ชาวออฟฟิศต้องรู้ "2 เวลาทองของสมอง" คือช่วงไหน? ใช้ให้ถูก ลดล้า เพิ่มประสิทธิภาพ

จัดตารางชีวิตทำงานให้ถูก! แพทย์เผย "เวลาทองของสมอง"  2 ช่วง ใช้ให้ถูก ลดล้า คิดอะไรก็ออก เพิ่มประสิทธิภาพทั้งวัน

ในยุคที่หลายคนต้องเผชิญกับงานหนัก ใช้โทรศัพท์ตลอดเวลา และอยู่ภายใต้ความกดดันสูงอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ “สมองทำงานหนักเกินไป” โดยไม่รู้ตัว จนอาจกระทบทั้งประสิทธิภาพการทำงาน ความจำ และอารมณ์ในระยะยาว

จิตแพทย์ หยาง ฉงไฉ ชี้ว่า สมองของมนุษย์มี “จังหวะการทำงาน” ของตัวเอง และไม่สามารถคงประสิทธิภาพสูงได้ตลอดทั้งวัน หากจัดตารางชีวิตให้สอดคล้องกับช่วงเวลาที่สมองตื่นตัวและช่วงที่ควรพัก จะช่วยเพิ่มสมาธิและลดความเหนื่อยล้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ

4 หลักใช้สมองให้มีประสิทธิภาพ

ผู้เชี่ยวชาญอธิบายว่า การใช้สมองให้ได้ผลดี ควรยึดหลักสำคัญดังนี้

• สมาธิมีขึ้นลง ไม่สามารถโฟกัสสูงได้ตลอดเวลา
• ช่วงเวลาที่เหมาะกับการจดจ่ออยู่ที่ประมาณ 50-90 นาที
• การพักเป็นสิ่งจำเป็น ไม่ใช่ความเสียเวลา
• ช่วงเย็นควรเน้นการฟื้นฟู มากกว่าการใช้สมองหนัก

เปิดตาราง “ช่วงเวลาทอง” ของสมองในแต่ละวัน

ช่วงเช้า 06.00 – 09.00 น. สมองตื่นตัวที่สุด

เป็นช่วงที่สมองพร้อมทำงานสูงสุด เหมาะกับงานที่ต้องใช้ความคิด เช่น อ่าน เขียน หรือวางแผนสำคัญ แนะนำให้หลีกเลี่ยงการใช้โทรศัพท์ทันทีหลังตื่น และใช้วิธีทำงาน 50 นาที พัก 10 นาที เพื่อรักษาสมาธิ

ช่วงสาย 09.00 – 12.00 น. ประสิทธิภาพพีค

เหมาะสำหรับงานยากหรือการตัดสินใจสำคัญ ควรโฟกัสงานครั้งละ 60-90 นาที แล้วพัก 10-15 นาที โดยการเดินเล่นหรือมองไกลๆ แทนการเล่นโทรศัพท์

ช่วงเที่ยง 12.00 – 13.30 น. ฟื้นฟูสมอง

ควรรับประทานอาหารแต่พอดี เดินเบาๆ หลังอาหาร และหากทำได้ควรงีบประมาณ 20 นาที เพื่อช่วยให้สมองรีเซ็ตและพร้อมทำงานต่อ

ช่วงบ่าย 13.30 – 17.30 น. สมองเริ่มล้า

เหมาะกับงานที่ไม่ซับซ้อน เช่น งานเอกสาร หรือจัดการข้อมูล ควรทำงาน 45 นาที พัก 10 นาที และลดความคาดหวังเพื่อไม่ให้เกิดความเครียดสะสม

ช่วงเย็น 17.30 – 19.00 น. เปลี่ยนโหมดเป็นร่างกาย

แนะนำให้ออกกำลังกาย เช่น เดินเร็ว วิ่ง หรือเวทเทรนนิ่ง เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือดไปยังสมอง ช่วยทั้งความจำและอารมณ์

ช่วงค่ำ 19.00 – 21.30 น. ใช้สมองเบาๆ

เหมาะกับการอ่านหนังสือ ทบทวน หรือทำกิจกรรมผ่อนคลาย ควรหลีกเลี่ยงงานเครียดและการใช้โซเชียลที่กระตุ้นอารมณ์

หลัง 21.30 น. เตรียมร่างกายพักผ่อน

ควรผ่อนคลายด้วยกิจกรรมเบาๆ เช่น ฟังเพลง อาบน้ำ หรือทำสมาธิ เพื่อเตรียมเข้าสู่การนอนหลับ

นอนหลับคือกุญแจซ่อมแซมสมอง

ช่วงเวลานอนที่เหมาะสมคือประมาณ 23.00 – 06.30 น. ซึ่งเป็นช่วงที่สมองจะฟื้นฟูตัวเอง ทั้งการกำจัดของเสีย จัดระเบียบความจำ และควบคุมอารมณ์ หากนอนดึกหรือใช้สมองหนักก่อนนอน จะรบกวนกระบวนการนี้โดยตรง

หลีกเลี่ยง 3 พฤติกรรมทำร้ายสมอง

• พักผ่อนไม่เพียงพอ ทำให้สมองล้าและประสิทธิภาพลดลง
• ใช้โทรศัพท์เป็นการพักผ่อน ทำให้สมองไม่ได้หยุดจริง
• ใช้สมองหนักช่วงกลางคืน กระทบความจำและการฟื้นฟู

บทสรุป จัดจังหวะชีวิตให้สมองได้พัก

การทำงานหนักไม่ใช่คำตอบของความสำเร็จเสมอไป หากใช้สมองโดยไม่พัก อาจยิ่งทำให้ประสิทธิภาพลดลง การจัดตารางชีวิตให้สอดคล้องกับจังหวะธรรมชาติของสมอง จะช่วยให้ทำงานได้ดีขึ้น ลดความเครียด และรักษาสุขภาพในระยะยาว