ศาลอังกฤษสั่งอายัดทรัพย์สินทั่วโลก "เวียตเจ็ท" 8,500 ล้านบาท ปมปฏิเสธจ่ายหนี้เช่าเครื่องบิน

 ศาลอังกฤษสั่งอายัดทรัพย์สินทั่วโลก "เวียตเจ็ท" 8,500 ล้าน เบี้ยวค่าเช่าเครื่องบิน - ยืนยันกระทบไทยเวียตเจ็ทหรือไม่?

เกิดประเด็นร้อนสะเทือนวงการการบินระดับโลก เมื่อศาลชั้นสูงแห่งสหราชอาณาจักร (UK High Court) มีคำสั่งอายัดทรัพย์สินทั่วโลก (Worldwide Freezing Order) ของสายการบินต้นทุนต่ำสัญชาติเวียดนาม "เวียตเจ็ท แอร์" (VietJet Aviation) ในวงเงินสูงสุดถึง 251.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 8,500 ล้านบาท หลังยืดเยื้อคดีผิดนัดชำระหนี้ค่าเช่าเครื่องบินให้แก่บริษัทผู้ให้เช่าในกรุงลอนดอนมาอย่างยาวนาน

เบื้องลึกข้อพิพาท: หนี้พอกพูนจากช่วงโควิด-19

จุดเริ่มต้นของคดีความย้อนกลับไปในช่วงการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 เมื่อเวียตเจ็ทหยุดชำระค่าเช่าเครื่องบินโดยสาร Airbus A321 จำนวน 4 ลำ ให้แก่บริษัท FW Aviation (FWA) ซึ่งเป็นบริษัทบริหารสินทรัพย์ในเครือ FitzWalter Capital แม้ FWA จะทำการยึดเครื่องบินคืนและส่งกลับออกนอกประเทศเวียดนามได้สำเร็จตั้งแต่ช่วงปลายปี 2022 แต่เวียตเจ็ทยังคงนำเครื่องบินดังกล่าวออกบินให้บริการต่อเนื่องมาร่วม 1 ปีโดยไม่ชำระค่าเช่า

ในเดือนเมษายน 2025 ศาลอังกฤษเคยพิพากษาให้เวียตเจ็ทชำระหนี้ราว 181.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่เนื่องจากเวียตเจ็ทปฏิเสธที่จะชำระหนี้ตามคำสั่ง ยอดหนี้สะสมจึงเพิ่มสูงขึ้นทะลุ 250 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 8,500 ล้านบาท) จากดอกเบี้ย ค่าปรับ และค่าธรรมเนียมทางกฎหมาย ขณะที่ระบบยุติธรรมในประเทศเวียดนามปฏิเสธที่จะรับรองคำตัดสินของศาลอังกฤษ

พบพฤติกรรมโยกย้ายทรัพย์สินใส่ "บริษัทเปลือกนอก"

ผู้พิพากษา Pushpinder Sani แห่งศาลพาณิชย์อังกฤษ ระบุในคำตัดสินเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2026 โดยปฏิเสธคำร้องขอผ่อนผันของสายการบิน พร้อมเน้นย้ำว่า การอายัดทรัพย์สินเกิดขึ้นจากการที่เวียตเจ็ท "เจตนาปฏิเสธที่จะชำระหนี้ตามคำพิพากษาและพยายามต่อต้านการบังคับคดีอย่างเต็มที่" ไม่ใช่เพราะขาดสภาพคล่องทางการเงิน

นอกจากนี้ ศาลยังตรวจพบการทำธุรกรรมผิดปกติ โดยเวียตเจ็ทได้โอนมูลค่าทางเศรษฐกิจของสมุดยอดสั่งซื้อเครื่องบินใหม่ (Order Book) ไปยังบริษัท Angelica Holding Limited (AHL) ซึ่งจดทะเบียนในหมู่เกาะเคย์แมน โดยศาลระบุว่าบริษัทดังกล่าวเข้าข่ายเป็น "บริษัทเปลือกนอก" (Shell Company) ที่ไม่มีทั้งสำนักงานและพนักงานจริง และเวียตเจ็ทได้ปกปิดข้อตกลงนี้นานกว่า 1 ปี ทำให้ศาลเห็นว่ามีความเสี่ยงสูงที่จะมีการยักย้ายทรัพย์สินหลบเลี่ยงเจ้าหนี้

ขอบเขตคำสั่งอายัดทรัพย์สินครอบคลุมอะไรบ้าง?

คำสั่งอายัดทรัพย์สินทั่วโลกครั้งนี้ ครอบคลุมทรัพย์สินสำคัญของเวียตเจ็ทนอกประเทศเวียดนาม ได้แก่:

• สิทธิในฝูงบินปัจจุบัน และสิทธิการรับมอบเครื่องบินใหม่จาก Airbus และ Boeing
• ชิ้นส่วน เครื่องยนต์ และอุปกรณ์ห้องโดยสารที่สั่งซื้อจากผู้ผลิต
• สินทรัพย์ทางการเงิน เช่น เงินจ่ายล่วงหน้าก่อนส่งมอบ (Pre-delivery payments), เงินสำรองการบำรุงรักษา (Maintenance reserves) และเงินประกันการเช่า

อย่างไรก็ตาม คำสั่งนี้ยังคงอนุญาตให้เวียตเจ็ทดำเนินธุรกิจบินตามปกติได้ แต่ธุรกรรมทางการเงินหรือทรัพย์สินนอกเวียดนามจำต้องได้รับการอนุมัติจากศาลก่อน โดยศาลอนุมัติในหลักการแต่งตั้ง Alvarez & Marsal เข้ามาเป็นผู้พิทักษ์ทรัพย์ (Receivers) เพื่อเข้าจัดเก็บและบริหารทรัพย์สินในต่างประเทศ