มิตรภาพ... สายน้ำ...และความสามัคคี (ที่ลำน้ำเข็ก)

คนคัดท้ายเราเรียก นายท้ายเรือ คนคัดหัว(เรือ)ผมก็เลยเรียก นายหัวเรือ หากจะฟังดูปักษ์ใต้และผิดหลักการใช้ภาษา ก็เป็นเรื่องความเชื่อส่วนบุคคล โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน พวกเราเจ็ดชีวิต บวกนายท้ายและนายหัว อีกสองเป็นเก้า กำลังจะร่วมลงเรือลำเดียวกัน เปิดบริสุทธิ์เทศกาล  ชิมกาแฟแก่งซอง ล่องแก่งลำน้ำเข็ก ประจำปี 2551 ระยะทางประมาณ 8 กิโลเมตร เป็นเวลากว่า 2 ชั่วโมง ณ บัดนี้

  แรกทีเดียว...นายยอดทอง... มีความประสงค์อย่างแน่วแน่ว่าจะไม่ลงเรือลำเดียวกับพวกเราในครั้งนี้ เพราะเคยผ่านความรู้สึกนั้นมาแล้วครั้งหนึ่ง จึงแสดงเจตจำนงกับพี่ๆ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยภาคเหนือ เขต 3 พิษณุโลก หน้าเสื่องานนี้ว่า

จะไปดักถ่ายภาพตามจุดต่างๆ แต่มิตรภาพเล็กๆ ที่มีให้กันบวกความผูกพันฉันท์พี่น้องระหว่างพวกเรา ทำให้นายยอดทอง อดเป็นห่วง น้องทราย น้องดาว น้องออฟ อย่างเสียไม่ได้... ยอมกลืนน้ำลายเจือเสมหะของตนเอง...

เข้ามาเติมเต็มแรงช้างม้าวัวควาย (ในการพาย) ที่ขาดหายไป ให้เข้มแข็งขึ้นมาอีกมากโข แต่อีกนัยหนึ่งที่แฝงมาด้วยนั้น คือมาถ่วงดุลกับน้องดาว เพราะพิกัดพอฟัดพอเหวี่ยง ว่ากันตามภาษาสามัญชน สองคนนี้จะไม่นับหน่วยเป็นกิโลกรัม แต่เราจะว่ากันเป็น ตันข้าวเปลือก (พูดจริงๆ นะ)

มาพิษณุโลกครั้งคราวนี้ คาดไว้อย่างสูงที่จะได้มาออกกำลังเผาผลาญมันเปลวส่วนเกินออกจากร่างกาย แต่ดูเหมือนว่ามันกลับจะพอกพูนมากกว่าที่เห็นและเป็นอยู่ เพราะพี่ๆ จาก การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เขตพิษณุโลก พาตระเวนชิมอาหารอร่อยซะทั่วเมือง แค่ ก๋วยเตี๋ยวห้อยขา

 มื้อเที่ยงของวันวาน ก็ชิมกันไปคนละห้าหกชาม ไม่รวมแค็ปหมูกับไข่ต้มและขนมหวาน อีกห่าใหญ่ ก็ยังไม่ทันย่อยแล้ว มือเย็นยังกินข้าวเคล้าสายฝนบนแพริมน้ำน่าน บรรยากาศชวนฝันเกินบรรยาย

พูดถึงเรื่องกินแล้วอดนึกถึง น้องจุ๋ม พุนพิน พังแป้นแห่งสุราษฎร์ธานี น้องสาวอีกคนที่เคยยึดอาชีพสื่อสารมวลชนเป็นอาชีพหลัก แต่ตอนนี้กลับไปคุมกิจการอยู่ถิ่นฐานบ้านเกิด ถือเป็นมือระดับแถวหน้า

จัดอยู่สายแข็งเหมือนกัน เพื่อนซี้กับน้องทราย ซุ่มซ่าม หากว่างานนี้น้องจุ๋มมาด้วย คงไม่ต้องอ้อนวอนนายยอดทอง ให้ลงเรือมาปะทะกับน้องดาว เพราะฉายา พังแป้น ไม่ใช่อุปโลกน์ขึ้นมาสุ่มสี่สุ่มห้า

นอกเหนือจากการเข้าไปกราบสักการะ  พระพุทธชินราช  พระคู่บ้านคู่เมืองแล้ว มาพิษณุโลกทั้งทีก็ไม่ควรจะพลาดที่จะแวะเข้าไปเก็บเกี่ยวความรู้ภูมิปัญญาของปู่ย่าตายายครั้งโบร่ำโบราณที่

 พิพิธภัณฑ์พิ้นบ้านจ่าทวี  คลังความรู้คู่เมืองพิษณุโลก อันเกิดจากน้ำพักน้ำแรงและมุมมองที่แตกต่างของ จ่าสิบเอกทวี บูรณเขตต์ ซึ่งได้รวบรวมข้าวของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน ของผู้คนในยุคก่อนๆ มาเก็บรวบรวมจัดแสดงให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาหาความรู้ ข้อคิดและเหตุผลดีๆ ในการดำรงชีวิต อันเป็นภูมิปัญญาของคนรุ่นปู่ย่าตาทวด สอดแทรกเข้าไปสิ่งของต่างๆ ได้อย่างลงตัว

หากว่าท่านใดมาโอกาสได้เข้าไปชมด้วยตัวเอง เชื่อว่าจะเข้าใจสิ่งต่างๆ ที่ ลุงจ่าทวี พยายามทำและต้องการสื่อกับพวกเรา ได้ดีกว่าการอ่านจากเนื้อความที่ถ่ายทอดมาจากคนอื่น โลกยิ่งเจริญมากเท่าไหร่ ผู้คนก็ยิ่งโหยหาอดีตมากเท่านั้น

 แต่จะมีสักกี่คนที่คิดและลงมือทำอย่างลุงจ่าทวี แม้จะต้องฝ่าฟันกับปัญหาและอุปสรรค รอบด้านก็ตาม (แม้แต่ครอบครัวลุงจ่าเอง ตอนแรกยังหาว่าลุงจ่า บ้าสมบัติ)

แต่ผลลัพธ์ที่ได้ ณ ปัจจุบัน มันคุ้มค่ากับคนรุ่นหลังอย่างพวกเรา อย่างหาคำพูดอะไรมาเปรียบไม่ได้ สมัยก่อนลุงจ่าเปิดให้เข้าชมฟรี แต่ปัจจุบันก็มีการเก็บค่าธรรมเนียมนิดหน่อย ทั้งที่ไม่อยากเก็บ ส่วนจะมีเหตุผลอะไรไปถามไถ่กันเอาเอง

 แต่จะได้รับคำตอบหรือเปล่าเรื่องนี้นี้ผมไม่รับรองครับ (หมายเลขติดต่อผมจะทิ้งไว้ท้ายเรื่องนะครับ)

แต่พวกเราก็ลืมนึกไป มื้อเที่ยงของวันนี้ที่ผ่านมา พี่ๆ ททท. พิษณุโลก(อีกแล้ว) พาไปชิมอาหารที่ เรนฟอเรส รีสอร์ท... แต่... อย่าเรียกชิมเลยครับ มันดูสุภาพเกินกว่าจะรับไหว ต้องเรียกว่า รับประทานเข้าไปห่าใหญ่ (น - ผู้ปกครองควรให้คำแนะนำ) ถึงจะถูก เพราะอาหารอร่อยจริงๆ ครับ

เท่าที่จำได้ก็มี แกงส้มสายบัวกุ้ง, หลนปลาเค็ม, ยำผักพื้ ปลาแรดทอดขมิ้น (ถ้าจำไม่ผิดสองอย่างหลังชื่อแนวๆ นี้) ตบตูดผลไม้หลากชนิดลอยแก้ว... เรือยางของเรามันเลยเพียบแปล้ปริ่มน้ำด้วยเหตุนี้

พูดถึง เรนฟอเรส รีสอร์ท ตอนนี้ปรับปรุงเปลี่ยนโฉมแต่งองค์ทรงเครื่องใหม่แล้วครับ  ร่มรื่นเย็นใจ แต่ยังทัศนียภาพยังเหมือนเดิมครับ แวะเข้าไปเชยชมกันได้นะครับที่ www.rainforestthailand.com

  เป็นคำสั่งที่ถือเป็นกฎเหล็ก ที่ลูกเรือทุกคนต้องยึดถืออย่างเคร่งครัด นายท้ายเรือยางก็เปรียบเสมือนกัปตันเรือใหญ่ ซึ่งต้องรับผิดชอบชีวิตลูกเรือชายหญิง เด็ก สตรีและคนชรา(เช่นผม) ให้ผ่านพ้นแก่งหิน เกลียวคลื่น อันเป็นอุปสรรคของการเดินทาง จวบจนถึงจุดหมายปลายทางขึ้นฝั่งโดยสวัสดิภาพ

พี่หน่อย นายหัวเรือ ทำหน้าที่ดั่งไกด์แนะนำเรื่องราวและเส้นทางที่เราจะต้องพบเผชิญ ส่วน ลุงโก๋ ผู้ยึดอาชีพนายท้ายเรือยาง มานับแต่ยุคแรกๆ ของการล่องแก่งลำน้ำเข็ก ด้วยบุคลิกภาพดั่งผู้ใหญ่ใจดี ใบหน้าแย้มยิ้ม พูดน้อย

อาจด้วยถูกลูกเรืออย่างเราแย่งแกพูดจนหมด ลุงแกจึงนั่งฟังพวกเราพูดด้วยใบหน้าเปื้อนยิ้มตลอดเวลา แต่ถึงบทบาทที่ต้องแสดงความรับผิดชอบ ลุงโก๋...ก็ออกคำสั่งได้เฉียบคมชัดถ้อยชัดคำ

ซ้ายพาย ขวาพาย ซ้ายพาย ขวาทวน ขวาพาย ซ้ายทวน หมอบ จับเชือก

  เป็นคำสั่งที่ทุกคนได้ซักซ้อมทำความเข้าใจมาเป็นอย่างดี นับแต่ก่อนออกเดินทาง ...ซ้าย... ขวา... พาย... ทวน... หมอบ... จับเชือก... คำสั่งหลักๆ เพียงไม่กี่คำ อันเป็นภาษาสากลที่ใช้กันในกิจกรรมประเภทนี้ ที่เราจะได้ยินในการล่องแก่งทุกสถานที่

คลายความอึดอัดและหวาดกลัวที่สั่งสมอยู่ภายใน หรือร้องด้วยความสนุกสนาน ผมสังเกตปฏิกิริยาของพวกเรา รวมไปถึงเรือลำอื่นว่า การแสดงออกของคนเราแต่ละคนนั้นไม่เหมือนกัน บางคนอาจส่งเสียง...หรือบางคน..อาจสงบ..เสงี่ยม.... เงียบงัน

การปฏิบัติตามคำสั่งนายท้ายเรือ การจ้วงฝีพายด้วยความสามัคคี ล้วนมีเหตุผล ประสบการณ์ของนายท้ายเรือจะรู้ว่า เมื่อสายน้ำเดินทางอย่างนี้ เราจะบังคับทิศทางอย่างไร และลูกเรือจะต้องปฏิบัติอย่างไร พายหรือทวน แต่ปฏิกิริยาทุกอย่างล้วนต้องทำด้วยความพร้อมเพรียง หากมีคนหนึ่งคนใดแตกแถว ย่อมมีผลต่อทุกคนบนเรือ

การล่องแก่งจึงเหมือนการฝึกวินัยและสร้างความสามัคคีในหมู่คณะไปในตัว เราทุกคนต้องไปพร้อมๆ กัน จะเก่งอยู่แค่ผู้ใดคนหนึ่งคนเดียวไม่ได้ แม้นายท้ายและนายหัวผู้เก่งฉกาจ หากไม่มีลูกเรือที่คอยช่วยเหลือแล้ว เรือลำนั้นไม่นานก็อับปาง