ไข่ต้องแช่ตู้เย็นไหม? วิธีเก็บรักษาไข่ให้สดใหม่ ปลอดภัยจากเชื้อโรค

ไข่ควรแช่ตู้เย็นไหม? ต้องล้างก่อนแช่หรือไม่ พร้อมวิธีเก็บให้สดและปลอดภัย

ไข่เป็นวัตถุดิบประจำบ้านที่หลายคนซื้อเก็บไว้ครั้งละหลายฟอง แต่เรื่องการเก็บไข่ยังมีคำแนะนำที่แตกต่างกัน บางบ้านวางไว้ในครัว บางบ้านแช่ไว้ที่ประตูตู้เย็น ขณะที่บางคนล้างเปลือกไข่ให้สะอาดก่อนนำไปเก็บ

คำถามคือ ไข่จำเป็นต้องแช่ตู้เย็นหรือไม่ ควรล้างก่อนแช่ไหม และควรวางด้านใดขึ้นจึงจะเก็บได้นาน บทความนี้รวบรวมวิธีเก็บไข่ที่ช่วยรักษาความสดและลดความเสี่ยงจากเชื้อโรค

ไข่ควรแช่ตู้เย็นไหม?

ควรเก็บไข่ไว้ในตู้เย็น โดยเฉพาะในประเทศไทยที่มีอากาศค่อนข้างร้อน เพราะความเย็นช่วยชะลอการเสื่อมคุณภาพและการเพิ่มจำนวนของเชื้อจุลินทรีย์ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ แนะนำให้เก็บไข่ในตู้เย็นที่สะอาด โดยควบคุมอุณหภูมิไว้ประมาณ 4 องศาเซลเซียสหรือต่ำกว่า

กรมอนามัยของไทยแนะนำให้เก็บไข่ในตู้เย็น และวางด้านแหลมลง ด้านป้านขึ้น เพื่อรักษาคุณภาพของไข่ให้นานขึ้น การแช่เย็นจึงเป็นวิธีที่เหมาะสำหรับครัวเรือน โดยเฉพาะเมื่อไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิภายในบ้านได้สม่ำเสมอ

 

ควรล้างไข่ก่อนนำเข้าตู้เย็นหรือไม่?

ไม่ควรล้างไข่แล้วนำไปแช่เก็บไว้ เพราะเปลือกไข่มีรูพรุนขนาดเล็ก การล้างด้วยวิธีที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้น้ำและสิ่งปนเปื้อนบนเปลือกถูกดึงผ่านรูพรุนเข้าสู่ภายในไข่ได้ กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ จึงไม่แนะนำให้ผู้บริโภคล้างไข่จากร้านค้าซ้ำก่อนนำเข้าตู้เย็น

ควรเลือกซื้อไข่ที่เปลือกสะอาด ไม่มีมูลสัตว์ติดอยู่ และไม่มีรอยแตกร้าวตั้งแต่แรก กรมอนามัยแนะนำให้ล้างทำความสะอาดไข่ก่อนนำไปปรุงอาหาร ไม่ใช่ล้างล่วงหน้าแล้วแช่เก็บไว้นานหลายวัน

ถ้าเปลือกไข่สกปรก ควรทำอย่างไร?

หากไข่มีคราบสกปรกหรือมูลสัตว์ติดอยู่มาก ควรหลีกเลี่ยงการซื้อ เพราะสิ่งสกปรกอาจมีเชื้อโรคปนเปื้อนอยู่ หากพบหลังจากซื้อมาแล้ว ควรแยกออกจากไข่ฟองอื่นและไม่นำไปวางปะปนกับอาหารพร้อมรับประทาน

เมื่อต้องการนำไข่มาปรุง สามารถล้างเฉพาะก่อนใช้งานแล้วตอกและปรุงทันที ไม่ควรแช่ไข่ทิ้งไว้ในอ่างน้ำ เพราะอาจเพิ่มโอกาสที่สิ่งปนเปื้อนจะผ่านเปลือกเข้าไปด้านใน หลังสัมผัสไข่ดิบควรล้างมือ อุปกรณ์ และพื้นผิวด้วยน้ำและสบู่ให้สะอาด

ควรเก็บไข่ไว้ตรงไหนของตู้เย็น?

ตำแหน่งที่เหมาะสมคือ ชั้นด้านในของตู้เย็น ซึ่งมีอุณหภูมิค่อนข้างคงที่ ไม่ควรวางไข่ไว้ในช่องประตูตู้เย็น แม้ผู้ผลิตตู้เย็นหลายรุ่นจะทำถาดวางไข่ไว้ตรงบริเวณนี้ก็ตาม

อุณหภูมิบริเวณประตูจะเปลี่ยนแปลงทุกครั้งที่เปิดและปิดตู้เย็น ทำให้ไข่ได้รับความเย็นไม่สม่ำเสมอ กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ จึงแนะนำให้เก็บไข่ไว้ในกล่องเดิมและวางบนชั้นด้านใน ไม่ใช่บริเวณประตู

ควรเอาไข่ออกจากกล่องเดิมหรือไม่?

ควรเก็บไข่ไว้ในแผงหรือกล่องเดิม เพราะช่วยลดการกระแทก ป้องกันเปลือกแตกร้าว และทำให้ตรวจสอบวันที่ควรบริโภคได้ง่ายขึ้น การวางไข่เปลือยไว้ในตู้เย็นอาจทำให้เกิดการกระแทกเมื่อหยิบอาหารชนิดอื่น

FDA แนะนำให้เก็บไข่ไว้ในกล่องเดิมตลอดระยะเวลาที่แช่เย็น นอกจากนี้ ไม่ควรวางกล่องไข่ไว้ใต้เนื้อสัตว์ดิบหรืออาหารที่อาจมีน้ำหยดลงมา เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้าม

ควรวางไข่ด้านแหลมหรือด้านป้านลง?

ควรวางไข่โดยให้ ด้านแหลมอยู่ด้านล่างและด้านป้านอยู่ด้านบน เนื่องจากบริเวณด้านป้านมีช่องอากาศอยู่ภายใน การวางในลักษณะนี้ช่วยให้ไข่แดงอยู่ใกล้กึ่งกลางและรักษาคุณภาพของไข่ระหว่างการเก็บได้ดีขึ้น

กรมอนามัยแนะนำให้จัดวางไข่ด้านแหลมลงในภาชนะที่สะอาดและเก็บแยกเป็นสัดส่วนภายในตู้เย็น

ไข่สดเก็บในตู้เย็นได้นานแค่ไหน?

ไข่สดที่ยังมีเปลือกและเก็บในตู้เย็นอย่างสม่ำเสมอ โดยทั่วไปสามารถเก็บได้ประมาณ 3-5 สัปดาห์ นับจากวันที่นำเข้าตู้เย็น อย่างไรก็ตาม ควรตรวจวันที่ควรบริโภคบนบรรจุภัณฑ์และใช้ไข่เก่าก่อนตามหลัก “ซื้อก่อน ใช้ก่อน”

FDA ระบุว่าไข่ยังมีคุณภาพดีที่สุดเมื่อใช้ภายในประมาณ 3 สัปดาห์ การเก็บได้นานไม่ได้หมายความว่าควรวางทิ้งไว้จนถึงวันสุดท้าย โดยเฉพาะไข่ที่ไม่ทราบวันที่ผลิตหรือเคยถูกวางไว้ในอุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน

นำไข่ออกจากตู้เย็นแล้ววางข้างนอกได้นานแค่ไหน?

ไข่ที่แช่เย็นแล้วไม่ควรวางไว้ที่อุณหภูมิห้องเกิน 2 ชั่วโมง และหากอยู่ในบริเวณที่อุณหภูมิสูงกว่า 32 องศาเซลเซียส ไม่ควรวางทิ้งไว้เกิน 1 ชั่วโมง เพราะเชื้อแบคทีเรียสามารถเพิ่มจำนวนได้รวดเร็วในสภาพอากาศอบอุ่น

จึงควรนำไข่ออกจากตู้เย็นเฉพาะจำนวนที่ต้องการใช้ ไม่จำเป็นต้องนำไข่ทั้งหมดออกมาวางรอให้หายเย็น และไม่ควรนำไข่เข้าออกจากตู้เย็นซ้ำหลายครั้ง

เก็บไข่ในช่องแช่แข็งได้ไหม?

ไม่ควรนำไข่สดทั้งเปลือกไปแช่แข็ง เพราะของเหลวภายในจะขยายตัวและอาจทำให้เปลือกแตกร้าว หากต้องการแช่แข็ง ควรตอกไข่ออกจากเปลือก ตีไข่ขาวและไข่แดงให้เข้ากัน แล้วเก็บในภาชนะที่เหมาะกับการแช่แข็ง

FDA ระบุว่าไข่ที่แช่แข็งอย่างถูกต้องสามารถเก็บได้ประมาณ 1 ปี แต่ไม่ควรแช่แข็งทั้งเปลือก ส่วนไข่ที่เกิดการแข็งโดยไม่ตั้งใจและมีเปลือกแตกควรทิ้ง

ไข่เปลือกร้าวยังกินได้หรือไม่?

ไม่ควรซื้อไข่ที่มีเปลือกร้าว เพราะแบคทีเรียสามารถผ่านรอยแตกเข้าไปภายในได้ แม้เนื้อไข่จะยังไม่มีกลิ่นผิดปกติก็ตาม ไข่ที่เปลือกดูสะอาดและไม่แตกร้าวก็ยังอาจมีเชื้อซัลโมเนลลาได้ จึงควรปรุงให้สุกอย่างเหมาะสมทุกครั้ง

หากไข่แตกระหว่างการขนส่งหรือมีของเหลวรั่วออกมา ควรหลีกเลี่ยงการนำมารับประทาน โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ ซึ่งมีโอกาสป่วยรุนแรงจากอาหารปนเปื้อนมากกว่าคนทั่วไป

ไข่เสียดูอย่างไร?

หากตอกไข่แล้วมีกลิ่นเหม็นรุนแรง สีผิดปกติ หรือมีลักษณะไม่น่าไว้วางใจ ควรทิ้งทันที อย่างไรก็ตาม การที่ไข่ไม่มีกลิ่นไม่ได้ยืนยันว่าปราศจากเชื้อโรค เพราะเชื้อซัลโมเนลลาอาจพบในไข่ที่เปลือกดูสะอาดและไม่มีความผิดปกติให้สังเกต

วิธีลดความเสี่ยงที่สำคัญกว่าการดมกลิ่นคือเลือกซื้อจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ ตรวจเปลือกไม่ให้แตกร้าว เก็บในตู้เย็น และปรุงไข่จนไข่ขาวและไข่แดงสุก โดยอาหารที่มีไข่เป็นส่วนประกอบควรได้รับความร้อนอย่างทั่วถึง

วิธีเก็บไข่ที่ถูกต้องแบบสรุป

• เลือกซื้อไข่สะอาดและเปลือกไม่แตกร้าว หลีกเลี่ยงฟองที่มีมูลสัตว์หรือคราบสกปรกจำนวนมาก
• นำเข้าตู้เย็นหลังซื้อกลับบ้าน โดยเก็บในบริเวณที่เย็นสม่ำเสมอ
• ไม่ล้างไข่ก่อนนำไปแช่เก็บ ควรล้างเฉพาะก่อนนำมาปรุงอาหาร
• เก็บในกล่องเดิม เพื่อป้องกันการกระแทกและช่วยให้ตรวจสอบวันที่ได้ง่าย
• วางบนชั้นด้านใน ไม่ควรเก็บที่ประตูตู้เย็นซึ่งอุณหภูมิเปลี่ยนบ่อย
• วางด้านแหลมลงและด้านป้านขึ้น เพื่อช่วยรักษาคุณภาพของไข่
• ไม่นำไข่เย็นออกมาวางทิ้งไว้นาน และไม่ควรนำเข้าออกจากตู้เย็นซ้ำๆ
• ล้างมือและอุปกรณ์หลังสัมผัสไข่ดิบ เพื่อลดการปนเปื้อนไปยังอาหารชนิดอื่น
• ปรุงให้สุกก่อนรับประทาน โดยเฉพาะอาหารสำหรับกลุ่มที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อรุนแรง

สรุป

ไข่ควรเก็บไว้ในตู้เย็น แต่ไม่ควรล้างก่อนแช่ เพราะการล้างที่ไม่ถูกวิธีอาจทำให้น้ำและสิ่งปนเปื้อนผ่านรูพรุนของเปลือกไข่เข้าไปด้านในได้ ควรเลือกซื้อไข่ที่สะอาด เก็บในกล่องเดิมบนชั้นด้านในของตู้เย็น และล้างเฉพาะก่อนนำไปปรุงอาหาร

การเก็บไข่ด้านแหลมลง หลีกเลี่ยงช่องประตูตู้เย็น และรักษาอุณหภูมิให้สม่ำเสมอ จะช่วยคงความสดและลดความเสี่ยงจากเชื้อโรคได้ ที่สำคัญ ไม่ควรใช้เพียงกลิ่นหรือรูปลักษณ์ตัดสินว่าไข่ปลอดภัย แต่ควรปรุงให้สุกและรักษาความสะอาดตลอดการเตรียมอาหาร

แหล่งอ้างอิง

• สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ: คำแนะนำเรื่องความปลอดภัย การเก็บ และการปรุงไข่
• กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ: การแช่เย็นและการล้างไข่ก่อนจัดเก็บ
• กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข: การเลือกซื้อ การล้างก่อนปรุง และการจัดวางไข่ในตู้เย็น
• FoodSafety.gov: ระยะเวลาการเก็บไข่และอาหารที่มีไข่ในตู้เย็น