เช็กให้ชัด “สูดดมไมโครพลาสติก ทำให้ปอดอักเสบ” จริงหรือไม่?

Fact Check สูดดมไมโครพลาสติกเข้าร่างกาย เสี่ยงทำให้ปอดอักเสบ จริงหรือไม่?

ในปัจจุบันเริ่มมีการส่งต่อข้อมูลในโลกออนไลน์เกี่ยวกับภัยเงียบของ "ไมโครพลาสติก" (Microplastics) ที่ปนเปื้อนอยู่ในสภาพแวดล้อมและอากาศรอบตัวเรา โดยมีการระบุว่าการสูดดมอนุภาคเหล่านี้เข้าไปอาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบทางเดินหายใจ และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดอาการปอดอักเสบ จนสร้างความตื่นตระหนกให้กับประชาชนเป็นวงกว้าง

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงเพื่อคลายข้อสงสัยและให้ข้อมูลที่ถูกต้องแก่ผู้อ่าน โดยอ้างอิงข้อมูลทางการจากผู้เชี่ยวชาญด้านโรคระบบทางเดินหายใจ เพื่อชี้แจงว่าอนุภาคไมโครพลาสติกที่มีขนาดแตกต่างกันส่งผลต่อร่างกายอย่างไร และข้อมูลที่แชร์กันนั้นมีความคลาดเคลื่อนอย่างไรบ้าง (ข้อมูล ณ วันที่ 26 มีนาคม 2569)

คำถาม

การสูดดมไมโครพลาสติกจากสภาพแวดล้อมเข้าสู่ร่างกาย จะส่งผลให้เกิดอาการปอดอักเสบในทันทีหรือเป็นสาเหตุหลักของโรคปอดจริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

จากการตรวจสอบข้อมูลร่วมกับสถาบันโรคทรวงอก กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข พบว่าข้อเท็จจริงในเรื่องนี้มีความละเอียดอ่อนทางด้านขนาดและลักษณะของอนุภาค โดยปกติแล้วในสภาวะแวดล้อมปัจจุบันมีอนุภาคปนเปื้อนในอากาศหลายขนาด ซึ่งร่างกายมนุษย์มีกลไกในการดักจับและกำจัดแตกต่างกันไป

กองบรรณาธิการพบข้อมูลยืนยันว่า อนุภาคขนาดใหญ่จะถูกดักจับและกำจัดได้ที่ทางเดินหายใจส่วนต้น ส่วนอนุภาคที่มีขนาดเล็กมากจะลงไปถึงถุงลมและถูกขับออกมาพร้อมการหายใจออก ซึ่งทั้งสองกลุ่มนี้มักไม่ส่งผลกระทบต่อร่างกายอย่างมีนัยสำคัญ จะมีเพียงอนุภาคบางขนาดที่พอเหมาะเท่านั้นที่อาจตกค้างอยู่ในถุงลมและกระตุ้นให้เกิดการอักเสบ หรือแทรกซึมเข้าสู่กระแสเลือดได้

สำหรับประเด็นไมโครพลาสติกนั้น เนื่องจากมีหลากหลายรูปทรงและขนาด บางชนิดอาจมีการสะสมสารเคมีหรือเชื้อโรคที่เป็นตัวนำเข้าสู่ร่างกายจนอาจทำให้เกิดอาการอักเสบตามมาได้จริง แต่ข้อมูลที่ระบุว่าการสูดดมไมโครพลาสติกจะทำให้ปอดอักเสบในทุกกรณีนั้นไม่เป็นความจริงทั้งหมด ประชาชนจึงควรเฝ้าระวังและป้องกันตนเองด้วยการสวมหน้ากากอนามัยในพื้นที่เสี่ยง แต่ไม่ควรตื่นตระหนกจนเกินกว่าความเป็นจริง

ข้อเท็จจริง

ข้อมูลดังกล่าวเป็นข่าวบิดเบือน เนื่องจากไมโครพลาสติกไม่ได้ทำให้เกิดปอดอักเสบในทุกกรณี แต่ขึ้นอยู่กับขนาด รูปทรง และสารปนเปื้อนที่ติดมากับอนุภาคนั้นๆ ซึ่งกลไกการหายใจของร่างกายสามารถกำจัดอนุภาคบางส่วนออกไปได้เองตามธรรมชาติ

อ้างอิง

1. ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม ประเทศไทย
2. คำชี้แจงจากสถาบันโรคทรวงอก กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข