เติมน้ำมันใส่ถัง IBC หรือภาชนะพลาสติก เสี่ยงระเบิดจากไฟฟ้าสถิต จริงหรือไม่? : เช็กข่าวชัวร์

ในสื่อสังคมออนไลน์และกลุ่มผู้ใช้งานน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อการเกษตรหรืออุตสาหกรรม มีการแบ่งปันข้อมูลแจ้งเตือนเกี่ยวกับการนำถัง IBC (Intermediate Bulk Container) หรือถังพลาสติกขนาดใหญ่มาใช้ในการบรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงจากสถานีบริการ

โดยระบุว่าพฤติกรรมดังกล่าวมีความเสี่ยงสูงที่จะก่อให้เกิดการระเบิดจากไฟฟ้าสถิต รวมถึงเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้ตรวจสอบข้อมูลกับหน่วยงานต้นสังกัดที่กำกับดูแลโดยตรง เพื่อยืนยันความปลอดภัยและข้อกำหนดทางกฎหมายที่ประชาชนควรทราบ ป้องกันความเข้าใจผิดที่อาจนำไปสู่อันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สินในช่วงเดือนมีนาคม 2569 นี้

คำถาม

การนำถัง IBC หรือภาชนะพลาสติกทั่วไปมาบรรจุน้ำมันเชื้อเพลิง มีความเสี่ยงที่จะเกิดการระเบิดจากไฟฟ้าสถิตและเป็นเรื่องที่ผิดกฎหมายจริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

จากการตรวจสอบข้อมูลกับ กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน พบข้อเท็จจริงว่า ข้อมูลดังกล่าว "เป็นความจริง" โดยทางกรมฯ ได้ออกประกาศเตือนประชาชนเกี่ยวกับการจัดเก็บและเติมน้ำมันเชื้อเพลิงอย่างปลอดภัย เนื่องจากวัสดุพลาสติกที่ใช้ทำถัง IBC ทั่วไป หรือพลาสติกประเภท HDPE (High-Density Polyethylene) มีคุณสมบัติเป็นฉนวนไฟฟ้า ซึ่งอาจทำให้เกิดการสะสมของไฟฟ้าสถิตในขณะที่มีการไหลของน้ำมันระหว่างการเติม

เมื่อมีการสะสมของไฟฟ้าสถิตจนถึงระดับหนึ่งและเกิดประกายไฟเพียงเล็กน้อย ประกอบกับบริเวณปากถังมีไอระเหยของน้ำมันเชื้อเพลิงที่ไวไฟสูง จะส่งผลให้เกิดการลุกไหม้หรือระเบิดขึ้นได้ทันที ซึ่งเป็นอันตรายอย่างมากทั้งต่อตัวผู้เติมและสถานีบริการน้ำมัน

ในด้านกฎหมาย กรมธุรกิจพลังงานยืนยันว่าไม่อนุญาตให้ใช้ถัง IBC บรรจุหรือขนส่งน้ำมันในลักษณะทั่วไป หากภาชนะนั้นไม่ได้มาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนดสำหรับการบรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงโดยเฉพาะ นอกจากนี้ยังรวมถึงการห้ามใช้ขวดน้ำพลาสติก (PET) แกลลอนทั่วไป หรือถังน้ำมันที่ไม่ได้มาตรฐานเครื่องหมายรับรอง เนื่องจากไม่ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับการกัดกร่อนของน้ำมันและการป้องกันไฟฟ้าสถิต

กองบรรณาธิการ Sanook News ตรวจสอบเพิ่มเติมพบว่า การจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจะต้องทำในสถานที่ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการควบคุมประเภทที่ 3 เท่านั้น และต้องบรรจุลงในภาชนะที่ถูกต้องตามมาตรฐานสากลและกฎหมายไทยกำหนด เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของภาคประชาชน

ข้อเท็จจริง

ข้อมูลเรื่องการเติมน้ำมันใส่ถัง IBC เสี่ยงระเบิด "เป็นความจริง" เนื่องจากไฟฟ้าสถิตที่สะสมในพลาสติกสามารถจุดติดไอระเหยน้ำมันได้ และการกระทำดังกล่าว "ผิดกฎหมาย" หากใช้ภาชนะที่ไม่มีมาตรฐานตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนด