ประเทศไหนบ้าง? มีกฎหมายให้สิทธิ "ไม่รับสาย–ไม่ตอบแชตหัวหน้า" นอกเวลางาน

ประเทศที่มีกฎหมายให้ “ไม่รับสาย–ไม่ตอบแชตหัวหน้า” นอกเวลางานได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

หลังเลิกงาน หลายคนอยากปิดโหมดทำงานและใช้เวลากับชีวิตส่วนตัวอย่างเต็มที่ แต่ในความเป็นจริง การเพิกเฉยต่อข้อความหรืออีเมลจากหัวหน้าไม่ใช่สิ่งที่ทำได้เสมอไป อย่างไรก็ตาม ในบางประเทศ พนักงานมี สิทธิไม่ติดต่อเรื่องงานนอกเวลางาน อย่างถูกกฎหมาย และนายจ้างไม่สามารถลงโทษได้

ทำไมการ “ตัดขาดจากงาน” ถึงสำคัญ

เสียงแจ้งเตือนอีเมลยามค่ำคืนเป็นประสบการณ์ที่หลายคนคุ้นเคย จากตั้งใจพักผ่อน กลับต้องเปิดโหมดทำงานอีกครั้ง ทั้งที่ความจริงแล้ว การได้หยุดพักจากงานอย่างแท้จริงไม่ใช่ความฟุ่มเฟือย แต่เป็นสิ่งจำเป็นต่อสุขภาพกายและใจ

การพักจากหัวหน้า กล่องอีเมล และการแจ้งเตือนตลอดเวลา ช่วยให้คุณทำงานได้ดีขึ้นในระยะยาว ส่งผลต่อคุณภาพการนอน สุขภาพจิต และทำให้มีพื้นที่ใช้ชีวิตนอกงานอย่างแท้จริง ไม่มีใครควรถูกคาดหวังให้พร้อมทำงานตลอด 24 ชั่วโมง

ยุคออนไลน์ ทำเส้นแบ่งงานกับชีวิตส่วนตัวเลือนราง

คนทำงานยุคดิจิทัลที่เติบโตมากับโซเชียลมีเดีย ต้องเผชิญกับเส้นแบ่งระหว่างงานและชีวิตส่วนตัวที่เลือนรางกว่าที่เคย การเชื่อมต่อที่รวดเร็วช่วยให้การทำงานยืดหยุ่นขึ้น แต่ก็สร้างความคาดหวังแฝงว่า พนักงานควร “ออนไลน์ตลอดเวลา” แม้จะอยู่นอกเวลางานแล้วก็ตาม

สิทธิไม่ติดต่อเรื่องงานนอกเวลา คืออะไร

มีเพียงบางประเทศเท่านั้นที่รับรอง สิทธิไม่ติดต่อเรื่องงานนอกเวลางาน (Right to Disconnect) ซึ่งระบุชัดเจนว่านายจ้างไม่สามารถลงโทษพนักงานที่ไม่รับโทรศัพท์หรือไม่ตอบอีเมลหลังเลิกงานได้ แนวคิดนี้ช่วยปกป้องสมดุลชีวิตการทำงานอย่างเป็นรูปธรรม

ออสเตรเลีย เริ่มใช้กฎหมายปี 2024

ปี 2024 ออสเตรเลียออกกฎหมายให้ลูกจ้างมีสิทธิไม่ตอบการติดต่อเรื่องงานนอกเวลาทำงาน แม้นายจ้างหรือคู่ค้าจะยังสามารถติดต่อได้ แต่พนักงานมีสิทธิเลือกไม่ตอบ หากการปฏิเสธนั้นไม่ถือว่า “ไม่สมเหตุสมผล”

การพิจารณาว่าไม่สมเหตุสมผลหรือไม่ อยู่ภายใต้ดุลยพินิจของคณะกรรมการแรงงานออสเตรเลีย โดยดูจากหน้าที่ความรับผิดชอบ ลักษณะงาน ช่องทางการติดต่อ ระดับการรบกวน และบริบทอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

iStockphoto

ประเทศอื่น ๆ ที่ให้สิทธิไม่ติดต่อเรื่องงานนอกเวลา

ฝรั่งเศส

ตั้งแต่ปี 2017 ฝรั่งเศสบังคับใช้สิทธิไม่ตอบอีเมลงานนอกเวลาทำงาน บริษัทที่มีพนักงานตั้งแต่ 50 คนขึ้นไปต้องกำหนดช่วงเวลาการติดต่อที่เหมาะสม หากไม่ปฏิบัติตามอาจถูกปรับสูงสุด 1% ของค่าจ้างพนักงาน

เบลเยียม

ปี 2022 เบลเยียมให้สิทธิพนักงานเพิกเฉยต่อข้อความงานหลังเลิกงาน จากเดิมที่ใช้กับข้าราชการ ปัจจุบันครอบคลุมภาคเอกชนที่มีพนักงานตั้งแต่ 20 คนขึ้นไป

โปรตุเกส

กฎหมาย “สิทธิในการพักผ่อน” ของโปรตุเกส ห้ามนายจ้างติดต่อพนักงานหลังเลิกงาน และกำหนดให้ลูกจ้างมีเวลาพักผ่อนกลางคืนอย่างน้อย 11 ชั่วโมง ยกเว้นกรณีฉุกเฉิน

สเปน

พนักงานในสเปนมีสิทธิไม่ตอบการสื่อสารดิจิทัลที่เกี่ยวข้องกับงานนอกเวลาทำงาน เพื่อส่งเสริมสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงาน

ไอร์แลนด์

ไอร์แลนด์มีแนวปฏิบัติด้านสิทธิไม่ติดต่อเรื่องงานนอกเวลา เปิดโอกาสให้พนักงานเพิกเฉยต่อเรื่องงานหลังเลิกงาน และกำหนดให้นายจ้างต้องเคารพสิทธินี้

อิตาลี

อิตาลีเน้นสิทธิไม่ติดต่อเรื่องงานในรูปแบบการทำงานทางไกล โดยข้อตกลงการทำงานต้องระบุช่วงเวลาพักและมาตรการให้พนักงานสามารถตัดขาดจากอุปกรณ์ทำงานได้อย่างแท้จริง

สรุปภาพรวมสิทธิไม่ติดต่อเรื่องงานนอกเวลา

แม้หลายประเทศยังคาดหวังให้พนักงานพร้อมตอบตลอดเวลา แต่แนวคิด สิทธิไม่ติดต่อเรื่องงานนอกเวลางาน กำลังได้รับการยอมรับมากขึ้นในระดับสากล เพื่อคุ้มครองสุขภาพและคุณภาพชีวิตของแรงงานในยุคดิจิทัล

1. UNILAD