เปิดที่มาตุ๊กตาไล่ฝน "เทรุเทรุโบซุ" พร้อมเคล็ดลับการแขวน และสิ่งที่ไม่ควรทำ

ที่มาของตุ๊กตาไล่ฝน "เทรุเทรุโบซุ" มีตำนานอย่างไร? พร้อมวิธีทำ และข้อควรระวังที่ควรรู้

หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์ในการแขวนตุ๊กตาไล่ฝนที่เรียกว่า "เทรุเทรุโบซุ" (てるてる坊主) ในคืนก่อนวันสำคัญหรือวันครบรอบ เพื่ออธิษฐานขอให้มีอากาศแจ่มใส แม้ว่าเทรุเทรุโบซุจะเป็นเครื่องรางขอพรให้ฟ้าโปร่ง แต่เรื่องราวที่มาของตุ๊กตาตัวนี้ก็มีหลายสมมติฐานที่น่าสนใจ

บทความนี้จะนำเสนอที่มาของเทรุเทรุโบซุ ทั้งจากตำนานของจีนและญี่ปุ่น พร้อมทั้งแนะนำเคล็ดลับในการแขวนตุ๊กตา และสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในการทำเทรุเทรุโบซุ ซึ่งจะช่วยให้คุณขอพรเรื่องสภาพอากาศได้อย่างถูกวิธี

Leo Zhao

ที่มาของตุ๊กตาไล่ฝน "เทรุเทรุโบซุ"

ที่มาของตุ๊กตาไล่ฝนนั้นมีหลายแหล่งกำเนิด โดยสมมติฐานที่แพร่หลายมีทั้งที่มาจากประเทศจีน และที่มาจากประเทศญี่ปุ่นเอง ซึ่งแต่ละเรื่องราวก็มีความน่าสนใจและตำนานที่แตกต่างกันไป

ตำนานสาวกวาดฝนจากประเทศจีน

ตำนานจากจีนมีชื่อเรียกว่า "เซ่าชิงเหนียง" หรือสาวกวาดฝน เล่าว่าในหมู่บ้านแห่งหนึ่งในประเทศจีนประสบปัญหาฝนตกต่อเนื่องเป็นเวลานาน ผู้คนจึงเดือดร้อนอย่างหนัก จนกระทั่งมีหญิงสาวนามว่า เซ่าชิงเหนียง ได้อธิษฐานขอให้ราชามังกร (เทพเจ้าแห่งฝน) หยุดฝน

เสียงตอบกลับจากราชามังกรบอกว่า “หากเจ้ามาเป็นมเหสีของเรา เราจะหยุดฝนให้” เซ่าชิงเหนียงตอบตกลง และเมื่อนางขึ้นสู่สวรรค์เพื่อไปเป็นมเหสีของราชามังกร ท้องฟ้าก็กลับมาแจ่มใสทันที นับแต่นั้นมาชาวบ้านจึงคิดถึงเซ่าชิงเหนียง ผู้ซึ่งมีความสามารถในการตัดกระดาษ จึงนิยมนำตุ๊กตาที่ตัดจากกระดาษมาแขวนเพื่อขอให้ฝนหยุด ซึ่งเชื่อกันว่าเรื่องราวนี้ได้เผยแพร่มาถึงญี่ปุ่น และกลายเป็นต้นแบบของเทรุเทรุโบซุ

ตำนานภูตฮิโยริโบจากประเทศญี่ปุ่น

อีกสมมติฐานหนึ่งที่มาจากญี่ปุ่นคือ "ฮิโยริโบ" ซึ่งเป็นชื่อของภูตในตำนานของญี่ปุ่น ภูตนี้ถูกวาดไว้ในหนังสือ "คอนจาคุ กาซุ โซคุ เฮียคคิ" ซึ่งเป็นผลงานของ โทริยามะ เซคิเอ็น นักวาดภาพภูตผีผู้มีชื่อเสียงในสมัยเอโดะ

ตำนานเล่าว่า ภูตฮิโยริโบจะไม่ปรากฏตัวในวันที่มีฝนตก แต่จะปรากฏตัวเฉพาะในวันที่มีอากาศแจ่มใสเท่านั้น ผู้คนจึงเชื่อว่าการสักการะฮิโยริโบที่ปรากฏตัวในวันแดดจ้า จะช่วยอ้อนวอนขอให้มีอากาศที่ดี ซึ่งเป็นอีกหนึ่งที่มาของเทรุเทรุโบซุ

ตำนานพระภิกษุจากญี่ปุ่น

นอกจากนี้ยังมีตำนานของพระภิกษุจากญี่ปุ่นที่เกี่ยวข้องกับเทรุเทรุโบซุ เรื่องราวกล่าวถึงท่านเจ้าเมืองที่ประสบปัญหาฝนตกไม่หยุด จึงเรียกพระภิกษุผู้มีชื่อเสียงว่าสามารถหยุดฝนได้ด้วยการสวดมนต์มาทำการสวด

แต่เมื่อสวดมนต์แล้วฝนก็ยังไม่มีทีท่าว่าจะหยุด เจ้าเมืองที่โกรธจัดจึงสั่งตัดศีรษะพระภิกษุ แล้วนำศีรษะที่ถูกห่อด้วยผ้าสีขาวมาแขวนไว้ ซึ่งปรากฏว่าในวันรุ่งขึ้นท้องฟ้าก็กลับมาแจ่มใสในที่สุด ตำนานนี้จึงเชื่อกันว่า การที่เจ้าเมืองนำศีรษะพระภิกษุห่อผ้าขาวมาแขวนไว้ เป็นจุดเริ่มต้นของเทรุเทรุโบซุ

iStockphoto

เคล็ดลับในการแขวนตุ๊กตาไล่ฝน "เทรุเทรุโบซุ" ให้ได้ผล

เนื่องจากเทรุเทรุโบซุคือเครื่องรางที่อธิษฐานขอให้มีอากาศดี ตำแหน่งที่เหมาะสมที่สุดในการแขวนคือ บริเวณรอยต่อระหว่างบ้านกับภายนอก เช่น ประตูทางเข้าหรือขอบหน้าต่าง ควรเลือกแขวนในทิศใต้ซึ่งเป็นทิศที่มีดวงอาทิตย์อยู่ด้วยจะดีที่สุด นอกจากนี้ การแขวนให้ตุ๊กตาอยู่ในแนวตั้งตรง โดยให้ศีรษะอยู่ด้านบน ก็เป็นสิ่งสำคัญ

หากตุ๊กตาไม่สามารถแขวนในแนวตรงได้ ควรตรวจสอบตำแหน่งของเชือกที่ใช้ผูก ซึ่งการผูกเชือกให้ใกล้กับส่วนบนสุดของศีรษะจะช่วยให้ตุ๊กตาแขวนได้ตรงแนวมากยิ่งขึ้น

ข้อควรระวังเมื่อทำตุ๊กตาไล่ฝน "เทรุเทรุโบซุ"

มีบางสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในการทำเทรุเทรุโบซุ แม้จะไม่ใช่ข้อบังคับที่ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด แต่การทำตามธรรมเนียมดั้งเดิมจะช่วยเสริมความขลังได้ ลองตรวจสอบดูว่าตุ๊กตาไล่ฝนที่คุณทำขึ้นนั้นตรงตามหลักการเหล่านี้หรือไม่

ไม่วาดหน้าให้ตุ๊กตาตั้งแต่แรก

ในขณะที่แขวนเทรุเทรุโบซุ ควรปล่อยให้ใบหน้าของตุ๊กตาเป็นสีขาวว่างเปล่า (ไม่มีหน้า) ตำราโบราณ "คิยูโชรัน" ซึ่งเป็นบทความในสมัยเอโดะ มีบทกลอนที่กล่าวถึงการ "วาดดวงตาเมื่อพรสัมฤทธิ์" ซึ่งหมายถึงการวาดตาด้วยหมึกหลังจากที่คำอธิษฐานเป็นจริงแล้วเท่านั้น หากคุณต้องการทำตามธรรมเนียมดั้งเดิม ควรแขวนตุ๊กตาแบบไม่มีใบหน้า และค่อยวาดหน้าเมื่อท้องฟ้าแจ่มใส

ห้ามแขวนแบบกลับหัว

การแขวนเทรุเทรุโบซุโดยให้ศีรษะอยู่ด้านล่าง หรือห้อยแบบกลับหัว จะทำให้ความหมายเปลี่ยนไปในทางตรงกันข้าม กลายเป็นการขอ "ฝนตก" ซึ่งเรียกตุ๊กตาในลักษณะนี้ว่า "ฟุเระฟุเระโบซุ" บางครั้งฟุเระฟุเระโบซุก็ทำด้วยผ้าหรือกระดาษสีดำ ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงการใช้สีดำในการทำเทรุเทรุโบซุด้วย หากต้องการขอให้ฝนตก ควรทำฟุเระฟุเระโบซุ แต่ถ้าอยากให้ฟ้าโปร่ง ให้ทำเทรุเทรุโบซุแบบดั้งเดิม

ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้หลังเสร็จสิ้นภารกิจ

เมื่อคำอธิษฐานเป็นจริงและท้องฟ้าแจ่มใส เทรุเทรุโบซุก็ถือว่าทำหน้าที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว ควรนำตุ๊กตาออกและกำจัดทิ้งอย่างเหมาะสม ในอดีตจะนำไปลอยน้ำในแม่น้ำเพื่อแสดงความขอบคุณและทำบุญ อย่างไรก็ตาม ในยุคปัจจุบันการลอยน้ำอาจก่อให้เกิดมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้น ควรแสดงความขอบคุณอย่างจริงใจ แล้วนำไปทิ้งเป็นขยะในครัวเรือนตามปกติ

สรุป: ที่มาของตุ๊กตาไล่ฝน "เทรุเทรุโบซุ" มีหลายสมมติฐาน

อย่างที่ได้กล่าวมาแล้ว เทรุเทรุโบซุมีที่มาที่แตกต่างกันหลายเรื่อง ทั้งจากจีนและญี่ปุ่น ซึ่งยังไม่มีข้อสรุปว่าตำนานใดเป็นที่มาที่ถูกต้องที่สุด การศึกษาเรื่องราวที่มาเหล่านี้ก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจไม่น้อย

เนื่องจากเทรุเทรุโบซุเป็นเครื่องรางที่ใช้ขอพรให้ฟ้าโปร่ง ดังนั้นเมื่อต้องการแขวน ควรเลือกบริเวณรอยต่อระหว่างบ้านกับภายนอก และเลือกตำแหน่งที่รับแสงแดดให้มากที่สุด นอกจากนี้ สิ่งสำคัญในการทำคือ ไม่วาดหน้าตั้งแต่แรก และ ระมัดระวังไม่ให้ตุ๊กตาห้อยกลับหัว ซึ่งจะทำให้กลายเป็นตุ๊กตาขอฝนแทน หากปฏิบัติตามเคล็ดลับเหล่านี้ การขอพรให้มีวันที่อากาศแจ่มใสก็จะสมบูรณ์ยิ่งขึ้น