จังหวัดไหนในไทย เสี่ยงน้ำท่วมน้อยที่สุด? เปิดปัจจัยทางภูมิศาสตร์และสถิติที่น่าสนใจ

สำรวจ “จังหวัดที่น้ำท่วมน้อย” ในไทย พื้นที่เสี่ยงต่ำสำหรับอยู่อาศัยและการลงทุน

ปัญหาอุทกภัยเป็นเรื่องที่อยู่คู่กับประเทศไทยมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในพื้นที่ราบลุ่มและริมแม่น้ำสายหลัก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ทำให้หลายคนเริ่มมองหาพื้นที่สำหรับอยู่อาศัยหรือลงทุนที่มีความเสี่ยงต่อน้ำท่วม “ต่ำกว่า” พื้นที่อื่น คำถามสำคัญคือ “จังหวัดที่น้ำไม่ท่วมเลยมีจริงหรือ?”

ผู้เชี่ยวชาญและข้อมูลสถิติต่างยืนยันว่า ไม่มีจังหวัดใดในประเทศไทยที่ปลอดภัยจากน้ำท่วม 100% อุทกภัยสามารถเกิดขึ้นได้หลายรูปแบบ ทั้งน้ำป่าไหลหลาก, น้ำล้นตลิ่ง, น้ำท่วมขัง หรือน้ำท่วมฉับพลัน อย่างไรก็ตาม เราสามารถวิเคราะห์หา “จังหวัดที่มีความเสี่ยงต่ำ” โดยพิจารณาจากปัจจัยสำคัญหลายประการ บทความนี้จะพาไปสำรวจจังหวัดเหล่านั้นพร้อมทั้งทำความเข้าใจปัจจัยเสี่ยงไปพร้อมกัน

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้พื้นที่ “เสี่ยงน้ำท่วมน้อย”

ก่อนจะไปดูรายชื่อจังหวัด เราต้องทำความเข้าใจก่อนว่าอะไรคือปัจจัยที่ทำให้พื้นที่นั้นๆ มีความเสี่ยงน้ำท่วมต่ำกว่าที่อื่น ปัจจัยสำคัญที่สุดคือ “ความสูง” ของภูมิประเทศ นอกจากนี้ยังรวมถึงการจัดการน้ำในพื้นที่นั้น ๆ ด้วย การทำความเข้าใจปัจจัยเหล่านี้จะช่วยในการประเมินความเสี่ยงได้ดียิ่งขึ้น

• ภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูงและที่ราบสูง: จังหวัดที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาหรือตั้งอยู่บนที่ราบสูง (Plateau) จะเสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วมขังเป็นบริเวณกว้างน้อยกว่าพื้นที่ราบลุ่ม แม้ว่าจะยังมีความเสี่ยงจากน้ำป่าไหลหลากในบางจุดก็ตาม
• พื้นที่ดอน (Highlands): พื้นที่ที่เป็นเนินสูงสลับกับที่ลุ่ม จะมีความเสี่ยงน้อยกว่าที่ราบลุ่มปากแม่น้ำ ซึ่งมักเป็นจุดรับน้ำหลักของประเทศ
• ระยะห่างจากลุ่มน้ำสายหลัก: จังหวัดที่ไม่ได้ตั้งอยู่ในแนวลุ่มน้ำเจ้าพระยา หรือลุ่มน้ำชี-มูล มักรอดพ้นจากปัญหาน้ำล้นตลิ่งครั้งใหญ่ได้มากกว่า
• การจัดการน้ำที่มีประสิทธิภาพ: บางจังหวัดมีระบบชลประทานและเขื่อนขนาดใหญ่ที่ช่วยในการบริหารจัดการน้ำและชะลอการไหลของน้ำได้อย่างเป็นระบบ

กลุ่มจังหวัดที่มีความเสี่ยงน้ำท่วมต่ำ (โดยเปรียบเทียบ)

จากการประมวลข้อมูลทางภูมิศาสตร์และสถิติย้อนหลัง สามารถแบ่งกลุ่มจังหวัดที่มีความเสี่ยงโดยรวมต่ำกว่าพื้นที่อื่นได้ดังนี้:

ภาคตะวันตก: แดนภูเขาและเขื่อน

กลุ่มจังหวัดนี้มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสูงทางตะวันตกและมีเขื่อนขนาดใหญ่ช่วยในการจัดการน้ำ

• กาญจนบุรี: พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูงและที่ราบสูง ประกอบกับการมีเขื่อนศรีนครินทร์และเขื่อนวชิราลงกรณ ช่วยบริหารจัดการมวลน้ำก่อนไหลลงสู่ภาคกลาง ทำให้พื้นที่ส่วนใหญ่ของกาญจนบุรีมีความเสี่ยงต่ำมาก
• ราชบุรี: มีพื้นที่คล้ายคลึงกับกาญจนบุรี โดยเฉพาะอำเภอทางตะวันตก เช่น สวนผึ้ง บ้านคา ซึ่งเป็นพื้นที่สูงและภูเขา ทำให้ความเสี่ยงต่อการเกิดน้ำท่วมต่ำ

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน): ดินแดนที่ราบสูง

ภาคอีสานตั้งอยู่บน “ที่ราบสูงโคราช” ทำให้มีหลายจังหวัดที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ดอนและเนินเขา

• บุรีรัมย์ และ สุรินทร์: สองจังหวัดนี้มีสถิติน้ำท่วมซ้ำซากน้อยกว่าจังหวัดอื่นในภาคเดียวกัน เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ดอนและเนินเขา การท่วมส่วนใหญ่จึงเป็นเพียงน้ำท่วมขังเฉพาะจุด
• เลย: เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่บนที่สูงและมีภูเขาล้อมรอบ ทำให้ความเสี่ยงเรื่องน้ำท่วมขังมีน้อยมาก (แต่ต้องระวังน้ำป่าในบางพื้นที่)

ภาคเหนือ: เมืองในหุบเขา

แม้จะเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำหลายสาย แต่จังหวัดที่มีพื้นที่ภูเขาสลับซับซ้อนจะมีพื้นที่ส่วนใหญ่ที่มีความเสี่ยงต่ำ

• เชียงราย: ถูกระบุว่ามี “ระดับความสูงเฉลี่ย” สูงที่สุดในประเทศไทย ด้วยภูมิประเทศที่เป็นภูเขาสูง ทำให้พื้นที่ส่วนใหญ่ปลอดภัยจากน้ำท่วมขัง (ยกเว้นพื้นที่ลุ่มริมแม่น้ำ)
• แม่ฮ่องสอน และ น่าน: พื้นที่เกือบทั้งหมดเป็นภูเขาสูง ทำให้ความเสี่ยงน้ำท่วมขังต่ำมาก แต่มีความเสี่ยงสูงจากน้ำป่าไหลหลากและดินถล่มแทน

ภาคตะวันออก: พื้นที่พัฒนาและระบบระบายน้ำ

เป็นกลุ่มจังหวัดที่มีการพัฒนาระบบระบายน้ำและตั้งอยู่บนพื้นที่เนินสูงสลับ

• ชลบุรี และ ระยอง: แม้จะมีข่าวน้ำท่วมขังในเขตเมืองบ้าง แต่โดยรวมถือว่ามีความเสี่ยงต่ำจากอุทกภัยขนาดใหญ่ เนื่องจากเป็นพื้นที่เนินสูงและมีการพัฒนาระบบระบายน้ำที่ดี
• จันทบุรี: หลังจากมีการก่อสร้าง “คลองภักดีรำไพ” ซึ่งเป็นคลองระบายน้ำเลี่ยงเมืองขนาดใหญ่ ก็ช่วยแก้ปัญหาน้ำท่วมในตัวเมืองจันท์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อควรตระหนัก “เสี่ยงต่ำ” ไม่ได้แปลว่า “ไม่ท่วม”

การที่จังหวัดเหล่านี้มีความเสี่ยงต่ำ ไม่ได้หมายความว่าจะไม่เกิดปัญหาเลย ผู้ที่สนใจย้ายถิ่นฐานหรือลงทุนควรพิจารณาความเสี่ยงเฉพาะจุดของแต่ละพื้นที่ด้วย ทุกจังหวัดยังคงมีความเสี่ยงจากน้ำป่าไหลหลากในพื้นที่ภูเขา หรือน้ำท่วมขังในพื้นที่ลุ่มต่ำของตัวเมือง

นอกจากนี้ ผลกระทบจาก Climate Change ทำให้รูปแบบฝนเปลี่ยนไป อาจเกิด "ฝนตกหนักสุดขั้ว" ในพื้นที่ที่ไม่เคยเจอมาก่อนได้เสมอ ดังนั้น การเลือกพื้นที่อยู่อาศัยเพื่อหนีน้ำท่วม จำเป็นต้องเจาะลึกลงไปในระดับ “อำเภอ” และ “ตำบล” ไม่ใช่แค่ “ชื่อจังหวัด”

สรุปจังหวัดความเสี่ยงต่ำ

จังหวัดอย่าง กาญจนบุรี, ราชบุรี (โซนตะวันตก), บุรีรัมย์, สุรินทร์, เลย, และ เชียงราย ถือเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่มองหาพื้นที่ซึ่งมี “ความเสี่ยงโดยรวมต่ำ” เนื่องจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์ที่เป็นที่สูง ที่ดอน หรือภูเขา ผู้ที่สนใจควรตรวจสอบ “แผนที่เสี่ยงภัยน้ำท่วม” (Flood Risk Map) ของกรมทรัพยากรน้ำ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่แม่นยำที่สุดสำหรับตำแหน่งที่ดินที่คุณสนใจ ก่อนตัดสินใจย้ายถิ่นฐาน