ยืนมุง ยืนดู แต่ไม่มีใครช่วย Bystander Effect

เราทุกคนน่าจะเคยเห็นหรือผ่านเหตุการณ์ เวลามีคนถูกรถชน โดยทำร้าย ทำอะไรไม่ดี ซึ่งเราทุกคนรู้ตัวว่า อาจจะต้องช่วยเหลือ แต่สิ่งที่เห็นส่วนใหญ่คือทุกคนยืนมุง ไม่มียื่นมือเข้าไปช่วยเหลือใดๆ แน่นอนว่าไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคนและปรากฏการณ์นี้ยังอธิบายได้ด้วยจิตวิทยาเรียกว่า Bystander Effect

Bystander effect คืออะไร?

Bystander effect คือ คำที่ใช้อธิบายการเพิกเฉย การไม่ทำอะไรของผู้คนว่า เมื่อมีผู้เห็นเหตุการณ์มากเท่าไหร่ คนจะยิ่งช่วยเหลือน้อยลงเท่านั้น เพราะเกิดพฤติกรรมที่เรียกว่า การกระจายความรับผิดชอบหรือเกี่ยงความช่วยเหลือไปที่คนอื่นๆ แทน

“ใจอยากช่วย แต่คนอื่นไม่ช่วยเลยไม่ช่วยตามและคิดว่าเดียวก็คงมีคนไปช่วย”

การทดสอบ Smoke filled room

Bystander effect นั้นเคยมีการทดสอบ การทดสอบนี้มีชื่อว่า Smoke filled room จัดทดสอบโดย Bibb Latane และ John Darley

โดยพวกเขาแบ่งผู้เข้าร่วมออกเป็น 3 กลุ่มได้แก่

• กลุ่มที่ 1 ให้นั่งทำแบบทดสอบคนเดียว
• กลุ่มที่ 2 ให้นั่งทำแบบทดสอบรวมกับอาสาคนอื่นๆ อีก 2 คน (รวมเป็น 3 คน)
• กลุ่มที่ 3 ให้นั่งทำแบบทดสอบรวมกับหน้าม้าอีก 2 คน (รวมเป็น 3 คน)

เมื่อทำแบบทดสอบไปสักพักทีมงานจะเริ่มปล่อยควันเข้าไปในห้อง เพื่อดูว่าจะมีใครออกมาแจ้งเรื่องควันกับทีมงานหรือไม่

ผลการทดสอบออกมาดังนี้

• กลุ่มที่ 1 อาสาสมัครราวๆ 75% แจ้งว่ามีควันในห้อง
• กลุ่มที่ 2 เหลือเพียง 38%
• กลุ่มที่ 3 นั้นเหลือเพียง 10%

ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น?

ได้มีคำอธิบายจากนักจิตวิทยาไว้ว่า การเกิด Bystander effect นั้นเกิดจากกลไกทางความคิดที่พอจะอธิบายได้ดังนี้

• ยิ่งมีคนอยู่มาก เราจะยิ่งรู้สึกมีส่วนรับผิดชอบกับเหตุการณ์นั้นน้อยลงหรือกระจายความรับผิดชอบให้คนอื่น
• กลัวว่าคนอื่นจะมองเราไม่ดีที่เข้าไปช่วยเหลือ เช่น ช่วยแล้วเหตุการณ์ตรงหน้าแย่ลง
• มีความคิดว่า ที่คนอื่นไม่เข้าไปช่วยเพราะสถานการณ์อาจจะไม่ได้แย่ขนาดนั้น

นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นๆ เข้ามาเกี่ยวข้องเช่น ความสัมพันธ์ของคนที่จะเข้าไปช่วยหากคล้ายกับคนที่เราคุ้นเคยก็มีแนวโน้มจะเข้าไปช่วยมาก ,สภาพแวดล้อมโดยรอบ หากอยู่ในสถานที่คุ้นเคยเราก็มีแนวโน้มที่จะช่วยมากกว่า

หากช่วยได้ก็ขอให้ช่วย หากมันไม่เกิดอันตรายกับตัวเอง เพราะนี่คือความเห็นใจที่มนุษย์ทุกคนควรจะมี ติดตามบทความอื่นๆ ได้ที่ iNN Lifestyle