้ากับการไฟฟ้า

เงิน 50,000 บาท เป็นเงินสดหรือลดค่าติดตั้ง?

แม้หลายกระแสจะเรียกว่า “แจกเงินติดโซลาร์ 50,000 บาท” แต่สาระของนโยบายคือการสนับสนุนค่าติดตั้งระบบโซลาร์รูฟท็อป ไม่ได้หมายความว่าผู้ผ่านสิทธิจะได้รับเงินสดไปใช้จ่ายอย่างอื่นได้

แนวทางที่เคยเปิดเผยก่อนหน้านี้ระบุว่า เงินอุดหนุนอาจจ่ายหลังจากติดตั้ง ตรวจรับ และเชื่อมระบบกับการไฟฟ้าเรียบร้อยแล้ว ขณะเดียวกันยังมีแนวคิดให้ธนาคารของรัฐจัดสินเชื่อสำหรับค่าใช้จ่ายส่วนที่เหลือ เพื่อให้ประชาชนไม่ต้องสำรองเงินลงทุนทั้งหมดตั้งแต่ต้น

อย่างไรก็ตาม รูปแบบดังกล่าวยังต้องรอข้อสรุปว่าเงินจะจ่ายให้ประชาชน ผู้ติดตั้ง หรือสถาบันการเงิน รวมถึงต้องรอดูว่าสินเชื่อจะเป็นเงื่อนไขบังคับหรือเป็นเพียงทางเลือก ดังนั้น ผู้สนใจยังไม่ควรทำสัญญาหรือกู้เงินโดยอ้างอิงสิทธิที่ยังไม่ได้รับอนุมัติ

รัฐบาลขยายเป้ารับซื้อไฟฟ้าจากประชาชนเป็น 10,000 เมกะวัตต์

โครงการสนับสนุนค่าติดตั้งเป็นส่วนหนึ่งของแผนเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน ซึ่งรัฐบาลต้องการเพิ่มบทบาทของประชาชนจากผู้ใช้ไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว ให้สามารถผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์และขายไฟฟ้าส่วนเกินกลับเข้าสู่ระบบได้

คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ หรือ กพช. มีมติขยายกรอบส่งเสริมโซลาร์ภาคประชาชนจากข้อเสนอเดิม 5,000 เมกะวัตต์ เป็นสูงสุด 10,000 เมกะวัตต์ หรือประมาณ 1 ล้านครัวเรือน พร้อมกำหนดกรอบรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกินที่ 2.20 บาทต่อหน่วย เป็นระยะเวลา 20 ปี 

ทั้งนี้ กรอบรับซื้อไฟฟ้าและรายละเอียดโครงการยังต้องเชื่อมโยงกับแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย หรือ PDP ฉบับใหม่ ซึ่งอยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณา ก่อนเสนอ กพช. และคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบตามลำดับ

ติดโซลาร์แล้วจะขายไฟคืนได้ทุกบ้านหรือไม่?

การได้รับเงินสนับสนุนค่าติดตั้งไม่ได้แปลว่าทุกบ้านจะขายไฟคืนได้ทันที ระบบจะต้องผ่านมาตรฐานความปลอดภัย ได้รับอนุญาตให้เชื่อมต่อกับโครงข่าย และมีมิเตอร์ที่รองรับการวัดกระแสไฟฟ้าทั้งส่วนที่ครัวเรือนใช้และส่วนที่ส่งกลับเข้าสู่ระบบ

รายได้จากการขายไฟยังขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ขนาดระบบ ปริมาณแสงแดด ทิศทางหลังคา เงาบัง ประสิทธิภาพอุปกรณ์ และปริมาณไฟฟ้าที่ครัวเรือนใช้ในช่วงกลางวัน บ้านที่ใช้ไฟระหว่างวันมากอาจประหยัดค่าไฟได้มาก แต่อาจเหลือไฟส่งขายน้อยกว่าบ้านที่ไม่มีคนอยู่ในช่วงกลางวัน

ประชาชนจึงไม่ควรประเมินความคุ้มค่าจากเงินขายไฟเพียงอย่างเดียว แต่ควรคำนวณทั้งค่าไฟที่ลดลง ค่าอุปกรณ์ส่วนเกิน ค่าบำรุงรักษา อายุการรับประกัน และระยะเวลาคืนทุนของระบบ

เหตุใดรัฐบาลจึงเร่งผลักดันโครงการโซลาร์ประชาชน?

รัฐบาลมองว่าสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางส่งผลต่อความผันผวนของราคาพลังงานและต้นทุนการนำเข้า ประเทศไทยจึงต้องเร่งเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียน เพื่อลดความเสี่ยงด้านพลังงานในระยะยาว

การติดตั้งโซลาร์ภาคครัวเรือนจะช่วยกระจายการผลิตไฟฟ้า ลดค่าใช้จ่ายของประชาชน และอาจสร้างรายได้จากไฟฟ้าส่วนเกิน ขณะเดียวกันยังช่วยกระตุ้นธุรกิจติดตั้ง อุตสาหกรรมอุปกรณ์โซลาร์เซลล์ และการจ้างงานด้านพลังงานสะอาด

แผนดังกล่าวจึงไม่ได้มีเป้าหมายเพียงแจกเงินช่วยค่าติดตั้ง แต่เป็นส่วนหนึ่งของการปรับโครงสร้างพลังงานให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการผลิตไฟฟ้ามากขึ้น และลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงที่มีราคาผันผวนจากต่างประเทศ

เตรียมฝึกทักษะติดตั้งโซลาร์ให้ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

นอกจากสนับสนุนการติดตั้งตามบ้านเรือนแล้ว นายเอกนิติยังเปิดเผยถึงการหารือกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เพื่อจัดทำแผนพัฒนาทักษะแรงงานด้านการติดตั้งและบำรุงรักษาระบบโซลาร์เซลล์

กลุ่มเป้าหมายเบื้องต้นคือผู้มีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐวัยทำงาน อายุ 20-60 ปี ซึ่งยังไม่มีรายได้ โดยจะใช้แนวทาง Upskill และ Reskill เพื่อสร้างทักษะอาชีพให้สอดรับกับความต้องการแรงงานในอุตสาหกรรมโซลาร์ที่มีแนวโน้มขยายตัว

อย่างไรก็ตาม แผนฝึกอาชีพนี้ยังเป็นคนละส่วนกับสิทธิเงินอุดหนุนค่าติดตั้ง และยังไม่มีประกาศว่ารัฐจะยกเลิกวงเงินสวัสดิการปกติ 300 บาทเพื่อแลกกับการฝึกอบรม ประชาชนจึงควรรอรายละเอียดจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ ไม่ควรตีความจากถ้อยคำเชิงนโยบายว่าเงินเดิมจะถูกตัดทันที

ผู้สนใจติดโซลาร์รูฟท็อปควรเตรียมอะไรไว้ก่อน?

แม้ยังไม่เปิดลงทะเบียน แต่ประชาชนสามารถเตรียมตรวจสอบข้อมูลพื้นฐานของบ้านไว้ก่อนได้ โดยไม่จำเป็นต้องรีบว่าจ้างบริษัทหรือชำระเงินมัดจำ ควรรอเงื่อนไขทางการเพื่อให้แน่ใจว่าอุปกรณ์และผู้ติดตั้งตรงตามมาตรฐานของโครงการ

• ตรวจสอบชื่อผู้ใช้ไฟฟ้าและเลขผู้ใช้ไฟในใบแจ้งค่าไฟ
• เตรียมบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้ที่อาจใช้สมัคร
• สำรวจสภาพหลังคา อายุหลังคา และพื้นที่รับแสงแดด
• รวบรวมค่าไฟย้อนหลัง เพื่อประเมินขนาดระบบที่เหมาะสม
• ตรวจสอบว่าบ้านอยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของ กฟน. หรือ กฟภ.
• หลีกเลี่ยงการจ่ายเงินจองสิทธิให้ตัวแทนที่ไม่ได้รับการรับรอง
• รอรายชื่ออุปกรณ์และบริษัทติดตั้งที่ผ่านเกณฑ์ของโครงการ

สรุปโครงการโซลาร์รูฟท็อป 50,000 บาท ลงทะเบียนเมื่อไร?

รัฐบาลตั้งเป้าสนับสนุนค่าติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปสูงสุดครัวเรือนละ 50,000 บาท ครอบคลุมประมาณ 1-1.5 ล้านครัวเรือน และคาดว่าจะเปิดลงทะเบียนในช่วงกลางเดือนตุลาคม 2569 โดยคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้จ่ายเงินกู้เตรียมประชุมสรุปรายละเอียดภายในสัปดาห์หน้า

อย่างไรก็ตาม โครงการยังไม่ได้เปิดระบบรับสมัคร และเงื่อนไขสำคัญหลายเรื่องยังไม่ประกาศ ทั้งคุณสมบัติ จำนวนสิทธิ ช่องทางลงทะเบียน วิธีจ่ายเงิน และมาตรฐานผู้ติดตั้ง ผู้สนใจจึงควรรอประกาศฉบับทางการก่อนทำสัญญาหรือชำระเงินใด ๆ

หัวใจของโครงการคือการช่วยประชาชนลดค่าไฟ เพิ่มการผลิตพลังงานสะอาด และเปิดโอกาสให้ขายไฟฟ้าส่วนเกินกลับเข้าสู่ระบบ แต่ความคุ้มค่าของแต่ละบ้านจะไม่เท่ากัน จึงต้องพิจารณาทั้งสภาพหลังคา รูปแบบการใช้ไฟ และค่าใช้จ่ายตลอดอายุของระบบควบคู่กันไป