รถเรายังซ่อมได้ไหม? ถ้าบริษัทแม่ค่ายรถ ล้มละลาย!

กลายเป็นประเด็นใหญ่ในก่อนหน้านี้บริษัทแม่ของ NETA ในเมืองจีนได้ยื่นขอล้มละลายเพื่อเป็นการปรับโครงสร้างหรือรอผู้ลงทุนรายใหม่เข้ามา ทำให้ผู้ใช้งานอยู่หวั่นไหว โดยเฉพาะเรื่องการซ่อมและอะไหล่ และแล้้วถ้าเป็นสถานการณ์แบบนี้ ผู้ใช้งานรถจะซ่อมจะมีได้รับผลกระทบเรื่องอะไหล่แค่ไหน วันนี้ Sanook Auto มีคำตอบ

บริษัทรถยนต์ต่างประเทศล้มละลาย กระทบเรื่องอะไหล่ซ่อมแค่ไหน?

กรณีบริษัทแม่ของค่ายรถยนต์ในต่างประเทศประสบภาวะล้มละลาย ย่อมส่งผลกระทบต่อเจ้าของรถยนต์ในประเทศไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นการหาอะไหล่เพื่อการซ่อมบำรุง อย่างไรก็ตาม ผลกระทบจะรุนแรงและยาวนานเพียงใดขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งโครงสร้างของอุตสาหกรรมยานยนต์ในไทย และมาตรการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

ผลกระทบโดยตรงที่ผู้บริโภคชาวไทยอาจเผชิญคือ การขาดแคลนอะไหล่แท้ (Genuine Parts) โดยเฉพาะชิ้นส่วนที่มีความเฉพาะเจาะจงสูง เช่น ชิ้นส่วนตัวถัง, ระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ซับซ้อน หรือเครื่องยนต์ ซึ่งมักผลิตโดยบริษัทแม่หรือซัพพลายเออร์หลักในต่างประเทศ เมื่อบริษัทแม่หยุดการผลิต การส่งออกชิ้นส่วนเหล่านี้มายังประเทศไทยก็จะหยุดชะงักตามไปด้วย ส่งผลให้ศูนย์บริการอย่างเป็นทางการ (Authorized Service Center) ไม่สามารถจัดหาอะไหล่มาบริการลูกค้าได้ หรืออาจใช้เวลานานกว่าปกติในการสั่งซื้อ

กรณีศึกษาล่าสุดที่สะท้อนภาพปัญหานี้ได้ชัดเจนคือ สถานการณ์ของค่ายรถยนต์ไฟฟ้า NETA ที่มีข่าวว่าบริษัทแม่ในประเทศจีนได้ยื่นล้มละลาย ส่งผลให้เจ้าของรถในไทยเริ่มประสบปัญหาการขาดแคลนอะไหล่บางชิ้นส่วน ทำให้การซ่อมแซมล่าช้าออกไป และสร้างความกังวลต่อผู้บริโภคเป็นวงกว้าง

ทางออกที่จะช่วยลดผลกระทบ

แม้ว่าการล้มละลายของบริษัทแม่ในต่างประเทศจะสร้างความกังวล แต่ในความเป็นจริงแล้ว ตลาดอะไหล่รถยนต์ในประเทศไทยมีโครงสร้างที่ซับซ้อนและมีทางเลือกที่หลากหลาย ซึ่งช่วยบรรเทาผลกระทบได้ในระดับหนึ่ง:

• อะไหล่ทดแทน (Aftermarket Parts): ประเทศไทยเป็นฐานการผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ที่สำคัญแห่งหนึ่งของโลก มีผู้ผลิตชิ้นส่วนอิสระจำนวนมากที่ผลิตอะไหล่ทดแทนสำหรับรถยนต์หลากหลายยี่ห้อ อะไหล่เหล่านี้แบ่งได้หลายเกรด ตั้งแต่อะไหล่เทียบแท้ (OEM - Original Equipment Manufacturer) ที่ผลิตโดยโรงงานเดียวกับที่ส่งให้ค่ายรถ ไปจนถึงอะไหล่เทียม (Replacement Parts) ที่ผลิตโดยผู้ผลิตรายอื่น ซึ่งคุณภาพและราคาจะแตกต่างกันไป อะไหล่กลุ่มนี้จึงเป็นทางเลือกสำคัญเมื่ออะไหล่แท้ขาดตลาด
• ซัพพลายเออร์ในประเทศ: รถยนต์หลายรุ่นที่ประกอบในประเทศไทย มีสัดส่วนการใช้ชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศ (Local Content) สูง ชิ้นส่วนเหล่านี้ เช่น ระบบเบรก, ระบบช่วงล่าง, หรือชิ้นส่วนภายในบางอย่าง อาจยังคงสามารถผลิตและหาได้ในประเทศ แม้บริษัทแม่ในต่างประเทศจะปิดตัวลง แต่ประเด็นนี้ต้องดูว่า เวลาผลิตรถ ต้องดูว่าบริษัทแม่มีการไปบอกให้ซัพพลายเออร์ในประเทศอย่างเมืองไทย มีผลิตชิ้นส่วนสำคัญหรือไม่ด้วยนะ
• การบริหารจัดการของตัวแทนจำหน่ายในไทย: ตัวแทนจำหน่ายและผู้ประกอบการในประเทศไทยอาจมีมาตรการรับมือ เช่น การสต็อกอะไหล่ล่วงหน้า หรือการจัดหาอะไหล่จากแหล่งอื่นทั่วโลก รวมถึงการเจรจากับซัพพลายเออร์เพื่อสั่งผลิตชิ้นส่วนที่จำเป็นต่อไป 
• บทบาทของหน่วยงานคุ้มครองผู้บริโภค: สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) มีบทบาทในการเข้ามาตรวจสอบและกำกับดูแลให้ผู้ประกอบการต้องรับผิดชอบต่อผู้บริโภคตามสัญญา โดยเฉพาะในเรื่องการรับประกันและบริการหลังการขาย ซึ่งรวมถึงการจัดหาอะไหล่ซ่อมด้วย

ข้อแนะนำสำหรับผู้ใช้รถ

หากคุณเป็นคนที่ใช่รถยี่ห้อที่มีการบอกล้มละลาย หรือไม่ผลิตอะไหล่แล้ว ควรติดตามข่าวสารจากผู้จัดจำหน่ายในประเทศไทยอย่างใกล้ชิด และปรึกษาอู่ซ่อมที่เชี่ยวชาญเพื่อหาแนวทางในการจัดหาอะไหล่ทดแทนที่มีคุณภาพและเหมาะสมกับรถยนต์ของตนเอง เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง

ถึมแม้การล้มละลายของบริษัทรถยนต์ในต่างประเทศจะมีผลกระทบโดยตรง ต่อการหาอะไหล่ซ่อมในประเทศไทยอย่างแน่นอน โดยเฉพาะในช่วงแรกและกับชิ้นส่วนที่นำเข้าโดยตรง แต่ด้วยโครงสร้างอุตสาหกรรมชิ้นส่วนยานยนต์ที่แข็งแกร่งของไทย และทางเลือกจากตลาดอะไหล่ทดแทน จะช่วยบรรเทาปัญหาในระยะยาวได้ อย่างไรก็ตาม มูลค่าของรถยนต์ในตลาดมือสองอาจได้รับผลกระทบจากความเชื่อมั่นที่ลดลงของผู้บริโภค ได้ไม่มากก็น้อยครับ