"วันครู VS วันไหว้ครู" หลายคนสับสนเป็นวันเดียวกัน แท้จริงแล้วคนละวัน คนละเดือน

วันครู 16 มกราคม กับ วันไหว้ครู ต่างกันอย่างไร? ไขข้อข้องใจฉบับเข้าใจง่าย

เมื่อเข้าสู่เดือนมกราคมของทุกปี อีกหนึ่งวันสำคัญที่คนไทยให้ความเคารพนั่นคือ "วันครูแห่งชาติ" ซึ่งตรงกับวันที่ 16 มกราคม แต่เชื่อว่ายังมีหลายคนที่มักเกิดความสับสนและจำสลับกันระหว่าง "วันครู" กับ "วันไหว้ครู" ว่ามีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร ไขข้อข้องใจ พร้อมเจาะลึกความหมายอันลึกซึ้งของทั้งสองวันนี้ 

1. วันครู 

วันครู ตรงกับวันที่ 16 มกราคม ของทุกปี (กำหนดตายตัว) เริ่มจัดขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2500 โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อระลึกถึงพระคุณของบูรพาจารย์ และเชิดชูเกียรติ "วิชาชีพครู" ซึ่งถือเป็นแม่พิมพ์ของชาติ ในวันนี้สถานศึกษาอาจมีการหยุดเรียนเพื่อให้คณะครูได้เข้าร่วมพิธีกรรมทางศาสนาและกิจกรรมรำลึกพระคุณครูร่วมกัน

สัญลักษณ์สำคัญของวันนี้คือ "ดอกกล้วยไม้" เนื่องจากกล้วยไม้เป็นพืชที่อยู่ในที่สูง ทนต่อสภาพดินฟ้าอากาศ และกว่าจะผลิดอกออกผลให้ความสวยงามต้องใช้เวลานานและดูแลเอาใจใส่ เปรียบเสมือนครูที่ต้องใช้ความอดทนและเสียสละในการเคี่ยวเข็ญลูกศิษย์ให้มีความรู้และเป็นคนดี

2. วันไหว้ครู 

ในขณะที่ วันไหว้ครู จะไม่มีวันที่ระบุตายตัว แต่จะนิยมจัดขึ้นใน "วันพฤหัสบดีที่ 2 ของเดือนมิถุนายน" หรือช่วงเปิดภาคเรียนใหม่ เป็นประเพณีที่เน้นให้ "ลูกศิษย์" ได้แสดงความเคารพ ยอมรับนับถือ และฝากตัวเป็นศิษย์ต่อคุณครูบาอาจารย์ เพื่อความเป็นสิริมงคลในการเริ่มต้นการเรียนการสอน

ไฮไลต์สำคัญของวันนี้คือ "พานไหว้ครู" ที่เหล่านักเรียนจะร่วมมือกันประดิษฐ์ขึ้นอย่างวิจิตรบรรจง โดยในพานจะต้องประกอบไปด้วยดอกไม้และสิ่งมงคล 4 อย่างที่มีความหมายลึกซึ้งเตือนใจศิษย์ ได้แก่

• หญ้าแพรก: สื่อถึงความอดทน และความเจริญงอกงามง่าย เหมือนหญ้าที่เหยียบย่ำก็ไม่ตาย
• ดอกมะเขือ: ที่มักจะโน้มดอกลงสู่พื้นดินเสมอ สื่อถึงความอ่อนน้อมถ่อมตนของศิษย์
• ดอกเข็ม: สื่อถึงสติปัญญาที่เฉลียวฉลาด หลักแหลม
• ข้าวตอก: สื่อถึงความมีระเบียบวินัย หากใครปฏิบัติตามกฎระเบียบก็จะมีความขาวสะอาดเหมือนข้าวตอก

สรุปความต่าง จำง่ายๆ ไม่สับสน

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนและแยกแยะได้ง่ายขึ้น สามารถสังเกตความแตกต่างหลักๆ ได้ดังนี้:

• เรื่องของเวลา:
  วันครู ล็อกวันเป๊ะคือ 16 มกราคม ของทุกปี
  ส่วนวันไหว้ครู จะอยู่ในช่วงเดือนมิถุนายน (เปิดเทอมใหม่)
• ตัวเอกของงาน:
  วันครู เป็นวันของ "คุณครู" ที่จะได้รับการเชิดชูเกียรติจากสังคมและหน่วยงาน
  ส่วนวันไหว้ครู เป็นวันของ "นักเรียน" ที่จะแสดงความเคารพฝากตัวเป็นศิษย์
• สัญลักษณ์:
  วันครู คือ ดอกกล้วยไม้
  ส่วนวันไหว้ครู คือ พานดอกไม้ (หญ้าแพรก, ดอกมะเขือ, ดอกเข็ม, ข้าวตอก)

แม้ว่ารายละเอียดและช่วงเวลาของทั้งสองวันนี้จะแตกต่างกัน แต่แก่นแท้ที่เหมือนกันคือการแสดงออกถึง "ความกตัญญูกตเวที" ต่อผู้มีพระคุณ ผู้ที่เปรียบเสมือนเรือจ้างส่งเราให้ถึงฝั่งฝัน ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นวันครูหรือวันไหว้ครู การระลึกถึงคำสอนและการเป็นคนดีของสังคม คือของขวัญที่ดีที่สุดที่ลูกศิษย์จะมอบให้แก่ครูอาจารย์ได้