ดาวน์โหลดสนุกแอปฟรี
Email6 สิ่งที่ไม่ควรทำหลังตื่นนอนทันที ทำร้ายสุขภาพตั้งแต่เช้า ตรงกับคุณกี่ข้อ?
6 พฤติกรรมที่ไม่ควรทำหลังตื่นนอนทันที ทำร้ายสุขภาพโดยไม่รู้ตัวตั้งแต่เช้า ตรงกับคุณกี่ข้อ?
หลายคนเริ่มต้นวันใหม่ด้วยการหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาเช็กข่าว หรือเดินตรงไปชงกาแฟทันทีหลังลืมตา แต่รู้หรือไม่ว่า ช่วงเวลาหลังตื่นนอนเป็นช่วงที่ร่างกายกำลังปรับเปลี่ยนจากโหมดพักผ่อนไปสู่โหมดตื่นตัว ทั้งระบบประสาท ฮอร์โมน และการไหลเวียนเลือด
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพแนะนำว่า การให้เวลาร่างกายปรับตัวในช่วงแรกหลังตื่นนอน อาจช่วยให้สมองทำงานได้ดีขึ้น และลดพฤติกรรมบางอย่างที่อาจส่งผลเสียต่อพลังงานและอารมณ์ระหว่างวัน
1. อย่าเพิ่งดื่มกาแฟทันทีหลังตื่นนอน
กาแฟอาจเป็นเครื่องดื่มคู่ใจของหลายคนในตอนเช้า แต่การดื่มทันทีหลังตื่นนอนอาจไม่ใช่ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุด เพราะในช่วงเช้า ร่างกายจะมีการหลั่งฮอร์โมน คอร์ติซอล (Cortisol) ตามธรรมชาติ ซึ่งมีบทบาทช่วยให้ร่างกายตื่นตัวและพร้อมเริ่มต้นวัน
ผู้เชี่ยวชาญบางรายจึงแนะนำให้รอประมาณ 30–90 นาทีหลังตื่นนอนก่อนดื่มกาแฟ เพื่อให้ร่างกายผ่านช่วงที่คอร์ติซอลเพิ่มขึ้นตามธรรมชาติไปก่อน อย่างไรก็ตาม หลักฐานทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการต้องรอกาแฟ 90 นาทีโดยเฉพาะยังมีจำกัด และควรพิจารณาจากความไวต่อคาเฟอีนของแต่ละคนด้วย
งานวิจัยพบว่า คาเฟอีนสามารถกระตุ้นการหลั่งคอร์ติซอลได้ โดยผลกระทบอาจแตกต่างกันตามพฤติกรรมการดื่มกาแฟของแต่ละบุคคล
2. อย่าเล่นโทรศัพท์ทันทีหลังลืมตา
การหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาเช็กข้อความ อีเมล หรือโซเชียลมีเดียทันทีหลังตื่น อาจทำให้สมองต้องรับข้อมูลจำนวนมากตั้งแต่ยังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านจากการนอนหลับ
โดยเฉพาะเนื้อหาที่สร้างความเครียด เช่น ข่าวร้าย ข้อความงาน หรือการเปรียบเทียบตัวเองบนโซเชียล อาจกระตุ้นความเครียดตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นวัน และทำให้สมองเสียสมาธิได้ง่ายขึ้น
3. อย่าลุกจากเตียงทันที
หลังนอนหลับเป็นเวลาหลายชั่วโมง ระบบไหลเวียนเลือดยังต้องใช้เวลาในการปรับตัว การลุกขึ้นอย่างรวดเร็วอาจทำให้บางคนเกิดอาการหน้ามืด เวียนศีรษะ หรือเสียการทรงตัว โดยเฉพาะผู้ที่มีแนวโน้มความดันโลหิตต่ำ
วิธีที่ดีคือ ค่อย ๆ นั่งบนเตียง ขยับแขนขา ยืดกล้ามเนื้อเบา ๆ สักครู่ ก่อนลุกขึ้นเดิน
4. อย่าออกกำลังกายหนักทันทีโดยไม่วอร์มร่างกาย
แม้ว่าการออกกำลังกายตอนเช้าจะเป็นนิสัยที่ดี แต่การเริ่มออกแรงหนักทันทีหลังตื่น อาจทำให้กล้ามเนื้อ ข้อต่อ และระบบหัวใจยังไม่พร้อมรับภาระ
เริ่มด้วยการดื่มน้ำเปล่า 1 แก้ว รอประมาณ 15-30 นาที แล้วเลือกท่าเบาๆ เน้นการยืดเหยียด หรือคาร์ดิโอความเข้มข้นต่ำ ใช้เวลาเพียง 10-15 นาทีก็พอ
5. อย่ากดเลื่อนปลุกซ้ำหลายครั้ง
การกดปุ่ม Snooze หลายรอบอาจทำให้สมองเข้าสู่วงจรการนอนใหม่ แต่ต้องตื่นขึ้นอีกครั้ง ส่งผลให้เกิดอาการมึนงงหลังตื่น หรือที่เรียกว่า Sleep Inertia
แม้จะรู้สึกเหมือนได้พักเพิ่ม แต่การนอนต่อแบบไม่เต็มรอบอาจทำให้รู้สึกเหนื่อยและไม่มีสมาธิมากกว่าเดิม
6. อย่างดมื้อเช้า อย่ากินมื้อหนักทันที
หลังตื่นนอน ระบบย่อยอาหารกำลังเริ่มกลับมาทำงาน การรับประทานอาหารปริมาณมากทันทีอาจทำให้บางคนรู้สึกแน่นท้อง หรือไม่สบายตัว
ควรเริ่มต้นด้วยน้ำเปล่า และเลือกอาหารเช้าที่มีโปรตีน ใยอาหาร และสารอาหารครบถ้วน เพื่อช่วยเติมพลังงานให้ร่างกายอย่างเหมาะสม แต่ถ้าเลือกกินอาหารเช้าที่มีน้ำตาลสูง (เช่น ขนมหวาน เบเกอรี่ หรือซีเรียลหวานๆ) จะทำให้น้ำตาลในเลือดพุ่งปรี๊ด แล้วตกลงมาฮวบฮอด ทำให้ช่วงสายๆ ง่วงนอนและหิวเร็วกว่าเดิม
การไม่กินมื้อเช้าจะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำลง ส่งผลให้สมองไม่แล่น หงุดหงิดง่าย และร่างกายต้องดึงพลังงานสำรองมาใช้ ทำให้อ่อนเพลีย
แหล่งอ้างอิง
- งานวิจัยเรื่องคาเฟอีนกับฮอร์โมนคอร์ติซอล https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16204431/
- ข้อมูลเกี่ยวกับช่วงเวลาที่เหมาะสมในการดื่มกาแฟหลังตื่นนอน https://www.houstonmethodist.org/blog/articles/2024/jan/is-there-a-best-time-to-drink-your-coffee-in-the-morning/
- ข้อมูลเกี่ยวกับวงจรคอร์ติซอลและการตื่นนอน https://my.clevelandclinic.org/health/articles/22187-cortisol
- งานวิจัยเกี่ยวกับคาเฟอีนกับการตอบสนองต่อความเครียดและคอร์ติซอล https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2249754/
- ข้อมูลเกี่ยวกับภาวะมึนงงหลังตื่นนอน (Sleep Inertia) https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10828433/
