ออสเตรีย กับ ออสเตรเลีย เกี่ยวข้องกันไหม? ทำไมชื่อคล้ายกัน ทั้งที่อยู่คนละทวีป

ไขข้อข้องใจ! "ออสเตรีย" กับ "ออสเตรเลีย" ทำไมชื่อคล้ายกัน ทั้งที่ตั้งอยู่คนละทวีป และอยู่ห่างกันเกือบครึ่งโลก 

สำหรับคอนักเดินทางและผู้ที่สนใจด้านภูมิศาสตร์ หลายคนอาจเคยสับสนกับชื่อของสองประเทศที่มีความคล้ายคลึงกันอย่างมาก นั่นคือ "ออสเตรีย" (Austria) และ "ออสเตรเลีย" (Australia) ทั้งที่ตั้งอยู่คนละทวีปและอยู่ห่างกันเกือบครึ่งโลก แต่สะกดต่างกันเพียงไม่กี่ตัวอักษร จนเกิดคำถามตามมาว่าทั้งสองชื่อนี้มีความเกี่ยวข้องกันทางประวัติศาสตร์หรือภาษาศาสตร์บ้างหรือไม่

ข้อแตกต่างพื้นฐานของทั้งสองประเทศ

ก่อนจะไปเจาะลึกเรื่องที่มาของชื่อ เรามาดูความแตกต่างที่ชัดเจนของทั้งสองประเทศกันก่อน:

• ออสเตรีย (Austria): เป็นประเทศขนาดเล็กที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ตั้งอยู่ในภูมิภาคยุโรปกลาง มีเมืองหลวงคือกรุงเวียนนา ใช้ภาษาเยอรมันเป็นภาษาราชการ และมีประชากรประมาณ 9.2 ล้านคน
• ออสเตรเลีย (Australia): เป็นประเทศและทวีปขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ในซีกโลกใต้ระหว่างมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก มีเมืองหลวงคือกรุงแคนเบอร์รา ใช้ภาษาอังกฤษเป็นหลัก และมีเนื้อที่ใหญ่กว่าออสเตรียถึงกว่า 90 เท่า

ระยะทางเส้นตรงระหว่างกรุงเวียนนาและกรุงแคนเบอร์ราห่างกันถึงประมาณ 15,900 กิโลเมตร ดังนั้นทั้งสองประเทศจึงไม่ได้ตั้งอยู่ใกล้กัน และไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกันในเชิงการเมืองหรือภูมิศาสตร์แต่อย่างใด

ที่มาของชื่อ "ออสเตรีย" (Austria) = ทิศตะวันออก

คำว่า Austria มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 1,000 ปี โดยในภาษาละตินยุคกลางเรียกว่า Marchia Austriaca ซึ่งหมายถึง "ดินแดนชายแดนตะวันออก" เนื่องจากตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของเยอรมนี ส่วนในภาษาเยอรมัน ดั้งเดิม เรียกพื้นที่นี้ว่า Ostarrîchi (Ostar แปลว่า ทิศตะวันออก, rîchi แปลว่า อาณาจักร) ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นคำว่า Österreich ที่ใช้เรียกประเทศออสเตรียในภาษาเยอรมันจนถึงปัจจุบัน

iStockphoto

ที่มาของชื่อ "ออสเตรเลีย" (Australia) = ทิศใต้

ในทางกลับกัน คำว่า Australia กลับมีรากศัพท์มาจากทิศตรงข้าม นั่นคือ "ทิศใต้" โดยนักสำรวจในอดีตเชื่อว่าต้องมีแผ่นดินขนาดใหญ่ทางซีกโลกใต้เพื่อถ่วงดุลกับแผ่นดินทางซีกโลกเหนือ จึงเรียกทวีปในจินตนาการนี้ว่า Terra Australis Incognita ซึ่งคำว่า Australis ในภาษาละตินมาจากคำว่า auster ที่แปลว่า "ลมใต้" ก่อนจะถูกตัดทอนและประกาศใช้เป็นชื่อประเทศอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1824

iStockphoto

สรุปแล้ว ทั้งสองชื่อมีความเกี่ยวข้องกันหรือไม่?

แม้ว่าคำว่า Austria จะหมายถึง "ตะวันออก" และ Australia จะหมายถึง "ใต้" ซึ่งดูเหมือนมาจากทิศคนละทิศทาง แต่ในทางภาษาศาสตร์ขั้นสูง ย้อนกลับไปในยุคภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม ทั้งสองคำต่างสืบเชื้อสายมาจากรากศัพท์เดียวกันคือคำว่า *h₂ews- ซึ่งมีความหมายดั้งเดิมว่า "สว่าง" หรือ "แสงอรุณ"

ดังนั้นสรุปได้ว่าในเชิงภูมิศาสตร์และประวัติศาสตร์การสร้างชาติ ทั้งสองประเทศไม่ได้เกี่ยวข้องกันเลย แต่ในเชิงรากศัพท์ภาษาศาสตร์โบราณนับพันปี ชื่อของทั้งสองประเทศกลับมีจุดกำเนิดร่วมกันจากคำที่หมายถึง "แสงแห่งวันใหม่" นั่นเอง

แหล่งอ้างอิง

1. Science ABC