รถเมล์ 8 บาทกำลังจะหายไป! รถ EV มาแทน คำนวณค่าโดยสารใหม่ ขึ้นทุกวันจ่ายเพิ่มเดือนละกี่บาท?

รถเมล์ครีมแดง 8 บาท จ่อทยอยออกจากระบบ เป็นรถเมล์ EV ปรับอากาศ เช็กค่าโดยสารใหม่ พร้อมคำนวณคนใช้ประจำจ่ายเพิ่มเดือนละเท่าไร ปีละเท่าไร?

รถเมล์ครีม-แดง ค่าโดยสาร 8 บาทตลอดสาย กำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ เมื่อองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ หรือ ขสมก. เตรียมนำรถโดยสารปรับอากาศพลังงานไฟฟ้า 1,520 คันเข้ามาทดแทน แม้ผู้โดยสารจะได้ใช้รถใหม่ มีเครื่องปรับอากาศ และลดมลพิษจากท่อไอเสีย แต่สิ่งที่หลายคนกังวลไม่แพ้กันคือค่าโดยสารที่อาจเพิ่มขึ้น

ปัจจุบันรถเมล์ครีม-แดงคิดค่าโดยสาร 8 บาทตลอดสาย ไม่ว่าจะนั่งใกล้หรือไกล ส่วนรถเมล์ EV ปรับอากาศคาดว่าจะใช้อัตราประมาณ 15-25 บาทตามระยะทาง หากเป็นคนที่ต้องขึ้นรถเมล์ไปทำงานและกลับบ้านทุกวัน ส่วนต่างเพียงเที่ยวละไม่กี่บาทอาจกลายเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่มหลายพันบาทเมื่อรวมตลอดทั้งปี

รถเมล์ครีม-แดง 8 บาท จะถูกยกเลิกทั้งหมดหรือไม่?

โครงการนี้เป็นการนำรถเมล์ EV ปรับอากาศจำนวน 1,520 คันมาทดแทนรถโดยสารธรรมดาสีครีม-แดงของ ขสมก. จำนวนใกล้เคียงกัน ไม่ได้หมายความว่ารถเมล์ร้อนของผู้ประกอบการทุกรายในกรุงเทพฯ และปริมณฑลจะถูกยกเลิกพร้อมกันทั้งหมด

ขสมก. จะทยอยปลดระวางรถครีม-แดงตามการรับมอบและนำรถ EV เข้าประจำเส้นทาง จึงไม่ได้มีวันเดียวที่รถเมล์ 8 บาทจะหายไปจากถนนทุกคัน ส่วนรถปรับอากาศเดิมของ ขสมก. และรถของผู้ประกอบการรายอื่นไม่ได้อยู่ในขอบเขตของสัญญา 1,520 คันนี้

รถเมล์ EV ขสมก. เริ่มวิ่งเมื่อไหร่?

ขสมก. ลงนามสัญญาเช่ารถโดยสารไฟฟ้ากับบริษัท นครชัยแอร์ จำกัด เมื่อวันที่ 29 มกราคม 2569 ระยะเวลาเช่า 7 ปี มูลค่าสัญญาประมาณ 14,905 ล้านบาท โดยบริษัท เน็กซ์ พอยท์ จำกัด (มหาชน) หรือ NEX รับหน้าที่จัดหารถและประกอบภายในประเทศที่โรงงาน AAB จังหวัดฉะเชิงเทรา

รถจะทยอยส่งมอบทั้งหมด 3 งวด เริ่มจาก 500 คันภายในวันที่ 30 มีนาคม 2570 อีก 500 คันภายในวันที่ 30 เมษายน 2570 และงวดสุดท้าย 520 คันภายในวันที่ 30 พฤษภาคม 2570 หลังส่งมอบ รถแต่ละล็อตยังต้องผ่านการทดสอบระบบ สภาพถนน และการฝึกอบรมพนักงานขับรถประมาณ 2 สัปดาห์ก่อนออกให้บริการจริง

งวดส่งมอบ	จำนวนรถ	กำหนดส่งมอบ
งวดที่ 1	500 คัน	ภายใน 30 มีนาคม 2570
งวดที่ 2	500 คัน	ภายใน 30 เมษายน 2570
งวดที่ 3	520 คัน	ภายใน 30 พฤษภาคม 2570
รวม	1,520 คัน	ครบภายในเดือนพฤษภาคม 2570

ค่าโดยสารรถเมล์ EV จาก 8 บาท อาจเพิ่มเป็น 15-25 บาท

รถเมล์ครีม-แดงคิดค่าโดยสาร 8 บาทตลอดสาย ขณะที่รถโดยสารปรับอากาศคิดค่าโดยสารตามระยะทาง โดยกรอบที่มีการนำมาประเมินสำหรับรถ EV ใหม่อยู่ที่ประมาณ 15 บาทสำหรับระยะใกล้ และอาจเพิ่มเป็น 20 หรือ 25 บาทเมื่อเดินทางไกลขึ้น

อย่างไรก็ตาม อัตราค่าโดยสารที่จะเก็บจริงเมื่อรถใหม่ออกวิ่ง รวมถึงส่วนลด ตั๋วรายเดือน และมาตรการช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย ยังต้องรอประกาศอย่างเป็นทางการ ตัวเลขต่อไปนี้จึงเป็นการคำนวณจากกรอบ 15-25 บาท เพื่อให้ผู้โดยสารเห็นภาพและวางแผนค่าใช้จ่ายล่วงหน้า

ขึ้นรถเมล์ไปกลับทุกวัน ต้องจ่ายเพิ่มเดือนละเท่าไร?

ลองคำนวณจากคนทำงานที่ขึ้นรถเมล์วันละ 2 เที่ยว คือขาไป 1 เที่ยวและขากลับ 1 เที่ยว ทำงานเดือนละ 22 วัน เท่ากับขึ้นรถเมล์เดือนละ 44 เที่ยว หากยังใช้รถครีม-แดงราคา 8 บาท ค่าเดินทางจะอยู่ที่ 352 บาทต่อเดือน

หากเปลี่ยนเป็นรถ EV ราคาเริ่มต้นเที่ยวละ 15 บาท ค่าเดินทางจะเพิ่มเป็น 660 บาทต่อเดือน หรือจ่ายเพิ่ม 308 บาท ส่วนคนที่เดินทางไกลและเสียค่าโดยสารเที่ยวละ 25 บาท จะจ่ายเดือนละ 1,100 บาท เพิ่มจากเดิม 748 บาทต่อเดือน

ค่าโดยสารต่อเที่ยว	ค่าใช้จ่ายต่อเดือน	จ่ายเพิ่มจากเดิมต่อเดือน
รถครีม-แดง 8 บาท	352 บาท	-
รถ EV 15 บาท	660 บาท	308 บาท
รถ EV 20 บาท	880 บาท	528 บาท
รถ EV 25 บาท	1,100 บาท	748 บาท

คำนวณค่าโดยสารรถเมล์ EV ตลอดปี เพิ่มเกือบ 9,000 บาท

เมื่อคำนวณต่อเนื่อง 12 เดือน คนที่จ่ายค่าโดยสารเที่ยวละ 15 บาทจะเสียค่าเดินทางปีละ 7,920 บาท เพิ่มจากรถเมล์ครีม-แดงปีละ 3,696 บาท หากค่าโดยสารอยู่ที่เที่ยวละ 20 บาท ค่าใช้จ่ายจะเพิ่มขึ้นปีละ 6,336 บาท

ส่วนผู้ที่เดินทางไกลและต้องจ่ายเที่ยวละ 25 บาท จะเสียค่าเดินทางปีละ 13,200 บาท เทียบกับรถครีม-แดงที่จ่ายปีละ 4,224 บาท เท่ากับมีภาระเพิ่มขึ้น 8,976 บาท หรือเกือบ 9,000 บาทต่อปี

ค่าโดยสารต่อเที่ยว	ค่าใช้จ่ายต่อปี	จ่ายเพิ่มจากเดิมต่อปี
รถครีม-แดง 8 บาท	4,224 บาท	-
รถ EV 15 บาท	7,920 บาท	3,696 บาท
รถ EV 20 บาท	10,560 บาท	6,336 บาท
รถ EV 25 บาท	13,200 บาท	8,976 บาท

หมายเหตุ: คำนวณจากการเดินทางวันละ 2 เที่ยว เดือนละ 22 วัน ต่อเนื่อง 12 เดือน ยังไม่รวมวันหยุดเพิ่มเติม สิทธิส่วนลด หรือการปรับอัตราค่าโดยสารในอนาคต

หากต้องต่อรถ 2 สาย ภาระค่าโดยสารอาจเพิ่มเกือบ 18,000 บาทต่อปี

สำหรับคนที่บ้านและที่ทำงานอยู่ไกลกันจนต้องต่อรถ 2 สายในแต่ละขา จำนวนการขึ้นรถจะเพิ่มเป็นวันละ 4 เที่ยว หรือเดือนละ 88 เที่ยว หากใช้รถครีม-แดงราคา 8 บาททุกเที่ยว จะเสียค่าเดินทางเดือนละ 704 บาท หรือปีละ 8,448 บาท

หากรถที่ใช้เปลี่ยนเป็นค่าโดยสารเที่ยวละ 15 บาท ค่าเดินทางจะเพิ่มเป็นเดือนละ 1,320 บาท หรือปีละ 15,840 บาท แต่หากแต่ละเที่ยวมีค่าโดยสาร 25 บาท ค่าใช้จ่ายจะพุ่งเป็นเดือนละ 2,200 บาท หรือปีละ 26,400 บาท

ต่อรถ 2 สายต่อขา	ค่าใช้จ่ายต่อเดือน	ค่าใช้จ่ายต่อปี	เพิ่มจากเดิมต่อปี
เที่ยวละ 8 บาท	704 บาท	8,448 บาท	-
เที่ยวละ 15 บาท	1,320 บาท	15,840 บาท	7,392 บาท
เที่ยวละ 20 บาท	1,760 บาท	21,120 บาท	12,672 บาท
เที่ยวละ 25 บาท	2,200 บาท	26,400 บาท	17,952 บาท

ตัวเลขนี้สะท้อนว่า คนที่ต้องเปลี่ยนรถหลายสายจะได้รับผลกระทบมากกว่าผู้ที่นั่งรถเพียงต่อเดียว หากในอนาคตมีระบบค่าโดยสารร่วม หรือกำหนดเพดานค่าโดยสารต่อวัน ก็อาจช่วยลดภาระส่วนนี้ได้ แต่ขณะนี้ยังไม่มีรายละเอียดชัดเจนสำหรับรถ EV ชุดใหม่ของ ขสมก.

ครอบครัวที่ใช้รถเมล์ 2 คน ค่าเดินทางอาจเพิ่มเท่าตัว

หากในหนึ่งครอบครัวมีคนทำงานหรือนักเรียน 2 คน ซึ่งต่างนั่งรถเมล์ไปกลับวันละ 2 เที่ยว ค่าใช้จ่ายต้องคูณเพิ่มตามจำนวนสมาชิก หากจ่ายเที่ยวละ 15 บาท ครอบครัวจะมีภาระเพิ่มรวมปีละ 7,392 บาทจากอัตราเดิม

หากทั้ง 2 คนเดินทางไกลและจ่ายเที่ยวละ 25 บาท ภาระที่เพิ่มขึ้นจะอยู่ที่ 17,952 บาทต่อปี ตัวเลขนี้ยังไม่รวมกรณีที่ต้องต่อรถหลายสาย จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมเรื่องค่าโดยสารจึงกลายเป็นประเด็นสำคัญไม่แพ้เรื่องรถใหม่และคุณภาพบริการ

ผู้โดยสาร 2 คน	ค่าใช้จ่ายรวมต่อปี	เพิ่มจากรถเมล์ 8 บาทต่อปี
เที่ยวละ 8 บาท	8,448 บาท	-
เที่ยวละ 15 บาท	15,840 บาท	7,392 บาท
เที่ยวละ 20 บาท	21,120 บาท	12,672 บาท
เที่ยวละ 25 บาท	26,400 บาท	17,952 บาท

รถเมล์ EV จะเริ่มวิ่งประมาณ 50 เส้นทาง

ขสมก. วางแผนนำรถเมล์ EV ไปให้บริการในระยะแรกประมาณ 50 เส้นทาง จากเส้นทางของ ขสมก. ทั้งหมดราว 107 เส้นทาง โดยจะเน้นเส้นทางในใจกลางเมืองและเส้นทางที่เชื่อมพื้นที่ชานเมืองเข้าสู่เขตเมือง

อย่างไรก็ตาม รายชื่อสายรถเมล์ที่จะได้รับรถใหม่และวันเริ่มให้บริการของแต่ละสายยังต้องรอประกาศอย่างเป็นทางการ ผู้โดยสารจึงยังไม่ควรสรุปว่ารถครีม-แดงในเส้นทางที่ใช้ประจำจะหยุดวิ่งทันทีตั้งแต่เดือนมีนาคม 2570

รัฐมีมาตรการช่วยลดภาระค่าโดยสารหรือไม่?

สิ่งที่ผู้โดยสารกำลังรอคำตอบคือมาตรการรองรับผู้มีรายได้น้อย ผู้ถือตั๋วรายเดือน นักเรียน ผู้สูงอายุ และคนที่ต้องต่อรถหลายสาย ปัจจุบันมีการกล่าวถึงแนวทางใช้บัตรสวัสดิการแห่งรัฐและการพัฒนาโครงสร้างค่าโดยสารร่วม แต่ยังไม่มีการประกาศรายละเอียดครบถ้วนสำหรับรถ EV ชุดนี้

ก่อนรถใหม่ออกให้บริการจึงต้องติดตามว่า อัตรา 15-25 บาทจะถูกนำมาใช้ตามกรอบเดิมหรือไม่ มีส่วนลดสำหรับผู้โดยสารกลุ่มใด และจะมีการกำหนดเพดานค่าโดยสารสำหรับคนที่ขึ้นหลายเที่ยวในหนึ่งวันหรือเปล่า เพราะมาตรการเหล่านี้จะมีผลต่อค่าใช้จ่ายจริงมากกว่าตัวเลขค่าโดยสารต่อเที่ยวเพียงอย่างเดียว

ขสมก. คาดรถเมล์ EV ช่วยลดต้นทุนปีละ 4,100 ล้านบาท

ในฝั่งของ ขสมก. การเปลี่ยนมาเช่ารถเมล์ไฟฟ้าคาดว่าจะช่วยลดต้นทุนได้ประมาณ 4,100 ล้านบาทต่อปี แบ่งเป็นค่าเหมาซ่อมบำรุงที่ลดลงราว 2,000 ล้านบาท และค่าเชื้อเพลิงที่ลดจากประมาณ 2,000 ล้านบาท เหลือค่าไฟราว 800 ล้านบาท

ส่วนที่เหลือของผลประหยัดมาจากการลดภาระด้านบุคลากรในระยะยาว อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นประมาณการของหน่วยงาน ซึ่งต้องติดตามผลจริงหลังรถ EV เริ่มให้บริการครบตามแผน

สรุป รถเมล์ใหม่สะดวกขึ้น แต่คนใช้ประจำอาจจ่ายเพิ่มเท่าไร?

การเปลี่ยนจากรถเมล์ครีม-แดง 8 บาทตลอดสายเป็นรถ EV ปรับอากาศ ช่วยยกระดับคุณภาพบริการ ลดมลพิษ และลดต้นทุนของ ขสมก. แต่หากเก็บค่าโดยสารตามกรอบ 15-25 บาท คนที่ขึ้นรถไปกลับวันละ 2 เที่ยวอาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มประมาณ 308-748 บาทต่อเดือน หรือ 3,696-8,976 บาทต่อปี

สำหรับผู้ที่ต้องต่อรถ 2 สายในแต่ละขา ภาระอาจเพิ่มเป็น 7,392-17,952 บาทต่อปี และหากมีสมาชิกในครอบครัวใช้รถเมล์มากกว่าหนึ่งคน ค่าใช้จ่ายก็จะเพิ่มขึ้นตามจำนวนผู้โดยสาร สิ่งที่ต้องจับตาต่อไปจึงไม่ใช่เพียงว่ารถใหม่จะเริ่มวิ่งเมื่อใด แต่คือค่าโดยสารจริงและมาตรการช่วยเหลือที่จะประกาศก่อนรถครีม-แดงทยอยออกจากระบบ

แหล่งข้อมูล: องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ และรายงานข่าวไทยพีบีเอส ข้อมูล ณ เดือนกันยายน 2569

ข้อมูลโครงการและกรอบค่าโดยสารอ้างอิงจาก องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ และ Thai PBS News โดยตัวเลขค่าใช้จ่ายทั้งหมดเป็นการคำนวณจากสมมติฐานที่ระบุในบทความ ไม่ใช่อัตราเยียวยาหรือค่าโดยสารสุดท้ายที่ประกาศแล้ว