กระอักเลือด เกิดจากอะไร เลือดพุ่งออกจากปากแบบในหนัง มีอยู่จริงหรือไม่?

กระอักเลือด เกิดจากอะไร? เลือดพุ่งออกจากปากแบบในหนังมีจริงไหม เปิดข้อเท็จจริงทางการแพทย์

ฉากตัวละครในภาพยนตร์ที่ถูกทำร้ายอย่างหนัก ก่อนจะ กระอักเลือดออกจากปาก หรือมีเลือดไหลออกมาจำนวนมาก เป็นภาพที่หลายคนคุ้นตา เพราะมักถูกใช้เพื่อสื่อถึงอาการบาดเจ็บรุนแรง

แต่ในชีวิตจริง อาการลักษณะนี้มีโอกาสเกิดขึ้นได้จริง เพียงแต่ ไม่ได้เกิดขึ้นง่ายและไม่ได้รุนแรงเหมือนที่เห็นในหนังหรือละครเสมอไป โดยเลือดที่ออกจากปากอาจมาจากหลายตำแหน่ง ทั้งปอด หลอดลม คอ หรือระบบทางเดินอาหาร

กระอักเลือดในชีวิตจริง อาจหมายถึงอะไร?

ทางการแพทย์ อาการที่คนทั่วไปเรียกว่า “กระอักเลือด” อาจแบ่งได้เป็น 2 ลักษณะหลัก คือ ไอเป็นเลือดจากระบบทางเดินหายใจ และ อาเจียนเป็นเลือดจากระบบทางเดินอาหาร

ไอเป็นเลือด เลือดมาจากปอดหรือหลอดลม

หากเลือดออกมาพร้อมกับการไอ แพทย์เรียกว่า Hemoptysis (ฮีมอพไทซิส) คือภาวะที่มีเลือดออกจากบริเวณทางเดินหายใจส่วนล่าง เช่น หลอดลมหรือปอด โดยเลือดอาจมีสีแดงสด สีชมพู หรือมีลักษณะเป็นฟองและปนกับเสมหะได้

สาเหตุที่ทำให้เกิดอาการไอเป็นเลือด เช่น

• การติดเชื้อในปอด เช่น วัณโรค ปอดบวม หรือหลอดลมอักเสบรุนแรง
• โรคหลอดลมโป่งพอง ซึ่งทำให้หลอดลมผิดปกติและมีโอกาสเกิดเลือดออก
• มะเร็งปอด ที่อาจทำให้หลอดเลือดบริเวณก้อนเนื้อได้รับความเสียหาย
• ลิ่มเลือดอุดตันในปอด ซึ่งอาจทำให้เนื้อปอดบางส่วนเกิดความเสียหาย
• การบาดเจ็บบริเวณหน้าอก จนกระทบต่อปอดหรือหลอดเลือด

การไอเป็นเลือดอาจเกิดจากหลายสาเหตุ ตั้งแต่การระคายเคือง บาดเจ็บ หรือการติดเชื้อ ไปจนถึงโรคที่เกี่ยวข้องกับปอดและหลอดเลือด ซึ่งเมื่อเลือดออกในทางเดินหายใจ ร่างกายจะมองว่าเป็นสิ่งแปลกปลอม และจะกำจัดออกมาด้วยการไอเป็นเลือด โดยเลือดอาจมีลักษณะเป็นสีแดงหรือสีชมพู เป็นฟอง หรือปนกับเสมหะได้ 

อาเจียนเป็นเลือด เลือดมาจากกระเพาะอาหาร

บางกรณีที่เห็นเลือดออกจากปากอาจไม่ได้มาจากปอด แต่เป็น อาเจียนเป็นเลือด (Hematemesis) ซึ่งเกิดจากเลือดออกในระบบทางเดินอาหารส่วนต้น เช่น

• แผลในกระเพาะอาหาร
• แผลในลำไส้เล็กส่วนต้น
• เส้นเลือดขอดในหลอดอาหารแตก โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคตับบางชนิด

เลือดจากกระเพาะอาหารอาจมีสีแดงสด หรือเปลี่ยนเป็นสีคล้ำคล้ายกากกาแฟ เนื่องจากผ่านกระบวนการย่อยร่วมกับกรดในกระเพาะ แต่การที่จะกระอักเลือดออกมาทางปากได้ ต้องเป็นกรณีที่เลือดออกจำนวนมากจนไหลลงไปตามลำไส้ไม่ทัน แล้วเอ่อล้นกลับขึ้นมาที่หลอดอาหาร แล้วพุ่งออกปากในลักษณะอาเจียนเป็นเลือด

แล้วฉาก “กระอักเลือด” แบบในหนัง มีจริงไหม?

เลือดออกทางปากมีโอกาสเกิดขึ้นได้ แต่ต้องเป็นการบาดเจ็บที่รุนแรงมาก ในสถานการณ์เหล่านี้ อาจเกิดการบาดเจ็บของปอด เช่น ปอดช้ำ ปอดฉีก หรือหลอดเลือดภายในได้รับความเสียหาย จนนำไปสู่การมีเลือดออกจากทางเดินหายใจ

อย่างไรก็ตาม ในชีวิตจริง คนที่ได้รับบาดเจ็บรุนแรงมักไม่ได้มีเพียงอาการเลือดออกจากปาก แต่จะมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก หน้ามืด ความดันต่ำ หรือหมดสติ

ฉากเลือดจำนวนมากพุ่งออกจากปากในภาพยนตร์มักถูกทำให้เกินจริงเพื่อเพิ่มความตื่นเต้น ภาวะเลือดออกจากทางเดินหายใจจำนวนมากถือเป็นภาวะฉุกเฉิน เพราะนอกจากการเสียเลือดแล้ว เลือดอาจไปอุดกั้นทางเดินหายใจ ทำให้เกิดภาวะขาดออกซิเจนได้ และการที่เลือดจะออกภายในร่างกายจนกระอักออกมาทางปากได้ ต้องใช้เวลาและผ่านกระบวนการของอวัยวะในร่างกาย ไม่ใช่ถูกแทงถูกยิงแล้วจะกระอักเลือดออกมาทันทีแบบในหนัง