ขายได้เป็นแสน! ปลูก"ส้มแก้ว"แซมสวนผลไม้ แหล่งรายได้ใหม่ชาวแม่กลอง

ขจร โพธิ์นิ่มไทย

สมุทรสงครามรู้จักกันในชื่อ "เมืองแม่กลอง" เป็นจังหวัดเล็กที่สุดของประเทศไทย มีพื้นที่เพียง 416.707 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 260,441 ไร่ มีแม่น้ำแม่กลองไหลผ่าน และคูคลองกว่า 360 คูคลองกระจายทั่วพื้นที่ นับเป็นพื้นที่มีน้ำท่าสมบูรณ์ ทั้งได้รับอิทธิพลจากน้ำทะเล เกิดน้ำกร่อย หรือ "ลักจืดลักเค็ม" ส่งผลดีต่อรสชาติผลไม้ ทำให้สวนผลไม้ทั้ง ส้มโอ มะพร้าว ลิ้นจี่ มีรสชาติอร่อย มีชื่อเสียงโด่งดัง

โดยเฉพาะส้มโอพันธุ์ขาวใหญ่ มีถิ่นกำเนิดเกิดจากสมุทรสงครามมาเกือบ 200 ปี ปัจจุบันมีพื้นที่เพาะปลูกถึง 12,319 ไร่ มีเกษตรกรสวนส้มโอ 3,242 ราย โดยพื้นที่ 1 ไร่ ปลูกส้มโอประมาณ 200-300 ต้น ในระยะหลังเกษตรกรหันมาปลูก "ส้มแก้ว" บนพื้นที่ว่างในสวนส้มโอ ปรากฏว่าให้ผลผลิตดี สามารถส่งขายสร้างรายนับแสนบาท

"ทุเรียน รุ่งอรุณเนตร" เจ้าของสวนส้มโอกว่า 50 ไร่ ใน ต.บางสะแก อ.บางคนที จ.สมุทรสงคราม เล่าว่า ส้มแก้วเป็นผลไม้พันธุ์โบราณที่มีมาช้านาน มีลักษณะคล้ายส้มเขียวหวาน แต่ผลใหญ่กว่าประมาณ 2 เท่า มีน้ำหนักดี ใน 1 กิโลกรัมมี 2-3 ผล มีรสชาติอร่อยหวานอมเปรี้ยว มีประโยชน์มากมาย ส้มแก้วมีกลีบใหญ่น้ำเยอะ เหมาะสำหรับคั้นน้ำส้ม

"ชาวสวนไม่นิยมปลูกส้มแก้ว เนื่องจากต้องใช้เวลา 12 เดือนในการออกดอกและเก็บเกี่ยวผลผลิต จึงตัดโค่นต้นทิ้ง แต่ที่สวนมีต้นส้มแก้วปลูกมาตั้งแต่รุ่นพ่อแม่ จึงลองเก็บผลผลิตขาย ปรากฏว่าได้ราคาดี หน้าสวนกิโลกรัมละ 50-100 บาท จึงเพิ่มพื้นที่ปลูก โดยปลูกแซมในสวนส้มโอเฉลี่ยไร่ละ 30-40 ต้น โดยใช้กิ่งชำซึ่งโตไว ให้ผลผลิตดีและไม่กลายพันธุ์ การปลูกต้นส้มแก้วต้องใช้เวลา 3-4 ปี จึงจะเริ่มให้ผลผลิต ต้นที่มีอายุ 5 ปีขึ้นไป จะให้ผลผลิต 200-300 ลูกต่อฤดูกาล แต่ขึ้นกับการดูแลเอาใจใส่และความแข็งแรงของลำต้น ต้องหมั่นรดน้ำวันละครั้ง ใส่ปุ๋ยชีวภาพสัปดาห์ละครั้ง

เมื่อดอกออกประมาณเดือนมกราคมของทุกปี จะหยุดรดน้ำประมาณ 1 เดือน แต่ใส่ปุ๋ยชีวภาพและโกยดินจากร่องสวนขึ้นทับปุ๋ยที่โคนต้น จากนั้นเมื่อผลส้มแก้วมีอายุ 7 เดือน ผลขนาดเท่าไข่ไก่ จะห่อด้วยใบตองแห้งเพื่อให้ผิวเหลืองสวย และทำให้เปลือกบางปอกง่าย รสชาติเปรี้ยวอมหวาน ขนาดน่ารับประทาน จากนั้นประมาณเดือนพฤศจิกายน ผลจะโตเก็บเกี่ยวได้ หากต้องการให้รสชาติหวานมากขึ้นให้ไปเก็บเกี่ยวในเดือนธันวาคม-กุมภาพันธ์

ต้นส้มแก้ว เป็นหนึ่งในตระกูลส้มที่คนจีนถือว่าเป็นผลไม้มงคล เพราะมีสีเหลืองทอง สามารถนำไปกราบไหว้บรรพบุรุษ หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เคารพบูชา ปัจจุบันมีราคาจำหน่ายจากสวนราคากิโลกรัมละ 50-100 บาท สร้างรายได้เสริมถึงปีละกว่าแสนบาทเลยทีเดียว"

"รุจีพัชร บุญจริง" เกษตรจังหวัดสมุทรสงคราม กล่าวว่า ส้มแก้วอยู่ในตระกูลส้มเปลือกบาง ชอบแดดรำไร ไม่สามารถปลูกเป็นพืชเชิงเดี่ยวได้ ปัจจุบัน เกษตรกรสมุทรสงครามนิยมปลูกส้มแก้วแซมในสวนผลไม้ จึงยังมีผลผลิตไม่มากนัก แต่ตลาดต้องการมาก โดยเฉพาะช่วงเทศกาลปีใหม่ ตรุษจีน ส้มแก้วมีราคาแพง

ปัจจุบันสำนักงานเกษตรจังหวัดส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปแนะนำส่งเสริมเกษตรกรปลูกอนุรักษ์สายพันธุ์ส้มแก้ว ทำให้มีการขยายการปลูกทั่วพื้นที่ เช่น อ.อัมพวา ที่ ต.บางแค, ต.แควอ้อม, อ.บางคนที ที่ ต.บางสะแก และ ต.โรงหีบ