ฮ่องเต้ใช้อะไรเป็น "เกณฑ์เลือกสนม" ไม่ใช่ใบหน้าสวยๆ แต่รู้แล้วบางคนบอกเห็นใจ...

เปิดเกณฑ์คัดเลือก "พระสนม" ของฮ่องเต้จีน วัดกันที่อะไร? ไร้เงาเรื่องความสวย!

ไม่ใช่เรื่องความงาม... เบื้องหลังด่านอรหันต์ "เลือกสนมเข้าวัง" รูปร่างหน้าตาอยู่ท้ายสุด วัดกันที่กลิ่นตัวและตระกูล

ในความคิดของใครหลายคน วังหลังของฮ่องเต้คงเปรียบเสมือนสวนดอกไม้ที่อบอวลไปด้วย "สามพันนางงาม" (三千佳麗) ที่แต่ละนางต้องมีรูปโฉมงดงามปานล่มเมือง และถูกคัดสรรอย่างพิถีพิถันมาจากทั่วทุกสารทิศราวกับเพชรเม็ดงาม ทว่าในความเป็นจริงทางประวัติศาสตร์กลับเย็นชาและเข้มงวดกว่าในซีรีส์มาก หากอยากรู้ว่าหน้าตาของสนมวังหลังเป็นอย่างไร ต้องเริ่มจากการเจาะลึกที่ "เกณฑ์การคัดเลือก" ค่ะ

ความสวยอยู่ท้ายสุด! "ชาติตระกูลและคุณธรรม" คือด่านแรก

การคัดเลือกพระสนม (เลือกซิ่วหนี่) ไม่ใช่การประกวดนางงามอย่างที่คิด รูปร่างหน้าตาภายนอกถือเป็นปัจจัยที่มีสัดส่วนคะแนนน้อยที่สุด สิ่งที่คณะกรรมการใช้เป็นเกณฑ์ตัดสินหลักคือ "ภูมิหลังของครอบครัว กิริยามารยาท และสง่าราศี" ซึ่งแค่ด่านเรื่องชาติตระกูลเพียงข้อเดียว ก็สามารถคัดคนออกไปได้มากกว่าครึ่งค่อนประเทศแล้ว

• คุณสมบัติครอบครัว: ตระกูลไม่จำเป็นต้องเป็นขุนนางใหญ่โต แต่ต้อง "สะอาดบริสุทธิ์" หากมีสมาชิกในบ้านเคยมีประวัติอาชญากรรมจะถูกตัดสิทธิ์ทันที นอกจากนี้ ลูกสาวจากตระกูลพ่อค้าวาณิชก็ไม่ผ่านเกณฑ์เช่นกัน แต่จะต้องมาจากตระกูลปัญญาชนหรือข้าราชการที่ยึดมั่นในกรอบประเพณี

• ป้องปรามศึกสายเลือด: ยกตัวอย่างเช่นใน "ราชวงศ์หมิง" มีกฎเหล็กที่ตั้งขึ้นมาเพื่อป้องกันปัญหามเหสีและญาติฝั่งแม่เข้ามาก้าวก่ายราชการแผ่นดิน (外戚干政) จึงมีนโยบายชัดเจนว่าจะเลือกเด็กสาวจากตระกูลเล็ก ๆ ที่ภูมิหลังสะอาดสะอ้านเป็นหลัก แม้กระทั่งหลังจากเข้าวังมาแล้วก็ตาม

ย้อนรอยระบบคัดเลือกสุดโหดแห่งราชวงศ์หมิง จาก 5,000 คน เหลือหลักสิบ!

กระบวนการคัดเลือกหญิงงามเข้าวังในสมัยราชวงศ์หมิงนั้นขึ้นชื่อเรื่องความละเอียดและเข้มงวดเป็นอย่างมาก โดยแบ่งออกเป็นลำดับขั้นดังนี้:

• ด่านแรก (รอบคัดเลือก 5,000 คน): แพลตฟอร์มส่วนกลางจะประกาศรับสมัครเด็กสาวตามเกณฑ์อายุจากทั่วประเทศจำนวน 5,000 คน จากนั้นจะถูกตรวจร่างกายและคุณลักษณะภายนอกอย่างละเอียดตั้งแต่หัวจรดเท้า หากส่วนสูงขาดหรือเกินไปเพียงนิด หุ่นไม่สมส่วน น้ำเสียงแหบพร่า พูดไม่ชัด มือเท้าหนาใหญ่ กิริยาดูไม่เป็นผู้ดี มีความพิการทางร่างกาย หรือแม้กระทั่ง "มีกลิ่นตัว" ก็จะถูกคัดออกอย่างไม่ปรานี จนเหลือผู้เข้ารอบเพียง 300 คน

• ด่านสอง (รอบบ่มเพาะและทดสอบคุณธรรม): หญิงสาว 300 คนที่ผ่านเข้ารอบจะต้องเข้ารับการทดสอบและอยู่ภายใต้การตรวจตราของเจ้าหน้าที่จากกระทรวงพิธีการ (礼部) เป็นเวลานานนับเดือน ด่านนี้จะเน้นดูที่ "นิสัยใจคอ" ว่ามีความอ่อนหวาน อ่อนน้อมถ่อมตน และมีคุณลักษณะของกุลสตรีที่ดี (贤德淑慧) หรือไม่ หากแสดงกิริยาไม่เหมาะสมเพียงนิดเดียวจะถูกปรับตกทันที จนกระทั่งเหลือผู้ที่โดดเด่นจริง ๆ เพียงประมาณ 50 คนเท่านั้น

• ด่านสุดท้าย (รอบตัดสินโดยผู้ใหญ่): หญิงสาว 50 คนสุดท้ายจะถือเป็นผู้มีสิทธิ์ได้รับการแต่งตั้ง โดยฮองไทเฮา (พระราชชนนี) หรือไท่เฟย (พระสนมผู้ใหญ่) จะเป็นผู้คัดเลือกสตรีที่เหมาะสมที่สุดด้วยพระองค์เองให้เหลือ 3 คนสุดท้าย จากนั้นจึงส่งต่อให้ฮ่องเต้เป็นผู้ทรงตัดสินพระทัยเลือกตำแหน่งสูงสุด เช่น ฮองเฮา หรือกุ้ยเฟย ส่วนคนที่ไม่ได้รับเลือกก็จะได้รับพระราชทานเงินรางวัลและส่งตัวกลับบ้าน หรือจัดสรรให้แต่งงานกับเชื้อพระวงศ์คนอื่น ๆ ต่อไป

เหตุผลที่ต้อง "คัดคนสวยเกินไป" ออกจากวัง

หากใครคิดว่าผู้ที่ผ่านด่านอรหันต์มาได้จะเป็นยอดหญิงงามสะค้านฟ้า ต้องบอกว่าคิดผิดถนัดค่ะ เพราะในกฎการคัดเลือก มีการระบุให้ "คัดสตรีที่งดงามหยาดเยิ้มเกินไปออก" เนื่องจากราชสำนักโบราณมีความกลัวว่า สตรีที่สวยจัดจะเข้ามาลุ่มหลงมัวเมาฮ่องเต้จนไม่เป็นอันบริหารราชการแผ่นดิน และกลายเป็นชนวนเหตุให้บ้านเมืองล่มสลาย เดินตามรอยประวัติศาสตร์ซ้ำรอยอดีตอย่าง "ต๋าจี่" (พระสนมในตำราฮ่องสตรีโจว) หรือ "หยางกุ้ยเฟย"

ดังนั้น พระสนมส่วนใหญ่ในวังหลวงจึงมีหน้าตาและบุคลิกภาพที่เน้นความ "สง่างาม สมส่วน และดูเป็นระเบียบเรียบร้อย" แม้ไม่ได้สวยจัดจนน่าตะลึง แต่ก็ไม่ได้ขี้ริ้วขี้เหร่

นอกจากนี้ การใช้ชีวิตในวังหลังยังเต็มไปด้วยกฎระเบียบที่เคร่งครัด พระสนมทุกคนต้องปฏิบัติตามหลักคำสอนสตรีโบราณ เช่น 女训 (คำสอนสตรี) และ 女戒 (ข้อห้ามสตรี) ทุกฝีก้าวต้องอยู่ในกรอบ ห้ามทำตัวโดดเด่นหรือนอกลู่นอกทาง

ความเข้มงวดและชีวิตที่จืดชืดไร้สีสันภายในกำแพงวังนี้เอง จึงเป็นสาเหตุให้ฮ่องเต้บางพระองค์ที่มีนิสัยรักสนุกหรือชอบความอิสระ มักจะหาทาง "แอบหนีเที่ยวออกนอกวัง" อยู่บ่อยครั้ง เพื่อไปเสาะแสวงหาความรื่นรมย์และชีวิตชีวาในโลกภายนอกที่กฎระเบียบอันเคร่งครัดของวังหลวงไม่สามารถมอบให้ได้ เช่น จักรพรรดิหมิงอู่จง (รัชศกเจิ้งเต๋อ) หรือจักรพรรดิเฉียนหลงแห่งราชวงศ์ชิงนั่นเอง

• ทำไม? ไขปมชีวิต "จิ๋นซีฮ่องเต้" จักรพรรดิองค์เดียว ที่ไม่ยอมแต่งตั้ง "ฮองเฮา" ตลอดชีวิต!
• "ฮ่องเต้ผู้อาภัพ" สิ้นพระชนม์ 100 ปี หัตถ์ยังกำ "สิ่งนี้" ไว้แน่น ผู้เชี่ยวชาญถึงกับร่ำไห้

ที่มาข้อมูล: บันทึกจดหมายเหตุราชวงศ์หมิง (明实录), ตำราโบราณว่าด้วยธรรมเนียมราชสำนัก