รู้หรือไม่? หวยไทยสมัยก่อน “ไม่ได้ออกวันที่ 1 และ 16” เปิดเหตุผล-พัฒนาการ-ราคาในอดีต!!

คนไทยหลายคนเพิ่งรู้! หวยไทยสมัยก่อน “ไม่ได้ออกวันที่ 1 และ 16” แถมราคาถูกกว่าปัจจุบันมาก

เมื่อพูดถึง สลากกินแบ่งรัฐบาล คนไทยส่วนใหญ่มักคุ้นเคยกับการออกรางวัลวันที่ 1 และ 16 ของทุกเดือน จนหลายคนเข้าใจว่าเป็นธรรมเนียมที่มีมาตั้งแต่แรก แต่ในความเป็นจริงแล้ว หวยไทยสมัยก่อน ไม่ได้ออกตามวันที่ดังกล่าว และรูปแบบการออกรางวัลก็มีการปรับเปลี่ยนหลายครั้งตามยุคสมัย

นอกจากนี้ หลายคนอาจไม่ทราบว่า ราคาสลากในอดีตถูกกว่าปัจจุบันมาก เมื่อเทียบกับสภาพเศรษฐกิจในยุคนั้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการของระบบสลากกินแบ่งในประเทศไทยตลอดหลายช่วงเวลา

จุดเริ่มต้นของหวยไทยในสมัยโบราณ

ก่อนมีสลากกินแบ่งรัฐบาล คนไทยเคยเล่นการพนันที่เรียกว่า “หวย ก ข” ซึ่งรัฐเคยจัดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 โดยได้รับอิทธิพลจากหวยจีน และใช้ตัวอักษรไทยแทนตัวเลขในการเสี่ยงโชค เรียงไปตามลำดับทั้งสิ้น 36 ตัว เนื่องจากมีการตัดทิ้ง 8 ตัว คือ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ศ ษ เป็นเหตุให้คนไทยเรียกการพนันชนิดนี้ว่า หวย ก ข มาตั้งแต่ครั้งนั้น

ส่วนลอตเตอรี่แบบยุโรปนั้น เริ่มปรากฏในประเทศไทยในช่วง พ.ศ. 2417 ปลายสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) มีการขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้กรมทหารมหาดเล็กออกลอตเตอรี่ขึ้นเป็นครั้งแรก โดยถูกนำมาใช้เป็นกิจกรรมเพื่อหารายได้สนับสนุนงานหรือกิจกรรมของรัฐในยุคนั้น

ในช่วงแรก ลอตเตอรี่ยังไม่ได้มีระบบถาวรเหมือนในปัจจุบัน มีลักษณะคล้ายเอกสารหรือตั๋วธรรมดา แตกต่างจากสลากปัจจุบันที่มีลวดลายและระบบป้องกันการปลอมแปลงหลายรูปแบบ  และยังไม่มีการกำหนดวันออกรางวัลอย่างแน่นอน การออกรางวัลจึงเกิดขึ้นเป็นครั้งคราวตามโอกาส

ระบบสลากเริ่มชัดเจนหลังตั้งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล

ต่อมาเมื่อการจำหน่ายสลากได้รับความนิยมมากขึ้น รัฐจึงเริ่มจัดระเบียบระบบสลากอย่างจริงจัง โดยมีการจัดตั้ง สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ในปี พ.ศ. 2482 เพื่อดูแลการดำเนินงานอย่างเป็นทางการ

หลังจากนั้นรูปแบบการออกรางวัลจึงค่อย ๆ พัฒนาให้เป็นระบบมากขึ้น และมีการปรับรูปแบบงวดหลายครั้ง ก่อนจะกลายมาเป็นระบบออกรางวัลเดือนละสองครั้งอย่างที่คนไทยคุ้นเคยในปัจจุบัน

อีกหนึ่งข้อมูลที่น่าสนใจคือ ราคาสลากในอดีตมีราคาต่ำกว่าปัจจุบันมาก เมื่อเทียบกับสภาพเศรษฐกิจของแต่ละยุคสมัย เนื่องจากระบบสลากและโครงสร้างเศรษฐกิจยังแตกต่างจากปัจจุบัน

ปัจจุบันสลากกินแบ่งรัฐบาลกำหนดราคาขายใบละ 80 บาท ซึ่งเป็นราคาที่รัฐกำหนดอย่างเป็นทางการ

ทำไมหวยไทยต้องออกวันที่ 1 และ 16

การกำหนดวันออกรางวัลเป็นวันที่ 1 และ 16 มีเหตุผลสำคัญคือเพื่อให้การออกรางวัลเกิดขึ้นอย่างสม่ำเสมอเดือนละสองครั้ง โดยเว้นระยะห่างประมาณครึ่งเดือน ทำให้ประชาชนสามารถวางแผนซื้อสลากได้สะดวก

อย่างไรก็ตาม หากวันดังกล่าวตรงกับวันสำคัญหรือวันหยุดราชการบางช่วง ก็อาจมีการเลื่อนวันออกรางวัลออกไปเล็กน้อยตามประกาศของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล

ส่วนคำถามที่ว่า ทำไมหวยต้องมี 6 หลักนั้น  เชื่อว่าเป็นรูปแบบที่ช่วยให้สามารถจัดรางวัลหลายระดับ และทำให้การบริหารจัดการสลากเป็นระบบเดียวกันทั่วประเทศ

ตารางพัฒนาการ “วันหวยออกไทย” จากอดีตถึงปัจจุบัน

ช่วงเวลา	รูปแบบการออกรางวัล	รายละเอียด
สมัยรัชกาลที่ 5	ออกตามโอกาส	ลอตเตอรี่เริ่มใช้เป็นกิจกรรมเพื่อหารายได้ ยังไม่มีการกำหนดวันออกรางวัลแน่นอน
ช่วงต่อมา	ออกเป็นครั้งคราว	มีการจำหน่ายลอตเตอรี่เพิ่มขึ้น แต่ยังไม่มีระบบงวดประจำ
หลังตั้งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล	เริ่มมีระบบงวด	การออกรางวัลเริ่มมีระบบและการกำหนดงวดชัดเจนมากขึ้น
ยุคปัจจุบัน	วันที่ 1 และ 16 ของทุกเดือน	กำหนดออกรางวัลเดือนละสองครั้ง และใช้รูปแบบนี้มาจนถึงปัจจุบัน

 

จากข้อมูลทางประวัติศาสตร์จะเห็นได้ว่า หวยไทยไม่ได้ออกวันที่ 1 และ 16 มาตั้งแต่แรก แต่ค่อย ๆ พัฒนารูปแบบการออกรางวัลตามยุคสมัย ก่อนจะกลายมาเป็นระบบที่ใช้ในปัจจุบัน

เรื่องราวเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า สลากกินแบ่งรัฐบาล ไม่ได้เป็นเพียงการเสี่ยงโชคเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทยอีกด้วย

• ครั้งแรกที่ต่างชาติบันทึกถึง “สยาม” เมื่อ 500 ปีก่อน รู้ไหมว่าพวกเขาพูดถึงเราอย่างไร?
• ภาพช่างหลวงเผย “สเปกคนงาม” คนไทยเมื่อ 150 ปีก่อน ต่างจากยุคนี้แทบทั้งหมด!

 

1. สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล
2. ประวัติสลากกินแบ่งรัฐบาล