ขับรถชื่อไม่ตรงกับเจ้าของรถ ผิดไหม? ตำรวจยึดรถได้หรือเปล่า

หลายคนอาจเคยเจอสถานการณ์ต้องขับรถที่ไม่ใช่ชื่อของตัวเอง เช่น รถพ่อแม่ รถแฟน รถบริษัท รถเช่า รถไฟแนนซ์ หรือรถที่เพิ่งซื้อขายต่อกันมาแต่ยังไม่ได้โอน แล้วเกิดคำถามว่า ถ้าชื่อเจ้าของรถในเล่มทะเบียนไม่ตรงกับคนขับ จะผิดกฎหมายไหม? และถ้าถูกตำรวจเรียกตรวจ ตำรวจมีสิทธิ์ยึดรถหรือไม่?

วันนี้ Sanook Auto มีคำตอบของเรื่องนี้ให้คนได้คลายข้อสงสัย

ขับรถที่ชื่อเจ้าของไม่ตรงกับคนขับ ผิดกฎหมายไหม?

เรื่องนี้ต้องบอกว่าโดยหลักแล้ว กฎหมายไม่ได้บังคับว่าคนขับต้องเป็นเจ้าของรถเท่านั้น เพราะในชีวิตจริงมีหลายกรณีที่คนขับไม่ใช่เจ้าของรถ เช่น ลูกขับรถพ่อแม่ พนักงานขับรถบริษัท เพื่อนยืมรถกันใช้ หรือผู้เช่าซื้อขับรถที่ชื่อกรรมสิทธิ์ยังอยู่กับไฟแนนซ์

สิ่งสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่ “ชื่อในเล่มต้องตรงกับคนขับ” แต่อยู่ที่ว่า ผู้ขับมีสิทธิ์ใช้รถคันนั้นหรือไม่ รถมีเอกสารถูกต้องหรือไม่ และผู้ขับมีใบอนุญาตขับขี่ถูกประเภทหรือไม่

ตำรวจเรียกตรวจ ต้องแสดงอะไรบ้าง?

ถ้าถูกเจ้าหน้าที่เรียกตรวจ ผู้ขับควรสามารถแสดงเอกสารสำคัญได้ ได้แก่

• ใบขับขี่ ที่ถูกประเภท เช่น รถยนต์ส่วนบุคคล รถจักรยานยนต์ หรือใบอนุญาตตามประเภทรถที่ขับ
• สำเนาคู่มือจดทะเบียนรถ หรือเอกสารทะเบียนรถที่สามารถตรวจสอบได้
• ป้ายภาษีประจำปี ที่ยังไม่หมดอายุ
• หลักฐานการครอบครองหรือการใช้รถ ถ้ามี เช่น สัญญาเช่า ใบรับรถ หนังสือมอบอำนาจ เอกสารบริษัท หรือสัญญาซื้อขาย
• พ.ร.บ. รถ หรือประกันภัยภาคบังคับที่ยังมีผลใช้งาน

ปัจจุบันเอกสารบางอย่างสามารถแสดงในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ เช่น ใบขับขี่ดิจิทัล หรือใบคู่มือจดทะเบียนรถอิเล็กทรอนิกส์ผ่านช่องทางที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด แต่เพื่อความสบายใจ หากเป็นรถที่ไม่ใช่ชื่อของตัวเอง ควรมีสำเนาทะเบียนรถหรือหลักฐานการใช้รถติดไว้ด้วยเสมอ

แล้วตำรวจยึดรถได้ไหม?

หากเป็นเพียงกรณี ชื่อเจ้าของรถไม่ตรงกับคนขับ แต่ผู้ขับมีใบขับขี่ รถมีเอกสารถูกต้อง ป้ายทะเบียนตรง ตรวจสอบแล้วไม่พบพิรุธ โดยทั่วไปไม่ใช่เหตุที่จะยึดรถทันที

เพราะการที่คนขับไม่ใช่เจ้าของรถเป็นเรื่องปกติ เช่น รถครอบครัว รถบริษัท รถเช่า รถไฟแนนซ์ หรือรถที่เจ้าของอนุญาตให้ใช้ การยึดรถจึงมักเกิดขึ้นในกรณีที่มีเหตุจำเป็นทางกฎหมายหรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับตัวรถมากกว่า

กรณีไหนที่รถอาจถูกตรวจยึดหรือถูกนำไปตรวจสอบ?

แม้ชื่อไม่ตรงกับคนขับจะไม่ใช่ความผิดโดยตัวมันเอง แต่รถอาจถูกตรวจยึดหรือนำไปตรวจสอบได้ หากเข้าข่ายกรณีต่อไปนี้

• รถถูกแจ้งหายหรือสงสัยว่าเป็นรถที่ถูกขโมยมา เช่น เจ้าของแจ้งความไว้ หรือข้อมูลรถไม่ตรงกับระบบ
• ป้ายทะเบียนไม่ตรงกับตัวรถ เช่น เลขตัวถัง เลขเครื่อง หรือทะเบียนไม่สอดคล้องกับข้อมูลในเอกสาร
• เอกสารรถปลอมหรือมีพิรุธ เช่น สำเนาทะเบียนไม่ชัดเจน เล่มทะเบียนผิดปกติ หรือข้อมูลไม่ตรงกัน
• รถถูกใช้ในการกระทำผิดกฎหมาย เช่น ขนยาเสพติด ขนของผิดกฎหมาย แข่งรถในทางสาธารณะ หรือเกี่ยวข้องกับคดีอาญา
• ผู้ขับไม่สามารถอธิบายที่มาของรถได้เลย โดยเฉพาะกรณีรถไม่มีเอกสาร ไม่มีหลักฐานการยืม ใช้ หรือครอบครอง
• รถดัดแปลงผิดกฎหมายร้ายแรง หรือมีสภาพไม่ตรงตามรายการจดทะเบียนจนต้องตรวจสอบเพิ่มเติม

รถไฟแนนซ์ ชื่อในเล่มไม่ใช่เรา แบบนี้ขับได้ไหม?

ขับได้ตามปกติ เพราะรถเช่าซื้อจำนวนมากชื่อกรรมสิทธิ์ยังอยู่กับบริษัทไฟแนนซ์ จนกว่าจะผ่อนครบและดำเนินการโอนกรรมสิทธิ์ ผู้ใช้รถจึงมักมีชื่อเป็นผู้ครอบครองหรือมีเอกสารสัญญาเช่าซื้อประกอบ

หากถูกตรวจ แนะนำให้มีสำเนาคู่มือจดทะเบียนรถ เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการเช่าซื้อ หรืออย่างน้อยมีข้อมูลที่สามารถยืนยันได้ว่ารถคันนี้อยู่ในการครอบครองโดยสุจริต

รถบริษัทหรือรถเช่า ชื่อไม่ตรงกับคนขับ ทำอย่างไรดี?

รถบริษัทและรถเช่าเป็นกรณีที่ชื่อเจ้าของรถไม่ตรงกับคนขับอยู่แล้ว สิ่งที่ควรมีติดรถคือเอกสารที่บอกความสัมพันธ์ระหว่างผู้ขับกับรถ เช่น

• สำเนาทะเบียนรถ
• เอกสารมอบหมายให้ใช้รถจากบริษัท
• สัญญาเช่ารถ หรือใบรับรถ
• บัตรพนักงาน หรือเอกสารยืนยันตัวผู้ขับ
• ประกันภัยและเอกสาร พ.ร.บ. ที่ยังไม่หมดอายุ

เอกสารเหล่านี้ช่วยลดปัญหาเวลาเจอด่านตรวจ โดยเฉพาะกรณีเดินทางต่างจังหวัดหรือขับรถในเวลาผิดปกติ เช่น กลางคืนหรือช่วงเทศกาลที่มีการตรวจเข้ม

รถเพิ่งซื้อมา แต่ยังไม่ได้โอน ขับได้ไหม?

กรณีซื้อรถมือสองแต่ยังไม่ได้โอนชื่อ ยังสามารถขับได้ หากมีเอกสารครบและรถไม่ได้มีปัญหาทางกฎหมาย อย่างไรก็ตาม ควรดำเนินการโอนกรรมสิทธิ์ให้เร็วที่สุด เพราะหากปล่อยไว้นานอาจเกิดปัญหาตามมา เช่น ภาษี ค่าปรับ ใบสั่ง ประกันภัย หรือข้อพิพาทเรื่องกรรมสิทธิ์

เอกสารที่ควรมีระหว่างรอโอน ได้แก่ สำเนาทะเบียนรถ สัญญาซื้อขาย สำเนาบัตรประชาชนผู้ขาย หนังสือมอบอำนาจ และหลักฐานการชำระเงินหรือใบรับรถ

มอเตอร์ไซค์ก็ใช้หลักเดียวกันไหม?

ใช้หลักเดียวกัน รถจักรยานยนต์ที่ชื่อเจ้าของไม่ตรงกับผู้ขับสามารถขี่ได้ หากผู้ขับมีใบขับขี่รถจักรยานยนต์ รถมีทะเบียนถูกต้อง ภาษีไม่ขาด และมีเอกสารให้ตรวจสอบได้

แต่รถมอเตอร์ไซค์เป็นกลุ่มที่มักถูกตรวจเรื่องทะเบียน ป้ายภาษี เลขตัวถัง ท่อไอเสีย การดัดแปลง และการครอบครองมากกว่ารถยนต์บางกรณี ดังนั้นหากเป็นรถที่ยืมมา หรือซื้อขายแล้วยังไม่โอน ควรมีสำเนาทะเบียนหรือหลักฐานติดไว้เสมอ

ถ้าเจ้าของรถไม่ได้มาด้วย ต้องมีหนังสือมอบอำนาจไหม?

โดยทั่วไป หากเป็นการใช้รถตามปกติ เช่น ขับรถคนในครอบครัว หรือยืมรถเพื่อนไปใช้งาน ไม่ได้มีข้อบังคับว่าต้องมีหนังสือมอบอำนาจทุกครั้ง แต่ถ้าเป็นรถบริษัท รถเช่า รถขนส่ง หรือรถที่ต้องใช้เดินทางไกล การมีเอกสารยืนยันสิทธิ์การใช้รถจะช่วยให้ตอบคำถามเจ้าหน้าที่ได้ง่ายขึ้น

สำหรับรถซื้อขายต่อกันมาแต่ยังไม่โอน หนังสือมอบอำนาจและเอกสารซื้อขายถือว่าสำคัญมาก เพราะเป็นหลักฐานว่าเราครอบครองรถโดยสุจริต ไม่ใช่รถที่ได้มาโดยผิดกฎหมาย

ถ้าถูกตรวจแล้วตำรวจสงสัย ควรทำอย่างไร?

• ตั้งสติและพูดคุยสุภาพ อย่าโต้เถียงหรือหลบเลี่ยงการตรวจ
• แสดงใบขับขี่และเอกสารรถ เท่าที่มีให้ตรวจสอบ
• อธิบายความสัมพันธ์กับรถ เช่น เป็นรถพ่อแม่ รถบริษัท รถเช่า หรือรถที่เพิ่งซื้อมา
• ติดต่อเจ้าของรถทันที หากเจ้าหน้าที่ต้องการยืนยัน
• ขอบันทึกการตรวจยึด หากมีการนำรถไปตรวจสอบ ต้องมีเอกสารระบุเหตุผล รายการรถ และผู้รับผิดชอบ
• อย่ามอบรถให้บุคคลที่ไม่มีอำนาจ หากไม่แน่ใจให้ติดต่อสถานีตำรวจในพื้นที่หรือสายด่วนตำรวจ

ปิดท้ายเรื่องนี้

ดังนั้นแล้ว รถยนต์หรือรถมอเตอร์ไซค์ที่ชื่อเจ้าของรถไม่ตรงกับคนขับ สามารถขับได้ หากผู้ขับมีใบขับขี่ถูกประเภท รถมีเอกสารถูกต้อง และเจ้าของรถยินยอมให้ใช้ ไม่ว่าจะเป็นรถครอบครัว รถบริษัท รถเช่า รถไฟแนนซ์ หรือรถที่เพิ่งซื้อขายมา

ส่วนตำรวจจะยึดรถได้หรือไม่นั้น ไม่ได้ดูแค่ชื่อในเล่มไม่ตรงกับคนขับ แต่จะดูว่ารถมีเหตุผิดปกติหรือเกี่ยวข้องกับการกระทำผิดหรือไม่ เช่น รถถูกแจ้งหาย ป้ายทะเบียนปลอม เอกสารไม่ถูกต้อง รถใช้ก่อคดี หรือผู้ขับไม่สามารถแสดงที่มาของรถได้

ทางที่ดีที่สุดคือ ก่อนขับรถที่ไม่ใช่ชื่อของตัวเอง ควรตรวจว่ามีใบขับขี่ สำเนาทะเบียนรถ ภาษี พ.ร.บ. และหลักฐานการใช้รถให้พร้อม เพราะเอกสารครบ ตอบได้ชัด ก็ช่วยลดปัญหาเวลาเจอด่านตรวจได้มาก