ใครให้ความช่วยเหลือ "กัมพูชา" เทียบระหว่าง จีน-สหรัฐฯ บารมีใครใหญ่กว่ากัน

"กัมพูชา" เคยได้รับความช่วยเหลือจากชาติมหาอำนาจระหว่าง "จีน-สหรัฐฯ" มาดูพร้อมๆ กันว่าใครให้ความช่วยอะไรบ้าง และใครช่วยอุ้มชูกัมพูชามากกว่า

กัมพูชา เป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับความช่วยเหลือจากชาติมหาอำนาจทั้งสหรัฐ-จีน แต่จะมีใครรู้บ้างว่า ทั้ง 2 ชาตินี้ให้ความช่วยเหลืออะไรกับประเทศกัมพูชาบ้าง และใครให้ความช่วยเหลือประเทศกัมพูชามากกว่า เราได้รวบรวมข้อมูลการให้ความช่วยเหลือของทั้ง 2 ชาติมหาอำนาจ จากสื่อต่างๆ ที่เคยรายงานไปแล้วก่อนหน้านี้ มานำเสนอให้ได้ทราบกันว่า ใครให้ความช่วยเหลือกัมพูชาด้านอะไรบ้าง

จีนให้ความช่วยเหลือกัมพูชาด้านใดบ้าง

จีนเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือและผู้ลงทุนรายใหญ่ที่สุดของกัมพูชาอย่างชัดเจน ทั้งในด้านมูลค่าเม็ดเงินและโครงการที่ครอบคลุม ได้แก่

1. มูลค่าความช่วยเหลือ (โดยประมาณ)

• เงินกู้และเงินช่วยเหลือ: กัมพูชาได้รับ สินเชื่อจากจีนเกือบ 241 ล้านดอลลาร์ในปี 2024 ซึ่งลดลงจาก 366 ล้านดอลลาร์ในปี 2023 และ 301 ล้านดอลลาร์ในปี 2022 (ข้อมูล ณ มีนาคม 2025) อย่างไรก็ตาม นี่เป็นเพียงตัวเลขของเงินกู้ที่เบิกจ่ายไปแล้ว และไม่รวมการลงทุนโดยตรงหรือความช่วยเหลืออื่นๆ ที่ไม่เปิดเผย

• การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI): จีนเป็นนักลงทุนรายใหญ่ที่สุดในกัมพูชา มีการลงทุนมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ในโครงการขนาดใหญ่ เช่น:

  • ถนนทางด่วนเชื่อมพนมเปญ-สีหนุวิลล์: โครงการนี้มีมูลค่าสูงถึง 1,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในรูปของเงินกู้

  • คลองฟูนัน-เตโช: แม้ยังไม่มีการประกาศตัวเลขสนับสนุนอย่างเป็นทางการจากจีน แต่กัมพูชาคาดการณ์งบประมาณโครงการนี้ไว้ที่ประมาณ 1,700 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

  • เขตเศรษฐกิจพิเศษสีหนุวิลล์: เป็นโครงการเรือธงภายใต้ BRI ที่มีการลงทุนมหาศาลจากจีน

  • สนามบินนานาชาติเสียมราฐ-อังกอร์ และ Techo International Airport: มีการลงทุนขนาดใหญ่จากจีนในโครงการสนามบินใหม่เหล่านี้

• หนี้สาธารณะ: ในช่วงต้นปี 2023 หนี้สาธารณะของกัมพูชาอยู่ที่ 10.27 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดย จีนเป็นเจ้าหนี้รายใหญ่ที่สุด คิดเป็นประมาณ 3.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 38%)

• ความช่วยเหลือทางทหาร: จีนให้การสนับสนุนยุทโธปกรณ์ทางทหารและการฝึกอบรมอย่างต่อเนื่อง เช่น เฮลิคอปเตอร์ รถบรรทุกทหาร และการสนับสนุนในการซ้อมรบร่วม (Golden Dragon) แม้ไม่มีการเปิดเผยมูลค่าชัดเจน แต่ก็เป็นความช่วยเหลือที่มีนัยสำคัญ

2. ประเภทความช่วยเหลือ

• โครงสร้างพื้นฐาน: เน้นการสร้างและปรับปรุงถนน สะพาน ท่าเรือ สนามบิน และโครงการพลังงาน (เขื่อน โรงไฟฟ้า)

• การลงทุน: ดึงดูดการลงทุนโดยตรงในภาคอุตสาหกรรม การก่อสร้าง อสังหาริมทรัพย์ และการท่องเที่ยว

• ความมั่นคงและการทหาร: การสนับสนุนยุทโธปกรณ์ การฝึกอบรม และการซ้อมรบร่วม

• การเกษตร: สนับสนุนการพัฒนาการเกษตรและโครงสร้างพื้นฐานด้านการชลประทาน

• เทคโนโลยีดิจิทัล: สนับสนุนการพัฒนาโครงข่ายอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง อีคอมเมิร์ซ และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล

• มนุษยธรรม: มีการสนับสนุนการเก็บกู้ระเบิดที่ไม่ระเบิด (UXO) และโครงการด้านสุขภาพและการศึกษาบางส่วน

สหรัฐฯ ให้ความช่วยเหลือกัมพูชาด้านใดบ้าง

1. มูลค่าความช่วยเหลือ (โดยประมาณ)

• เงินช่วยเหลือ (FY2023): สหรัฐฯ ให้ความช่วยเหลือแก่กัมพูชาประมาณ 98 - 114.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปีงบประมาณ 2023 (ตัวเลขอาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามแหล่งที่มา)

• เงินช่วยเหลือรวม (UXO): ระหว่างปีงบประมาณ 1993 ถึง 2023 สหรัฐฯ ได้ให้เงินทุนถึง 208 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ สำหรับการเก็บกู้ระเบิดที่ไม่ระเบิด (UXO) และโครงการที่เกี่ยวข้อง

• การค้า: แม้ไม่ใช่ความช่วยเหลือโดยตรง แต่สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของกัมพูชา และเป็นคู่ค้ารายใหญ่อันดับสองรองจากจีน การส่งออกของกัมพูชาไปยังสหรัฐฯ มีมูลค่า 12.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2024 (เพิ่มขึ้นจาก 11.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2023) ซึ่งช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจกัมพูชาอย่างมากผ่านการเข้าถึงตลาด

2. ประเภทความช่วยเหลือ:

• ประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน และธรรมาภิบาล: เป็นหัวใจสำคัญของความช่วยเหลือ โดยมีเงินสนับสนุนราว 30 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ สำหรับด้านนี้ในปีงบประมาณ 2023

• สาธารณสุข: การสนับสนุนโครงการด้านสุขภาพ เช่น การต่อสู้กับมาลาเรีย (ประมาณ 13.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) และการพัฒนาสุขภาพขั้นพื้นฐาน

• การศึกษาและบริการสังคม: การปรับปรุงคุณภาพการศึกษาและการเข้าถึงบริการสังคม

• การพัฒนาเศรษฐกิจ: การสนับสนุนโครงการที่มุ่งเน้นการพัฒนาเศรษฐกิจในระดับรากหญ้า

• มนุษยธรรม: การช่วยเหลือในการเก็บกู้ระเบิดที่ไม่ระเบิด (UXO) และการเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติ

• สิ่งแวดล้อม: การสนับสนุนโครงการที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

• ความมั่นคง (ที่ไม่ใช่การทหารโดยตรง): การต่อต้านอาชญากรรมข้ามชาติและการปฏิรูปภาคส่วนความมั่นคง

สรุป ประเทศจีนให้ความช่วยเหลือแก่กัมพูชาในสัดส่วนที่ใหญ่กว่ามากในเชิงของ มูลค่ารวมและผลกระทบต่อโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ โดยผ่านการให้เงินกู้ การลงทุนขนาดใหญ่ และความร่วมมือทางทหาร ซึ่งมีส่วนสำคัญในการผลักดันการเติบโตทางเศรษฐกิจและเสริมสร้างอิทธิพลของจีน

ส่วนสหรัฐฯ เน้นความช่วยเหลือแบบให้เปล่า (grants) ซึ่งมีมูลค่าน้อยกว่าต่อปี แต่มีความสำคัญในการพัฒนาสังคม การส่งเสริมประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน และการแก้ไขปัญหาสุขภาพและสิ่งแวดล้อมในระยะยาว นอกจากนี้ การเป็นตลาดส่งออกขนาดใหญ่ของสหรัฐฯ ก็เป็นประโยชน์ทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาลต่อกัมพูชา

อ่านต่อเพิ่มเติม

• ส่องงบกลาโหม "กัมพูชา" ย้อนหลัง 10 ปี สะท้อนแสนยานุภาพ "เพิ่มขึ้น-ลดลง" เท่าไหร่?
• ใครเป็นเจ้าหนี้ "กัมพูชา" เปิด 10 เจ้าหนี้รายใหญ่มี "ไทย" ติดท็อป 10
• ใครลงทุนใน "กัมพูชา" เปิด 10 ประเทศรายใหญ่มี "ไทย" ท็อป 10